Trong tập quaranstream hôm nay, Châu sẽ cùng một khách mời vô cùng đặc biệt là chị Chi Nguyễn, The Present Writer, bàn luận và trả lời những câu hỏi của mọi người về chủ đề này nhé!

Chị Chi bắt đầu quan tâm đến tài chính cá nhân từ khi nào?

Chị Chi: Chính xác thì mình bắt đầu quan tâm tới vấn đề tài chính cá nhân khi bắt đầu sang nước ngoài du học. Lúc trước sống tại Việt Nam cùng ba mẹ thì mọi thứ rất dễ dàng. Rồi đến khi đi du học, mặc dù được học bổng nhưng mình cũng còn rất nhiều khoản khác để lo như tiền ăn, tiền ở,… Đến học kỳ thứ hai thì mình mới bắt đầu đi làm thêm kiếm thêm thu nhập.

Thật sự năm đầu tiên mình gặp rất nhiều vấn đề về tài chính. Có một kỉ niệm là trong khoảng thời gian ban đầu, Chi thường sử dụng thẻ tín dụng mang từ Việt Nam để chi trả cho các chi phí sau học bổng của mình bên Mỹ. Tài khoản này liên kết với tài khoản của mẹ mình và mẹ mình giúp trả một phần chi phí tại ngân hàng Việt Nam. Tuy nhiên hồi đó thì mình còn hơi “ngu ngơ” nên không lập tài khoản số để kiểm tra chi tiêu dễ dàng (hồi đó ở Việt Nam, thẻ tín dụng và tài khoản số còn mới). Vì thế, mình cứ cà thẻ mà không biết là mình đã tiêu bao nhiêu tiền. Lúc đó mình còn bị stress và rất thường xuyên đi shopping như một liều thuốc để giảm stress, khiến tình trạng tài chính tệ hơn nhiều.

Đến khi Chi nhận được học bổng toàn phần tiến sĩ thì được chi trả toàn bộ chi phí học tập, bảo hiểm và một khoảng tiền lương hàng tháng. Từ khi có khoảng lương hằng tháng đó thì mình mới quyết tâm là mình sẽ độc lập tài chính và không cần phải dựa vào gia đình nữa.

Tuy nhiên tiền lương nghiên cứu sinh lúc đấy thì rất là thấp, mình làm được $1200 thì đã phải thuê nhà hết $900 rồi. Số tiền $300 để chi tiêu còn lại Chi cũng sử dụng rất kĩ nên năm đầu mình cũng tiết kiệm được $900. Nhờ đó mà Chi cảm thấy an toàn vì lỡ tháng nào có tiêu quá việc gì đấy, hoặc là mình bị bệnh thì cũng có nguồn tích lũy dự phòng cho tiền nhà. Bắt đầu từ đó thì mình mới quan tâm nhiều hơn về tài chính cá nhân, làm sao kiểm soát được số tiền của mình.

Một giai đoạn bước ngoặt nữa là khi Chi bắt đầu trả nợ khoản vay trước khi mình đi học. Lúc ấy khi học bổng chưa chi trả được hết cho tất cả thì mình phải vay một khoản. Số tiền phải trả đó thực sự lớn hơn rất nhiều so với số tiền mình nhận được từ công việc nghiên cứu sinh nhưng mà mình nghĩ là dù mỗi tháng trả được ít đến bao nhiêu thì mình vẫn quyết tâm phải trả.

Phải đính chính lại một chút là bản thân Chi không phải chuyên gia tài chính. Tuy nhiên, khi dùng những kiến thức trong ngành giáo dục và ngành nghiên cứu của mình vào tài chính thì mình có thể đầu tư tốt hơn, tiết kiệm tốt hơn. Nhờ đó mà hành trình mình học những kiến thức về tài chính cá nhân trở nên hữu dụng hơn rất nhiều.

Thế nào được gọi là tự do tài chính?

Chị Chi: Tự do tài chính hay độc lập tài chính sẽ hoàn toàn do con mắt nhìn của mỗi người. Ví dụ, khi bạn đang phụ thuộc vào tài chính của gia đình thì khi bạn độc lập là khi bạn tự lo được cho mình, tự kiếm tiền và chi trả cho cuộc sống của mình.

Bên cạnh đó, tự do tài chính nó cũng có một mức cao hơn. Ví dụ như khi mình dùng số tiền mình kiếm được để đầu tư chứng khoán, đầu tư địa ốc hay kinh doanh để tạo ra được thu nhập thụ động có thể nuôi được mình. Ở mức độ này, bạn có thể hiểu nôm na là tiền đẻ ra tiền dù bạn có đang nghỉ mát thì bạn vẫn có thể kiểm ra được tiền.

Tùy vào mức độ mà bạn đang phụ thuộc thì bạn sẽ có những định nghĩa và mục tiêu cho việc độc lập tài chính khác nhau.

Châu: Sự tự do tài chính có thể giúp bạn đạt được những ước mơ của mình chứ không cần mỗi ngày phải lo lắng mình còn nợ bao nhiêu, từng này việc mình phải làm. Khi bản thân bị đè nặng bởi những áp lực thì thật sự rất khó để một người theo đuổi những ước mơ lớn của mình. Chính sự tự do trong tài chính sẽ cho bạn một con đường ngắn hơn để đạt được giấc mơ đó.

Chị Chi: Mọi người thường nghĩ mục đích của tiền là để mua cái này cái kia. Tuy nhiên, mục đích lớn nhất của tiền đó chính là cho chúng ta sự lựa chọn. Khi không có tiền, lựa chọn của chúng ta sẽ rất hạn chế. Ngược lại, khi có tiềm lực về tài chính thì bạn sẽ có nhiều sự lựa chọn hơn, được chọn đâu là công việc mà bạn thích làm.

Chị Chi có ra quyết định sai lầm nào trong quá trình học cách làm chủ tài chính của mình hay chưa?

Chị Chi: Sai lầm thì rất nhiều, đặc biệt là giai đoạn đầu tiên. Cái hay khi học về tự chủ tài chính là mình sai ở đâu là mình có thể học được ngay. Chi có thể chia sẻ với mọi người một số những hiểu lầm của mình về tài chính hoặc mọi người có thể xem tập podcast trên kênh The Present Writer mà Chi đã từng làm.

Hiểu lầm đầu tiên là Chi nghĩ mình phải có rất nhiều tiền thì mới tìm hiểu về tài chính cá nhân. Mình từng nghĩ tài chính cá nhân là điều gì đó cực kì xa vời. Nhưng thực ra tài chính cá nhân rất đơn giản, chẳng hạn như bạn có sự ghi chép xem đồng tiền của mình vào ra như thế nào, thu chi thế nào. Từ khi hiểu được điều này, mình cảm thấy tự do hơn.

Ví dụ như tháng này đi làm, tiền mua quần áo của mình dành ra là 1 triệu thì khi đó bạn có thể mua bất kỳ món nào trong tầm giá đó mà không cần phải đắn đo. Còn nếu bạn không có sự rõ ràng trong thu chi đó thì dù bạn có mua một chiếc áo có giá năm chục thôi thì bạn cũng thấy tội lỗi.

Sai lầm thứ 2 của mình đó là mình đã không trả nợ ngay lập tức. Lúc đầu Chi nghĩ rằng khi mình ra trường, mình có bằng cấp, có việc làm thì mình sẽ bắt đầu trả nợ. Thế nhưng mà đó là một suy nghĩ rất sai lầm, vì nợ sẽ sinh lãi. Và khi mình quyết tâm trả nợ dù mỗi lần rất ít thì nó lại tạo cho nhiều động lực hơn rất nhiều.

Châu đã từng xem một vlog của chị Chi nói về trào lưu FIRE, tuy nhiên hôm nay ở đây có thể có những bạn trẻ chưa biết về trào lưu này. Chị Chi có thể chia sẻ lại quan điểm của chị đối với trào lưu này và cách chị áp d‌ụng để có được sự tự do tài chính?

Fire là từ viết tắt cho hai vế, một là Financial Independent và vế thứ hai là Retirement Early. Việc độc lập tài chính trong FIRE tiệm cận ở mức độ cao hơn. Nghĩa là bạn không cần phụ thuộc vào người khác và cũng không phụ thuộc vào công việc của mình. Khi tiền đầu tư thụ động của bạn có khả năng chi trả cho chi phi sinh hoạt hằng ngày trong cuộc sống.

Khi đã đạt được mức độ đấy thì việc đi làm hay không đi làm hoàn toàn do bạn lựa chọn. Bạn có thể lựa chọn chỉ làm công việc mình thích hoặc sẽ nghỉ hưu hoàn toàn. Khi ấy nó sẽ chuyển sang vế thứ hai là Retirement Early.

Vậy làm sao để đạt được mức độ độc lập tài chính như thế thì nó có một công thức cụ thể mang tên công thức 40%. Có nghĩa là khi các bạn đầu tư đến một mức độ mà số tiền đầu tư của bạn lớn hơn 25 lần chi phí chi tiêu khi bạn không đi làm là bạn đã đạt được độc lập tài chính. Nếu bạn muốn tìm hiểu kĩ hơn về công thức tính của công thức này thì bạn có thể nghiên cứu kĩ tại blog The Present Writer của chị Chi.

Về Fire thì có 2 điểm lớn nhất bạn cần có để có thể đạt được. Cái thứ nhất là tiết kiệm, vì khi bạn tiết kiệm thì con số bạn chi tiêu hàng tháng/hàng năm nó sẽ thấp hơn. Từ đó, con số nhân với 25 mà bạn cần phải đầu tư cũng sẽ nhỏ hơn. Điều thứ 2 là đầu tư, bạn đầu tư ra những nguồn có lãi suất ổn định thì bạn sẽ dễ đạt được Fire hơn.

Vậy có những bước cụ thể nào để có thể quản lý tài chính cá nhân một cách tốt hơn?

Chi nghĩ điều đầu tiên cần thiết là mình cần phải có một tư duy đúng. Vì nhiều khi quá tập trung vào thực hiện các bước thì mình có thể quên mất lí do vì sao mình bắt đầu.

Chi sẽ mượn mô hình 7 bước để đạt tự do tài chính của Dave Ramsey:

1. Tiết kiệm: tiết kiệm tầm khoảng $1000 cho tài khoản khẩn cấp. Khoản tiền này sẽ dành cho những tình huống khẩn cấp, bất đắc dĩ mà bạn nhất định phải chi.

2. Trả tất cả các khoản nợ: một số khoản nợ như khoản nợ tín dụng, khoản nợ người thân hay các khoản nợ tiêu dùng khác thì bạn rất nên trả hết. Vì nợ sinh lãi hằng ngày và nó rất dễ kéo mình xuống.

3. Tiết kiệm từ 3 đến 6 tháng tiêu dùng cho khoản tiết kiệm khẩn cấp: khi bạn tiết kiệm được khoản này thì như đợt dịch vừa rồi, nếu có trục trặc gì về việc làm trong khoảng thời gian dài thì bạn vẫn có đủ sức để trang trải.

4. Đầu tư 15% thu nhập: mỗi tháng bạn có thể đầu tư ít nhất 15% còn nếu bạn muốn đạt được mức độ FIRE nhanh thì bạn có thể nâng con số này lên.

5. Tiết kiệm tiền đi học cho con cái: việc tiết kiệm quỹ cho con cái đi học từ sớm không những giảm áp lực cho con mà còn giúp ích cho bạn rất nhiều trong khoảng thời gian sau.

6. Trả hết tiền trả góp: việc trả góp xong xuôi cho những món đồ mà bạn đã từng mua sẽ tạo ra một sự ổn định rất lớn vì khi đó nó chính là tài sản của bạn.

7. Xây dựng nền tảng tài chính vững mạnh: bạn sẽ tiếp tục đầu tư và tăng cái khoảng 15% hàng tháng lên và quan trọng hơn là có khả năng giúp đỡ người khác.

Chị Chi có lời khuyên nào để các bạn có thể vững vàng theo kế hoạch tài chính của mình đến cùng không?

Điều quan trọng nhất có lẽ là bạn phải tách được khoản tiền tiết kiệm khẩn cấp ra khỏi chi tiêu hằng ngày. Điểm thứ 2 bạn có thể tìm hiểu về bảo hiểm để có thể bảo vệ bản thân mình, hiện nay có rất nhiều loại bảo hiểm khác nhau cho mọi người lựa chọn.

Có nhiều quan điểm cho rằng, các bạn nhỏ thì chưa cần quan tâm đến tài chính cá nhân, chị Chi nghĩ thế nào?

Tuy các bạn nhỏ luôn được ba mẹ chu cấp tiền học, tiền ăn ở và cả tiền tiêu vặt nhưng Chi nghĩ các bạn cũng cần để ý đến chủ đề tài chính cá nhân này. Khi còn trẻ, các bạn đọc nhiều, học từ những người đi trước thì sẽ xây dựng được tư duy tốt hơn.

Đối với những bạn chưa thể đầu tư được thì Chi nghĩ rằng đầu tư cho chính bản thân mình là xứng đáng nhất. Trau dồi kĩ năng, kiến thức để sau này các bạn có thể áp dụng vào thực tế một cách dễ dàng hơn.

Bài viết Quaranstream mùa 5 tập 3: Quản lý tài chính cá nhân cùng chị Chi Nguyễn The Present Writer đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Trong tập quaranstream lần này, thật đặc biệt khi có cơ hội được trò chuyện cùng shark Bình, một người đang làm việc trong lĩnh vực công nghệ hứa hẹn sẽ đem lại cho các bạn rất nhiều thông tin hữu ích về lĩnh vực này. Mọi người cùng Châu lắng nghe những chia sẻ của shark Bình nhé!

Nên hiểu thế nào là ngành công nghệ?

Hiện nay, khi nhắc đến công nghệ thì chúng ta luôn ngầm hiểu rằng nó có nghĩa là công nghệ thông tin hoặc chúng ta có thể nói rằng ngành công nghệ nói chung bằng với công nghệ thông tin cộng với các công nghệ khác.

Suy cho cùng thì công nghệ vẫn là một loại công cụ của loài người. Bên cạnh đó, công nghệ cũng là một sản phẩm mà loài người tạo ra để giải phóng sức lao động và tạo ra năng suất lao động.

Có ý kiến cho rằng: “Con người đang từng ngày thay đổi công nghệ nhưng chính công nghệ cũng đang thay đổi con người”, Shark nghĩ sao về quan điểm này?

Dùng từ con người thay đổi công nghệ thì cũng chưa hẳn là chính xác lắm mà thay vào đó là con người đang tạo ra công nghệ. Vì công nghệ là thứ được tạo ra dưới bàn tay, khối óc và sự sáng tạo của con người. Hiện nay, đúng thật là con người đang bị phụ thuộc vào công nghệ.

Theo Shark, từ khi dịch bệnh xuất hiện, việc sử dụng các ứng dụng công nghệ của con người đã thay đổi như thế nào?

Shark Bình: Hiện nay, từ lúc thức giấc cho đến lúc đi ngủ thì thật sự cuộc sống của chúng ta đang bị công nghệ thao túng. Chúng ta có rất nhiều nhu cầu cần dùng đến công nghệ như học online, shopping online hoặc là các nhu cầu giải trí như lướt web, xem TikTok, Youtube.

Đặc biệt, trong giai đoạn dịch Covid thì thời lượng mỗi ngày người Việt Nam sử dụng điện thoại sẽ rơi vào tầm khoảng 9-10 tiếng, tăng hơn giai đoạn chưa có dịch 2-3 tiếng. Dễ hiểu thôi vì giai đoạn đó chúng ta không đi ra ngoài, không gặp gỡ nhau mà chúng ta dùng điện thoại, máy tính để học tập, làm việc.

Từ đó, chúng ta có thể dễ dàng thấy được công nghệ đã tăng khoảng 30% tầm quan trọng với cuộc sống chúng ta trong giai đoạn này.

Châu Bùi: Năm ngoái khi tình hình dịch căng thẳng và mọi người hạn chế ra ngoài cũng là khi mà em thấ‌y mình ứng dụng công nghệ nhiều nhất. Gia đình em ở Hà Nội cũng nói là giờ đã rất quen với việc đi chợ online rồi. Ví dụ như với ứng dụng Vinid, mình chỉ cần vài thao tác trên ứng dụng đã có thể đặt mua lương thực, thực phẩm; rồi thanh toán trực tiếp qua ví điện tử và nhận hàng ngay tại nhà mà không cần ra ngoài. Mà thực phẩm có trên app Vinid cũng rất đa dạng, đầy đủ. Đặc biệt là người tiêu dùng sẽ không phải lo về vấn đề bị “chặt chém” mùa dịch vì giá rất bình ổn. Em thấy đây đúng là một ví dụ rất cụ thể cho thấy công nghệ đã hỗ trợ con người nhiều như thế nào.

Những người sử dụng công nghệ cần học hỏi thêm điều gì để thích ứng kịp trong thời đại công nghệ 4.0 như hiện nay?

Thật ra thì hiện nay việc sử dụng những ứng dụng điện thoại, những app công nghệ đã trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Chính vì vậy, để thích ứng được với thời đại công nghệ hiện nay thì chúng ta phải thích nghi và trở thành những người dùng chuyên nghiệp.

Chúng ta hãy cứ dùng nhiều, không nhất thiết là phải biết sâu về kĩ thuật. Chúng ta chỉ cần biết nhiều các app, các trang web,… có thể phục vụ cho cuộc sống chúng ta hằng ngày. Như vậy là chúng ta cũng đã đủ công cụ để trở thành một công dân số rồi.

Theo Shark, các bạn trẻ cần làm gì để không bị quá lệ thuộc và ỷ lại vào công nghệ?

Để tránh phụ thuộc vào công nghệ thì chắc chỉ có một cách là không dùng công nghệ. Tuy nhiên, ở thời đại này thì đó dường như là một nhiệm vụ bất khả thi. Ngược lại, chúng ta cũng không việc gì phải sợ công nghệ mà thay vào đó chúng ta có thể cố gắng làm chủ nó.

Tại sao phải sợ công nghệ trong khi đó ta có thể học và làm chủ được nó để chính công nghệ có thể phục vụ cho công việc, cuộc sống của mình.

Là một tập đoàn về công nghệ, NextTech đã ứng dụng công nghệ vào các hoạt động kinh doanh, vận hành, tổ chức… như thế nào?

NextTech lúc khởi nghiệp là một công ty phần mềm, đi gia công phần mềm cho các doanh nghiệp khác. Tính đến thời điểm hiện nay thì đã có một sự lột xác tương đối rõ rệt khi chuyển từ chuyên đi làm thuê cho các doanh nghiệp sang một mô hình mới là điện tử hóa. Việc này có nghĩa là Nexttech sẽ phát triển những nền tảng công nghệ giúp các doanh nghiệp có thể kinh doanh và chuyển đổi số một cách tốt hơn.

Thêm một điểm khác biệt trong mô hình kinh doan của Nexttech so với trước đây nữa là Nexttech sẽ không còn bán phần mềm, mà thay vào đó Nexttech sẽ cho phần mềm và chia sẻ lợi nhuận, giá trị gia tăng từ công việc kinh doanh của các ngành khác.

Shark có thể chia sẻ lại câu chuyện từ ngày bắt đầu Peacesoft đến Nexttech hôm nay?

Shark chính thức khởi nghiệp là vào năm 2001, khi đó Shark 20 tuổi. Tuy nhiên, câu chuyện sẽ bắt đầu từ trước đó khoảng năm 1996, khi Shark bắt đầu có những thích thú và niềm đam mê với bộ môn lập trình. Từ niềm đam mê đấy, Shark đã tự mày mò và tự học bộ môn lập trình máy tính.

Cũng nhờ đó mà khi bắt đầu lên đại học thì Shark cũng đã có một lượng kiến thức đáng kể về lĩnh vực viết phần mềm. Đây cũng là nền tảng giúp Shark có thể khởi nghiệp vào đại học năm thứ 2, có thể nói rằng Shark khởi nghiệp là từ đam mê.

Con đường khởi nghiệp của Shark nhận được 2 điều may mắn. Thứ nhất là Shark đã sớm tìm được đam mê và sở trường của mình. Điều may mắn thứ 2 là Shark được làm được đúng điều mà mình yêu thích và mình làm tốt công việc đó. Cộng thêm nữa là công việc này lại đang là một công việc mà xã hội cần nên dẫn đến kết quả là kiếm được thu nhập tốt.

Để được Shark đầu tư thì phải cần có những yếu tố như thế nào?

Để thuyết phục Shark đầu tư sẽ cần 3 yếu tố như sau:

• Yếu tố con người: con người đây chính là bạn. Bạn phải tốt từ chuyên môn, thái độ và đạo đức. Vì đầu tư và start-up cũng chính là đầu tư vào con người.
• Bạn cần có long mạch: long mạch bản chất là một mánh, một con đường kinh doanh độc đáo của bạn để tạo ra lợi nhuận.
• Sự chuẩn bị: bạn cần phải chuẩn bị thật kĩ từ bài thuyết trình, kế hoạch kinh doanh và đặc biệt là số liệu vận hành để có thể thuyết phục Shark.

Sau thời gian dịch bệnh thì mọi thứ hoạt động trên internet đều mạnh hơn thì liệu trong tương lai có khi nào mọi người sẽ hoàn toàn ở nhà và có một môi trường ảo hay không?

Trường hợp này hoàn toàn có thể xảy ra. Đầu tiên, trong các bộ phim khoa học viễn tưởng đã dự đoán về tương lai sẽ diễn biến theo chiều hướng này như bộ phim Ma Trận hoặc Avatar. Thực tế đang cho thấy rằng những điều xuất hiện trong các bộ phim viễn tưởng thì thường 10 hay 20 năm sau sẽ trở thành sự thật.

Hiện nay đâu đó trong cuộc sống thì hiện tượng này đã và đang diễn ra rồi. Chẳng hạn như năm ngoái khi Facebook quyết định đổi công ty thành Meta và ấp ủ phát triển nền tảng Metaverse thì đó cũng chính là một thế giới ảo. Điều đó cho thấy rằng viễn cảnh trong tương lai này sẽ xảy ra là hoàn toàn có căn cứ và có thể sớm trở thành hiện thực.

Châu hi vọng sau những chia sẻ của Shark Bình hôm nay, sẽ càng có nhiều bạn trẻ yêu công nghệ và chung tay phát triển ngành công nghệ tại Việt Nam nhé!

Châu cũng xin cảm ơn VinID đã có nh‌iều sáng kiến để đồng hành hỗ trợ Châu cũng như rất nhiều người Việt khác trong thời gian hai năm giãn cách, khi mọi vấn đề đi lại mua sắm đều rất khó khăn. Điều gì cũng sẽ có hai mặt, sự phát triển của công nghệ tất nhiên sẽ để lại nhiều thách thức nhưng nếu được vận dụng đúng cách, thì công nghệ sẽ khiến tương lai của chúng ta không chỉ tốt đẹp mà còn ý nghĩa hơn rất nhiều. Năm ngoái trong tâm dịch bên cạnh việc cung cấp nền tảng Đi chợ an toàn, tiện lợi được đánh giá cao nhất hiện nay; nhờ lợi thế có hơn 11 triệu khách hàng thân thiết, cùng nền tảng công nghệ vượt trội, VinID đã liên tục tổ chức các chương trình thiện nguyện vì cộng đồng, kêu gọi sự chung tay của xã hội giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn. VinID đã trở thành cầu nối ý nghĩa với hàng nghìn suất quà đã được chuyển đến các hoàn cảnh khó khăn trong mùa dịch. Sự thành công tính hiệu quả của các chương trình thiện nguyện từ VinID gợi mở về một hướng đi mới cho các siêu ứng dụng và tương lai của chuyển đổi số tại Việt Nam. 

Xem thêm các tập trong series Quaranstream cùng Châu Bùi tại đây nhé! 

Bài viết #Quaranstream mùa 5 tập 2: Công nghệ nâng cao chất lượng cuộc sống cùng Shark Bình đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Trong số đầu tiên của Quaranstream phần 5 hôm nay, Châu cùng một người bạn Tun Phạm sẽ cùng chia sẻ với mọi người về cách phát triển bản thân trong giai đoạn “bình thường mới”. Chúng ta có thể làm gì để tối ưu hóa năng lực của bản thân trong thời gian này, cùng xem với Châu nhé!

Sự khác biệt lớn nhất mà Tun thay đổi sau giãn cách là gì?

Tun Phạm: Điều mà Tun thay đổi và đạt được lớn nhất là mình trưởng thành hơn, trở thành một con người lớn hơn trong suy nghĩ. Trước đây, mình là một đứa sống rất bộc phát, nghĩ gì nói đó và thật sự lượng kiến thức của mình cũng không dày lắm.

Quãng thời gian ở nhà vì dịch là lúc quay trở lại với chính mình để mình biết là mình thiếu gì. Tun dành thời gian chính cho việc đọc sách. Các tựa sách Tun đọc sẽ nằm trong các chủ đề về sức khỏe, kĩ năng giao tiếp, tâm lý và những quyển sách của thầy Thích Nhất Hạnh.

Châu Bùi: Khi mình phải sống chậm lại, sống một mình, phải nhìn nhận và suy nghĩ thì cách nhìn của mình cũng rất khác. Bình thường mình đi làm mỗi ngày và gặp rất nhiều người, Châu cảm thấy không thể biết được vấn đề bên trong mình là gì. Chỉ khi mình hơi cô đơn một tí thì mình sẽ nhận ra được rất nhiều điều mà mình cần phải thay đổi.

Ngoài vấn đề về sức khỏe hay tinh thần thì Châu còn đầu tư thời gian vào công việc. Đấy là khoảng thời gian mà Châu nhận ra mình thiếu những gì và mình có thể tận dụng để phát triển được gì. Chẳng hạn như series Quaranstream hay website Chaubui.net này đã ra đời trong thời gian giãn cách đấy!

Đầu năm 2022, Tun đã chính thức mở kênh Youtube. Đây có phải một kế hoạch mà Tun cùng team nảy ra trong thời gian giãn cách không hay là nó đã có trong kế hoạch đường dài của Tun từ lâu rồi?

Tun Phạm: Đầu tiên chúng ta phải làm những việc chúng ta nên làm, trước khi làm việc mà chúng ta thích. Đối với cuộc sống của Tun thì Tun phải kiếm tiền và duy trì sự nổi tiếng của Tun bằng cách làm clip, làm Tiktok. 

Đến tầm tuổi này thì mình không muốn lúc nào cũng gào thét như trên Tiktok nữa. Tuy nhiên, ở Tiktok hay Youtube thì đều là con người thật của Tun, luôn tràn đầy năng lượng nhưng vẫn là một người sống rất nội tâm. 

Vì vậy, mình muốn có một nơi nào đó mà mọi người sẽ hiểu Tun nhiều hơn. Tun thấy rằng Youtube là nền tảng thích hợp để mình mang những chia sẻ đến với mọi người, thông qua series podcast “Đắp chăn nằm nghe Tun kể”.

Đại dịch là một điều không ai mong muốn cả, nhưng khi nó đã xảy đến rồi thì chúng ta cần có những cách để vượt qua. Tâm lý của Tun bị đại dịch tác động như thế nào?

Tun Phạm: Đại dịch không thực sự gây ảnh hưởng đến Tun. Mình có đọc một quyển sách của thầy Thích Nhất Hạnh bảo rằng những tin tiêu cực mà ta tiếp nhận hằng ngày được gọi là xúc thực. Vì vậy, ngay từ đầu Tun đã xác định là mình sẽ không đọc những thông tin tiêu cực đó.

Bên cạnh đó, trong tâm lý học có một phương pháp mang tên “Bằng chứng xã hội”. Phương pháp này có nghĩa là khi ta tiếp nhận một tin tiêu cực nào đó, chúng ta sẽ dễ bị ảnh hưởng hoặc làm theo. Thế nên đừng vì tò mò những chuyện không hay trên mạng mà nhấp vào những tin tức tiêu cực như vậy. 

Châu Bùi: Vừa qua thì người quen xung quanh của Châu có rất nhiều người bị F0 và họ đa số đều khá căng thẳng và trở nên nhạy cảm, tủi thân hơn. Bản thân Châu luôn chuẩn bị tâm lý trước cho trường hợp chẳng may mình trở thành F0. Nhờ vậy mà mình sẽ chủ động cũng như tự tin hơn dù cho tình huống xấu có xảy ra. Thay vì tiếp nhận những tin tức tiêu cực thì hãy chuẩn bị những điều có thể giúp tâm lý bạn thoải mái và không bị căng thẳng. 

Sự thay đổi từ đại dịch mang đến những cơ hội gì và chúng ta nên tận dụng như ra sao để có thể phát triển bản thân nhất trong năm mới 2022 này?

Tun Phạm: Muốn phát triển bản thân, các bạn phải tìm ra được điểm mạnh của mình. Từ đó, các bạn sẽ tiếp tục phát huy trên nền tảng ấy. Thông thường, Tun thấy mọi người có xu hướng là tập trung khắc phục điểm yếu chứ không tập trung phát huy điểm mạnh. Tuy nhiên, việc khắc phục điểm yếu chỉ giúp bạn một phần nào đó, còn khi đầu tư vào các thế mạnh sẽ cho lại các bạn những sự phát triển vượt bậc hơn. 

Vậy làm sao để tìm ra thế mạnh của mọi người? Các bạn hãy chú ý đến lời khen của mọi người. Ví dụ, bạn làm việc gì đấy mà nhận được lời khen từ 2-3 người trở lên thì đó có thể là điểm mạnh của mình.

Điều thứ hai để phát triển bản thân đó là rèn luyện nội lực, cụ thể hơn đó là đọc sách. Đọc những cuốn sách hay sẽ giúp bạn có thêm kiến thức và sản sinh ra nội lực bên trong bản thân. Việc này sẽ giúp bạn luôn tự tin trong bất kỳ tình huống nào.  

Ngoài công việc ra thì cách chúng ta quan tâm đến việc chăm sóc sức khoẻ cả về mặt tinh thần thể chất cũng thay đổi rất nhiều trong năm qua. Tun thấy thế nào về vấn đề này?

Tun Phạm: Không phải sau đợt dịch mà là rất lâu rồi, sức khỏe luôn là một tiêu chí quan trọng với mỗi con người. Dù có nhiều tiền đến bao nhiêu mà không có sức khỏe thì các bạn cũng không thể hạnh phúc được đâu. Nếu bạn không chăm sóc từ khi còn trẻ thì nó sẽ đi xuống rất nhanh đấy!

Châu Bùi: Sau đợt dịch bản thân mình cảm thấy sợ hơn và thật sự quan tâm đến sức khỏe nghiêm túc hơn. Từ đó, Châu cũng bắt đầu tìm hiểu nhiều hơn về việc thăm khám sức khỏe của bản thân mình. Hiện nay, các bạn còn có thể được tư vấn và khám online tại nhà nếu bạn ngại phải đến bệnh viện và Jio Health là một đơn vị mà Châu tin tưởng và sử dụng trong suốt thời gian vừa qua. 

Xem thêm các tập trong series Quaranstream cùng Châu Bùi tại đây nhé! 

Bài viết #Quaranstream mùa 5 tập 1: Phát triển bản thân trong giai đoạn “bình thường mới” cùng Tun Phạm đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Trong nội dung này, anh Trung Dũng – CEO của công ty DH Foods sẽ chia sẻ về hành trình định vị thương hiệu Việt Nam trên thị trường quốc tế. Bởi vậy đây sẽ là một buổi livestream phù hợp không chỉ cho các doanh nghiệp mà còn với các cá nhân, điển hình là các bạn trẻ.

Châu Bùi: Thương hiệu DH Foods đã có chỗ đứng vững vàng trong thị trường Việt Nam nhưng chắn hẳn anh Dũng đã gặp những khó khăn nhất định khi mang sản phẩm gia vị Việt Nam ra nước ngoài. Anh Dũng có thể chia sẻ một số khó khăn trong quá trình này được không?

Anh Dũng: Thực ra khó khăn thì có rất nhiều. Ngày xưa mình ở bên Ba Lan 30 năm, mỗi lần tìm đồ gia vị Việt Nam đều khó lắm. Có khi phải đi xe mấy trăm cây số để mua được chai nước mắm. Siêu thị chỉ có gia vị Thái hay Ấn. Điều này thôi thúc mình khi về Việt Nam là phải đưa được gia vị Việt Nam ra thị trường nước ngoài. Thời gian đầu mình tập trung vào thị trường nội địa. 5-6 năm trước mình mới bắt đầu xuất khẩu. Mình mất khoảng 2 năm để thuyết phục khách hàng. Thực ra khách hàng nước ngoài rất khó tính. Nhưng không phải do lỗi của họ, mà do họ không biết về các sản phẩm, thương hiệu Việt Nam.

Hồi xưa khi mình bắt đầu nhập khẩu đồ Việt Nam sang Ba Lan, ông giáo sư của mình đã nói Việt Nam làm gì có gì để xuất khẩu? Mình quyết tâm thay đổi điều đó. Giờ đây trên kệ siêu thị ở nước ngoài đã có nhiều sản phẩm Việt Nam hơn, đó là một niềm tự hào.

Đó là điều khó khăn nhất: để thuyết phục khách hàng là hàng Việt Nam cũng rất tốt, rất đáng mua. Mình còn nhớ lần đầu tiên khi xuất khẩu sản phẩm sang Nhật, mình đã tốn rất nhiều chi phí để thương lượng, giới thiệu sản phẩm, in bao bì theo yêu cầu của họ. Cuối cùng họ chỉ đặt một số lượng nhỏ, vì trước đây họ đã làm việc với đối tác Việt Nam nhưng chất lượng không đạt yêu cầu. Biết được như vậy, anh đã ký cam kết đền bù thiệt hại cho họ nếu chất lượng không mong muốn. Thì họ mới tin tưởng làm việc tiếp với mình.

Giờ đây DH Foods đã có nhiều đối tác ở Nhật rồi, nhưng bước đầu dấn thân là khó nhất để thuyết phục họ tin tưởng công ty của mình.

Châu Bùi: Nếu cơ hội đến mà bản thân mình chưa sẵn sàng, anh Dũng có nghĩ các bạn trẻ nên đánh liều mà nắm lấy cơ hội không?

Anh Dũng: Theo kinh nghiệm bản thân, mình nghĩ cơ hội chỉ đến khi mình đã sẵn sàng, đó mới gọi là cơ hội. Nếu mình phải “đánh liều” thì đó không phải là cơ hội mà là đánh bạc. Trong kinh doanh, chúng ta không nên đánh bạc. Vì hôm nay chúng ta chưa làm được thì có thể mai sẽ đạt được. Nhưng nếu đánh bạc thì có thể mãi mãi không còn tiếp cận được kết quả đó nữa. Nên chắc chắn, chậm một chút không sao cả.

Châu Bùi: Anh Dũng có thể chia sẻ khó khăn của việc khởi nghiệp ở độ tuổi U50 không?

Anh Dũng: Đó là khó khăn mà cũng là lợi thế. Ngày còn trẻ, mình có thể làm việc 18-20 tiếng một ngày. Mình kéo mọi người đi rất nhanh, và công ty phát triển cũng nhanh. Nhưng sau đó mình không còn thấy niềm vui trong công việc. Khi không có niềm vui, kết quả thường đi xuống. Đến một ngày mình bán công ty luôn vì mình không còn thấy đam mê nữa.

Khi khởi nghiệp ở tuổi 50, chắc chắn sức khoẻ không còn được như trước. Nhưng ngày nào mình cũng tìm thấy niềm vui khi đi làm. Khó khăn cũng không làm mình nản chí. Ngày xưa, khi gặp khó khăn mình cảm thấy sốt ruột và phải tìm cách giải quyết ngay. Giờ thì không. Hôm nay mình chưa làm được việc này thì ngày mai mình làm tiếp, tháng này chưa được thì ta có tháng sau. Không cần vội vàng. Về lâu dài, niềm vui trong công việc sẽ mang đến quả tốt hơn.

Các bạn trẻ luôn có sức mạnh của tuổi trẻ. Nhưng sự nôn nóng có thể là điểm yếu của bạn.

Châu Bùi: Anh Dũng có lời khuyên gì cho các bạn trẻ đang chịu áp lực khổng lồ từ công việc?

Anh Dũng: Lời khuyên của mình là cần có sự trung hoà cuộc sống và công việc. Kết quả của công việc không phải là đến một cột mốc rồi dừng, mà là cuộc chơi lâu dài. Kể cả việc công ty có bao nhiêu tài sản cũng không quan trọng nhất. Quan trọng nhất là công ty hoạt động tốt, trả được lương cho mọi người, và mình tìm thấy niềm vui trong đó. Như vậy mọi người mới thích đi làm, mới có sự sáng tạo trong công việc.

Châu Bùi: Anh Dũng nghĩ sao về việc cân bằng cuộc sống và công việc khi còn trẻ? 

Anh Dũng: Hồi trẻ mình làm rất là hăng. Mình làm việc 16-18 tiếng/ngày để mong kiếm được nhiều tiền, được đến một vị trí nào đó. Nhưng khi đến được vị trí ấy rồi mình lại thấy nó không còn ý nghĩa nữa. Đến giờ thì mình quan niệm mỗi ngày mình đều nên tìm niềm vui cho bản thân, thì đó mới là cuộc sống có ý nghĩa.

Tất nhiên, ngày xưa mình còn trẻ thì đất nước còn nghèo, nên ai cũng phải làm lụng vất vả để kiếm sống. Giờ các bạn trẻ đã có điều kiện hơn nhiều rồi. Nên lời khuyên của mình là các bạn hãy lựa chọn một cách thông minh.

Châu Bùi: Mục tiêu lớn nhất của anh Dũng khi đưa sản phẩm Việt Nam ra thế giới là gì? Đó có phải là niềm tự hào dân tộc không?

Anh Dũng: Chắc chắn là như vậy. Đồng tiền chỉ là công cụ để mình có cuộc sống tốt hơn. Còn với mình, cảm giác thành công là khi các bạn ở Nhật chụp ảnh sản phẩm DH Foods bày trên kệ ở siêu thị dành cho người Nhật ở Nhật Bản, cùng với những sản phẩm nội địa khác của họ. Đó là lúc mình và công ty cực kỳ tự hào, là lúc khẳng định sản phẩm Việt Nam có chất lượng tốt, được bạn bè thế giới công nhận.

Việt Nam có rất nhiều đặc sản vùng miền, vì vậy chúng ta có lợi thế so với nước khác. Chúng ta chỉ cần làm sản phẩm đẹp hơn, tốt hơn, dịch vụ chu đáo hơn, để các nước họ có niềm tin vào mình. Khi làm ra được sản phẩm như vậy, đó không phải là thành tựu của riêng mình, mà là của cả đất nước Việt Nam nữa.

Châu Bùi: Anh Dũng có lời khuyên gì cho các bạn trẻ để đi tìm các cơ hội phát triển nghề nghiệp? Khi nắm bắt được cơ hội rồi, đó có gọi là thành công chưa? 

Anh Dũng: Mình luôn khuyên các bạn trẻ nên chọn ngành nghề nào mà bạn có thế mạnh. Thế mạnh ở đây là năng lực của bạn, kiến thức hay vốn liếng của bạn. Cái gì bạn có lợi thế hơn người khác thì bạn nên tận dụng, chứ không nên nhìn người khác làm gì mình cũng làm theo. Mình hãy đi con đường của mình, mình làm về ngành mình hiểu nhất, thì mình sẽ tìm thấy thành công.

Thành công không có nghĩa là bạn làm ra trăm, ngàn tỷ. Thành công là làm ra được sản phẩm được công nhận.

Châu Bùi: Thực ra em đồng ý với anh Dũng về điểm này, vì khi em đi làm lúc 18 tuổi, nhiều người còn chưa hiểu được ngành em theo đuổi, bố mẹ em cũng rất lo lắng. Nhưng vì đây là cái mình thích, mình đam mê nên chắc vì vậy mới có ngày hôm nay, được ngồi đây phỏng vấn anh Dũng đấy! Theo đuổi cái gì mình thực sự thích và tin mình làm được sẽ luôn tốt hơn.

Châu Bùi: Đâu là dấu mốc quan trọng nhất trong hành trình xây dựng thương hiệu của DH Foods? Và anh định vị giá trị thương hiệu của mình như thế nào?

Anh Dũng: Thực ra cũng có nhiều dấu mốc quan trọng. Cột mốc đầu tiên có lẽ là khi sản phẩm của DH Foods được vào siêu thị đầu tiên. Vì khi đã vào được một siêu thị thì sẽ dễ dàng hơn để làm việc với các đối tác khác. Chứ ban đầu mình chưa có sự tin tưởng, chất lượng chưa được kiểm định, mình nhận nhiều lời từ chối từ người mua lắm. Nhưng mình không nản. Mình quay lại và tiếp tục cố gắng.

Cột mốc thứ 2 là khi mình vào được thị trường Nhật. Đây là một trong những thị trường khó tính nhất. Khi vào được Nhật thì mình tin là sản phẩm của mình sẽ chinh phục được những thị trường khác như Châu Âu, Châu Mỹ, Úc. Và đúng là chuyện đã xảy ra như vậy.

Cột mốc thứ 3 chính là năm nay. Đầu năm 2021 thì mình có lên chương trình Shark Tank Việt Nam và được nhiều người biết đến hơn. Sau đó mình đã họp các bạn lại để mở rộng thêm hoạt động trên mạng xã hội. Mới đầu các bạn cũng ngại, nên mình đã mở chính trang cá nhân của mình ra và chia sẻ những câu chuyện hay, những sự thật trong kinh doanh, hoặc từ chính cuộc đời mình.

Năm nay, tuy ảnh hưởng vì dịch nhưng mình cũng gọi được vốn đầu tư. Nhờ vậy công ty vẫn phát triển tốt trong mùa dịch.

Về giá trị thương hiệu, mình nghĩ là đó chính là lời hứa của doanh nghiệp và niềm tin của người tiêu dùng. Khi mình vào được thị trường Nhật, mình đã định vị thương hiệu của mình là sản phẩm tốt, giá trị cao, chứ không phải sản phẩm giá rẻ. Vì vậy có những thị trường yêu cầu làm giảm chất lượng đi để giảm giá thành, thì họ sẽ mua rất nhiều. Nhưng mình từ chối. Chất lượng sản phẩm dù nội địa hay xuất khẩu vẫn là như nhau. Mình chọn cách làm sản phẩm tốt để vào được những thị trường khó tính trên thế giới.

Châu Bùi: “Giá trị thương hiệu” doanh nghiệp lẫn cá nhân được xây dựng dựa trên những giá trị nào? Đâu là giá trị quan trọng nhất? Muốn ra quốc tế, mình có cần “là ai” trong nước không? Tìm kiếm những cơ hội ra quốc tế ở đâu? (năng lực cá nhân, network…)

Anh Dũng: Để ra được quốc tế thì mình cần có chỗ đứng vững chắc trong thị trường trong nước. Khách hàng quốc tế có thể đặt một đơn hàng trong nửa năm hay một năm, nhưng nhà xưởng, nhân viên mình vẫn cần hoạt động. Ngoài ra, mình có thể xử lý rất nhanh các vấn đề cho thị trường nội địa vì mình nắm rõ, tuy nhiên với thị trường nước ngoài thì mình không nắm hết được.

Đó là ý kiến cá nhân mình: phát triển nội địa trước, xuất khẩu sau. Phải xây dựng thương hiệu tốt vì sự cạnh tranh trong nước ngày càng lớn.

Trở lại câu chuyện giá trị thương hiệu, mình nghĩ xây dựng dựa trên niềm tin. Khi họ tin tưởng mình thì mình bán gì cũng được. Khi mất niềm tin thì lấy lại rất khó. Xây dựng niềm tin cũng là một quá trình. Đôi khi nhà sản xuất có thể muốn giảm chất lượng để giảm giá thành. Với DH Foods thì nếu không thể sản xuất sản phẩm đạt chất lượng, bọn mình có thể bỏ hẳn sản phẩm đó đi. Đó là cam kết của cá nhân, của công ty để tạo dựng niềm tin ấy.

Để tìm được cơ hội qua quốc tế, hiện nay có rất nhiều công cụ như Google, Facebook, triển lãm, siêu thị… để tìm kiếm khách hàng. Trang web cũng nên làm thật đẹp, cập nhật thông tin thường xuyên. Có những khách hàng nếu họ vào trang web mà thấy thông tin đã từ cách đây 2-3 năm, họ sẽ đi ra. Nên hãy chăm chút Facebook, website… để khách hàng có cảm tình và liên lạc với bạn.

Châu Bùi: Bản thân Châu là một người đã có quá trình xây dựng thương hiệu cá nhân, Châu cũng đồng ý là mình cần chú trọng thị trường trong nước trước, vì đó là những khán giả gần gũi và mình hiểu được tốt nhất. Còn trên các kênh mạng xã hội thì Châu luôn để song ngữ Việt – Anh để có thể khách hàng nước ngoài, nhãn hàng, thị trường mới… sẽ kết nối với mình trong tương lai.

Một yếu tố quan trọng nữa Châu nghĩ là năng lực bản thân. Hãy trau dồi kiến thức và tự tin để có thể nắm bắt cơ hội được tốt hơn.

Anh Dũng: Đúng vậy, trên website của DH Foods có rất nhiều thứ tiếng như Việt, Anh, Hàn, Nhật… Việc tạo ra nội dung ở các ngôn ngữ khác nhau thực ra không mất nhiều chi phí, nhưng lại tạo được cảm tình với khách hàng nói ngôn ngữ đó. Nên nếu bạn nhắm đến thị trường nào thì nên có nội dung dịch ra ngôn ngữ đó, như lời tri ân cho khách hàng ở nước đó.

Châu Bùi: Là chủ doanh nghiệp anh Dũng có thể chia sẻ suy nghĩ của mình là anh đánh giá một nhân viên tốt dựa trên những yếu tố nào? Giữa thái độ và trình độ đâu là điều quan trọng hơn?

Anh Dũng: Thái độ chắc chắn quan trọng hơn trình độ. Nhưng một người nhân viên cũng nên có sự nhạy bén, thông minh để tiếp thu kiến thức, như vậy mình có thể dạy thêm bạn được. Nếu bạn có trình độ tốt mà thái độ không tốt thì có thể đơn giản là bạn không hợp với văn hoá công ty. Hãy chọn nhân viên phù hợp với văn hoá công ty của mình, và văn hoá đó do chính bạn xây dựng nên.

Châu Bùi: Anh Dũng có lời khuyên nào dành cho bạn trẻ muốn vươn tầm ra thế giới?

Anh Dũng: Các bạn nên chọn việc gì mình thích và có thế mạnh. Và hãy tính toán về tài chính để bạn có thể tồn tại trong 3-4 năm. Việc sản xuất và xuất khẩu sản phẩm ra thế giới là quá trình khó khăn. Nếu bạn không có đam mê và niềm vui, có thể một ngày nào đó bạn sẽ đầu hàng, buông bỏ. Có những yếu tố này thì bạn có thể đi chậm, nhưng vẫn đi xa. Niềm vui không ở đích, mà sẽ là ở con đường bạn đi.

Châu xin cảm ơn anh Dũng và DH Foods đã đồng hành cùng Châu trong tập Quaranstream lần này! Hi vọng mọi người đã tìm được những lời khuyên, thông tin bổ ích về chủ đề xây dựng thương hiệu để khẳng định chỗ đứng trên thị trường thế giới. 

Xem thêm các tập trong series Quaranstream cùng Châu Bùi tại đây nhé! 

Bài viết Quaranstream mùa 4 tập 4: Định vị thương hiệu trong “biển lớn” cùng CEO DH Foods Nguyễn Trung Dũng! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Bài viết Quaranstream mùa 4 tập 2: Nên học đại học trong nước hay nước ngoài cùng Thạch Trang và Phương Nga! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Khởi nghiệp và thành công khi khởi nghiệp không có công thức nào. Quan trọng chúng ta phải có tinh thần và đam mê, nỗ lực để vượt qua. Chặng đường thiên lý đều bắt đầu từ những bước đi đầu tiên. Bạn phải dũng cảm để bước đầu tiên đã. Tôi không hi vọng sau buổi nói chuyện này hoặc bất cứ buổi nào khác mà các bạn thành công ngay được. Hãy cùng chia sẻ kinh nghiệm, nhưng đừng bắt chước nhé. 

Trước khi là doanh nhân, Shark đã có trải nghiệm với những công việc gì? 

Trong khi học ở Bách Khoa thì tôi cũng đã đi làm thêm ở xưởng sản xuất, nghiên cứu khoa học, vẽ bản vẽ… Sau khi tốt nghiệp thì tôi đi làm ở viện chuyên nghiên cứu về vật liệu kim loại. Nhưng tôi chỉ làm một năm thì đi học thạc sĩ ở nước ngoài theo diện học bổng. Sau đó tôi về nước làm ở nhà máy sản xuất xe của Toyota, và quay trở lại làm ở Bộ Khoa Học Công Nghệ. Sau 7 năm thì tôi ra ngoài làm tư nhân. Hồi đó thì tâm lý thanh niên vẫn mong muốn làm ở tập đoàn lớn hoặc cơ quan nhà nước để có sự ổn định. Đó là thời thế thôi, giờ thì khác lắm rồi.

Theo Shark Hưng đâu là cơ hội/thách thức của việc nghỉ việc và khởi nghiệp trong thời điểm dịch bệnh còn đang phức tạp? Nếu muốn khởi nghiệp trong thời điểm này thì điều quan trọng nhất cần chuẩn bị những gì?

Cái này phụ thuộc vào lĩnh vực, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh bạn định khởi nghiệp là gì. Với một số ngành thì đây là cơ hội vàng để phát triển. Ví dụ như khi bắt đầu giãn cách xã hội, những nhu cầu thiết yếu trở nên quan trọng, trong khi những phân khúc hạng sang như mua sắm, du lịch, ăn chơi… giảm đi rất nhiều. Nếu bạn dấn thân vào những ngành này mà không thay đổi mô hình kinh doanh thì sẽ rất khó khăn.

Tuy nhiên đây cũng là cơ hội cho một thị trường ngách để các bạn tham gia. Một số sản phẩm thay thế hoàn toàn ví dụ như dịch vụ stream phim ảnh, âm nhạc đang tăng số lượng người dùng khủng khiếp. Zoom hay mạng xã hội cũng trở nên phổ biến. Giá trị các công ty truyền thông, công nghệ đều tăng gấp rưỡi, gấp đôi trong năm qua. 

Hoặc vì người ta không đi nhà hàng, không đi shopping được nên các sàn thương mại điện tử, mua bán online tăng đột biến. Rồi các sản phẩm bảo vệ sức khoẻ, sản phẩm y tế, đồ dùng gia đình, những buổi sự kiện, hội họp, biểu diễn… giờ đây đều có thể diễn ra online hết. 

Như vậy bạn có thể tìm đến những nhóm nhu cầu đang tăng trưởng nhanh để cung cấp. Hoặc bạn tìm đến những nhóm nhu cầu bị hạn chế bởi đại dịch để cung cấp sản phẩm thay thế.

Hãy nhìn vào thực tế: mỗi sản phẩm của chúng ta làm ra đều cần giải quyết nhu cầu gì đó của thị trường. Nhu cầu và cách đáp ứng của thị trường đang thay đổi rất lớn vì đại dịch. Vì vậy chúng ta cần nhìn ra nhu cầu thiết yếu và tìm cách thay đổi cách đáp ứng nó bằng sản phẩm thay thế. 

Shark Hưng có thể chia sẻ về ý tưởng bắt đầu sự nghiệp hiện tại của Shark Hưng không? Đâu là động lực để Shark tiếp tục sự nghiệp của mình mỗi ngày?

Các bạn đừng nghĩ khi khởi nghiệp thì phải có động lực gì quá to tát, vĩ đại. Chỉ cần tập trung vào 1 nhu cầu của thị trường và tìm ra giải pháp để đáp ứng nó. 

Ý tưởng khởi nghiệp thực ra phụ thuộc nhiều vào tiềm thức và trải nghiệm của chúng ta. Ví dụ chúng ta lớn lên trong môi trường có ông bà, cha mẹ, bạn bè xung quanh đã kinh doanh thì chúng ta sẽ có ý tưởng kinh doanh trong tiềm thức. Hoặc nếu chúng ta đi nhiều, trải nghiệm nhiều môi trường sống và kinh doanh khác nhau thì chúng ta càng có cơ hội tìm ra được sản phẩm chúng ta thích. 

Thứ hai, bạn sẽ cần hiểu rõ năng lực bản thân. Hãy tìm hiểu thử về mô hình IKIGAI, để thấy đâu là điểm mạnh, điểm yếu, đâu là đam mê, đâu là năng lực, và có điểm nào phù hợp với những gì thị trường yêu cầu.

Nếu chúng ta kết hợp được tất cả những yếu tố đó thì khả năng thành công sẽ cao hơn. 

Sau khi khởi nghiệp 1 vài năm và bạn có thể sống được với sản phẩm của mình thì tôi nghĩ mới nên nghĩ xa hơn về mục đích hay sứ mệnh. Nếu bạn mới khởi nghiệp lần đầu, chưa thành công lần nào hoặc mới thử sức 1,2,3 lần thì tôi nghĩ chưa cần lo về cái gì đao to búa lớn. 

Nhiều bạn khởi nghiệp đến nói chuyện với tôi với rất nhiều ước mơ thay đổi thế giới. Tiếng Anh người ta hay nói câu “think big, act small,” tức là suy nghĩ lớn lao nhưng hành động từ những việc nhỏ, cụ thể, hiệu quả. Hãy sống và trải nghiệm trước đã.

Kể cả khi bạn đã có sẵn tiền, hãy tránh có một mà vay thêm 3,5,10 để khởi nghiệp, sẽ rất khó có đường lùi. Điều này rất nguy hiểm. Các bạn đừng lãng phí thời gian, vì bạn sẽ phải trả giá bằng rất nhiều thứ khác, trong đó có tiền.

Có cột mốc quan trọng trong sự nghiệp nào mà Shark muốn chia sẻ với mọi người không? Có thể là cột mốc hồi trẻ, khiến cho Shark thay đổi tư duy, định hướng trong sự nghiệp?

Tôi có 2 cột mốc quan trọng. Đầu tiên là khi tôi xin được học bổng đi học MBA ở nước ngoài. Trải nghiệm này đã thay đổi tư duy của tôi, từ việc tích cóp, đi làm công ăn lương, để suy nghĩ về quản trị doanh nghiệp và dùng các sức khác để thành đạt hơn, trong đó có sức tiền để giúp chúng ta tăng trưởng.

Đó cũng là lần đầu tôi tiếp cận mô hình Kim Tứ Đồ trong quyển sách Cha Giàu, Cha nghèo.  Có 4 cách làm giàu mà mô hình này đề cập. Thứ 1 là đi làm thuê ra tiền. Thứ 2 là tự làm thuê cho bản thân mình. Thứ 3 là đi thuê người khác làm. Và thứ 4 là đầu tư ra tiền.

Mô hình này thay đổi tư duy của tôi rất nhiều. Tôi hiểu sức mạnh của tiền đầu tư sẽ thu hút người ta làm việc cho mình. Vì vậy từ một người đi làm thuê, tôi trở thành người làm thuê cho chính bản thân mình, đó là lập doanh nghiệp. Lúc đó tôi cũng làm nhiều dự án về trao đổi và tư vấn đầu tư.

Cột mốc thứ 2 là sau 5 năm, có thành công và có cả những lúc chưa được như mong muốn, tôi quyết định merge các công ty nhỏ của tôi vào một công ty lớn, đó chính là tập đoàn Cen Group bây giờ. Đó là bước ngoặt thứ 2 với tôi: chúng ta không ai có mọi thế mạnh cả. Đến trí thông minh còn có 7,8 loại mà. Mỗi chúng ta đều có sở trưởng nhất định. Chúng ta cần biết điểm mạnh của mình là gì và chọn lấy một người cộng sự có thế mạnh khác để bổ trở chúng ta. Tôi hay nói là chọn partner như chọn một đôi giày vậy: phải cùng đẳng cấp, cùng thương hiệu, cùng size, nhưng phải một chiếc trái & một chiếc phải.

Vậy là năm 2008 tôi cùng các cộng sự đã kết hợp nên tập đoàn Cen Group. Hiện nay Cen Group có khoảng 4-50 công ty thành viên, hoạt động khắp Việt Nam và trên 4 châu lục.

Quyết định hợp nhất đó rất quan trọng và đã làm thay đổi cả sự nghiệp của tôi. Đến giờ tôi vẫn thấy đó là một quyết định vừa là cái duyên, vừa là đúng đắn.

Trong hành trình phát triển con đường sự nghiệp đó, theo đánh giá và những trải nghiệm của Shark Hưng, đâu là điều khiến cho một người/ một công ty của ai đó trở nên đặc biệt và có cơ hội thành công?

Yếu tố thứ 1 là ý tưởng sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh của mình có phù hợp thị trường hay không. Các bạn nên đặc biệt chú ý về mô hình kinh doanh của mình. Mô hình kinh doanh có thể được hiểu đơn giản là vị trí của bạn trong chuỗi giá trị. Ví dụ nếu bạn muốn sản xuất ô tô, thì bạn là người thiết kế, làm branding, hay sản xuất phụ kiện? Hoặc bạn muốn sản xuất ô tô thường hay ô tô điện? Đừng trở thành Kodak khi máy ảnh phim 35mm bị thay thế hoàn toàn bằng máy ảnh số. Kéo theo đó là sự thay thế của các sản phẩm đi cùng, ví dụ như cửa hàng rửa ảnh bị thay thế bởi công nghệ lưu trữ ảnh số hay phần mềm chỉnh ảnh.

Yếu tố thứ 2 là mô hình kinh doanh. Như Tesla, mô hình kinh doanh của họ thực tế là kiếm tiền từ việc cung cấp chứng chỉ phát thải. Và khi sản xuất xe điện thì họ cũng phải quan tâm đến vấn đề trạm sạc. Ở Châu Âu trạm sạc đã có ở khắp mọi nơi và có người còn mua trạm sạc để trong garage tại nhà. Như vậy bạn phải nghĩ xem mô hình kinh doanh của mình là gì để tổ chức kết cấu doanh nghiệp cho phù hợp.

Yếu tố thứ 3 chính là yếu tố con người. Tố chất của người lãnh đạo theo tôi là rất quan trọng: vừa phải có tầm nhìn, vừa phải có năng lực hành động. 

Tôi nghĩ nhiều bạn trẻ mới chỉ có ước mơ làm giàu và thành công chứ chưa có đủ đam mê để sẵn sàng đánh đổi, hi sinh những thú vui, sở thích. Nhiều bạn hỏi tôi làm thế nào để cân bằng, nhưng tôi nghĩ chẳng có gì là cân bằng cả. Chúng ta muốn thành công, muốn nhiều tiền thì phải bớt tiêu tiền đi, bớt sử dụng thời gian vô bổ đi. Dành thời gian để làm, để đi, để đọc, để nói chuyện, giao lưu trao đổi, thì mới thành công được.

Ngoài ra bạn cũng phải rèn luyện những kỹ năng cơ bản như giao tiếp, bán hàng, đối xử với khách hàng, nhân viên, quản lý thời gian, công việc… 

Cuối cùng, để chiến thắng được nỗi sợ, độ ì, sự lười nhác trong con người mình, đó chính là cái khó nhất để vượt qua. Nếu chúng ta vượt qua được bản thân, mở lòng và lấy được sự tin tưởng của khách hàng, đối tác, nhân viên… thì không có gì không thể làm được. Sản phẩm có thể sửa, mô hình kinh doanh có thể sửa, nhưng nếu ta không sửa chính bản thân mình thì rất khó để thành công. 

Shark Hưng sẽ chọn công việc mình thích nhưng lương thấp, hay một công việc lương cao nhưng mỗi ngày đi làm đều cảm thấy mệt mỏi?

Tôi sẽ chọn công việc lương cao và mệt mỏi. Vì tất nhiên lương cao thì sẽ nhiều áp lực. Nhưng mệt mỏi ở đây tôi nghĩ các bạn ý là môi trường cạnh tranh, độc hại.

Tuy nhiên cũng phải nói rõ rằng các bạn mệt mỏi là vì các bạn không thích ứng. Tại sao các bạn không nghĩ ngược lại là các bạn hoà đồng với nó để đỡ mệt mỏi? Chẳng có công việc nào lương cao mà lại dễ dàng cả. Chắc chỉ có làm thuê cho bố mẹ là việc nhẹ lương cao thôi.

Nếu bạn đang làm một công việc mình thích nhưng mức lương chưa xứng đáng với trình độ của bạn, thì bạn hoàn toàn có khả năng tìm công việc khác có mức lương tốt hơn. Còn nếu bạn thực sự không thích bản chất công việc hiện đang có, thì bạn có thể tìm công việc và môi trường mà mình thích nhưng cần nâng cao năng lực để có mức lương tốt. 

Ai cũng cần bán một cái gì đó. Bạn phải biết giá trị của mình ở đâu để định giá đúng. Ví dụ bán thời gian như làm lễ tân, bảo vệ, bán hàng, bán sức như là bốc vác, nâng hàng… thì tiền lương sẽ thấp. Còn nếu chúng ta có thêm phần trí tuệ, như sáng tạo, đồ hoạ, thiết kế, lập trình thì lương cũng cao hơn. 

Nếu bạn có nhiều trải nghiệm, kinh nghiệm, năng lực tích luỹ cộng cả kỹ năng lãnh đạo, quản lý đội nhóm, giao tiếp đàm phán, thì giá còn cao hơn nữa. Quan trọng bạn biết mình có gì để bán, và tìm được người trân trọng những kỹ năng, giá trị mình bán, thì bạn sẽ có thu nhập cao.

Các bạn rất dễ nghĩ ra những ý tưởng mới, thậm chí là rất nhiều ý tưởng sáng tạo, độc đáo. Nhưng cứ hễ làm được một thời gian thì lại nản chí và muốn chuyển sang làm một dự án khác. Anh có thể đưa ra đôi lời khuyên để giúp các bạn vượt qua giai đoạn nản chí đó không?

Tất cả những gì chúng ta mong muốn: hạnh phúc, thành công… đều nằm ở bên kia bờ vực của sự sợ hãi, sự nản chí ấy. Chúng ta cần bước qua bờ vực ấy. 

Khi chúng ta chán nản sau nhiều thất bại, đừng lảng tránh nó mà hãy đối mặt và tự hỏi tại sao chúng ta lại thất bại. Bạn có thể chia sẻ, hỏi những người xung quanh, những người thầy, những người truyền cảm hứng cho bạn. Khi chúng ta nói được ra vấn đề tức là chúng ta đã nhận ra nó. Hãy đối mặt với những chỉ trích và chê bai cay đắng đó. 

Bạn cũng có thể tìm cách thay đổi. Dù là bạn đang thành công nhưng chưa được như ý muốn, hay thậm chí thất bại, hãy suy nghĩ xem có cách nào để thay đổi tình trạng này. 

Cuối cùng, nếu đây chỉ là trạng thái tâm lý chán nản nhất thời, tôi khuyên các bạn nên mở lòng, gặp những người thành công, những người có năng lượng tích cực để chia sẻ. Với tôi khi cảm thấy như vậy tôi thường hay đi, thậm chí đi 1 mình để vừa đi vừa suy nghĩ, hoặc đi với những nhóm bạn tích cực để có được sự hỗ trợ khi chính bản thân ta không thể nỗ lực được nữa.

Bên cạnh đó, nếu chúng ta cảm thấy chán nản, mệt mỏi, thì có thể rời bỏ tình trạng đó bằng cách hoạt động thể chất: leo núi, đi bộ, chơi thể thao… Ngoài ra nếu bạn có sở thích cá nhân như nấu ăn hay chơi nhạc thì nên dành thời gian để làm những việc ấy, để não hay tư duy của chúng ta có thể nghỉ ngơi. Sau đó chúng ta sẽ hưng phấn hơn khi làm việc. 

Một trong những thành công quan trọng của người trưởng thành nói chung và người thành công nói riêng, đó là biết cách kiểm soát bản thân, cụ thể ở đây là kiểm soát cảm xúc. Không để những buồn chán, bực bội, xâm lấn tư duy của mình, bằng cách chuyển ngay sang làm điều gì đó mà chúng ta thích và khiến chúng ta có động lực hơn. 

Một vài lời khuyên khác Shark Hưng muốn chia sẻ với các bạn trẻ để có thể “hiện thực hóa” ý tưởng khởi nghiệp của mình.

Đầu tiên bạn sẽ cần có mong muốn để khởi nghiệp. Bạn đã cảm thấy có đủ ý chí, đủ năng lực, kinh nghiệm và kể cả tiền bạc để khởi nghiệp chưa? Tôi thì nghĩ là các bạn vẫn nên có một vài năm đi làm công ăn lương để rèn luyện kỹ năng quản lý công việc, quản lý thời gian, kỹ năng giao tiếp và giữ được một chút tiền. Đây cũng là thời gian bạn có thể phát triển ý tưởng để khởi nghiệp.

Sau một thời gian, nếu bạn thấy thị trường cần sản phẩm của mình, còn mình có năng lực và sở thích để cung cấp, thì chúng ta hãy xây dựng kế hoạch kinh doanh chi tiết, bao gồm cả những rủi ro nữa.

Bạn có thể tham khảo ý kiến của mọi người. Đừng sợ rằng bạn chia sẻ thì sẽ có người ăn cắp ý tưởng của mình. Tôi thấy là những người càng thành công, càng có nhiều kinh nghiệm, họ càng có nhiều ý tưởng sẵn rồi, chẳng qua họ không có thời gian và nguồn lực để hiện thực hoá thôi.

Khi bắt tay vào khởi nghiệp, thì hãy bắt đầu từ những bước nhỏ, hãy bán sản phẩm cho ngay những người xung quanh mình. Nhiều người nói được bán hàng cho người thân, tôi không đồng ý với chuyện đó. Tôi nghĩ nếu bạn tự tin vào sản phẩm của mình, và có trách nhiệm với sản phẩm của mình thì chẳng sao cả. Nếu họ không hài lòng mình cần có trách nhiệm làm cho họ hài lòng. Nếu bạn còn sự tin yêu của khách hàng thì bạn vẫn có cơ hội thành công. 

Hãy dự trù một khoản tiền bù lỗ vì trong thời gian đầu sẽ có sản phẩm hư hỏng, hoàn trả, sản phẩm dùng thử… Trong thời gian đầu, bạn cũng không nên đổ tiền vào quảng cáo, đó là lời khuyên của tôi. Tiền quảng cáo là khoản đầu tư một đi không trở lại. Và quan trọng hơn là không có gì giết một sản phẩm tồi nhanh hơn là một chiến dịch quảng cáo tốt. Nên hãy cho mọi người dùng thử và nâng cao chất lượng sản phẩm thì hơn. Trừ khi bạn làm thương mại và đã có sản phẩm, thị trường mục tiêu rồi. Chiến lược dội bom quảng cáo chỉ phù hợp khi bạn đang mở rộng quy mô, cần chiếm lĩnh khách hàng và tiêu diệt đối thủ. 

Có nhiều bạn thì kêu là em có ý tưởng hay và khách hàng thích mà em không có vốn. Tôi nghĩ nếu chưa có vốn tức là ý tưởng chưa đủ hay và khách hàng chưa đủ thích. Các nhà đầu tư sẽ sẵn sàng lao vào bạn. Bạn cứ thành công ở quy mô nhỏ thì mới có thể kêu gọi vốn. Khách hàng cũng là nguồn vốn để chúng ta mở rộng thị trường. 

Cuối cùng, hãy tìm được những đội ngũ hợp tác với mình, những người có thể bù đắp và hỗ trợ cho chúng ta, cộng hưởng và kết hợp với chúng ta trong nhiều lĩnh vực.  Họ có thể góp bằng vốn, bằng công sức, mỗi người sẽ có vai trò khác nhau. 

Những mặt trái nào của việc “làm chủ” mà có thể nhiều người còn chưa nhìn ra? 

Khi các bạn quyết định khởi nghiệp, gần như bạn sẽ phải đặt hết thời gian, công sức, trí tuệ của mình vào sự nghiệp của mình. Nếu các bạn chưa thành công thì các bạn có thể mất đi chi phí cơ hội. 

Phong trào khởi nghiệp ở Việt Nam đang rất mạnh. Tới khoảng 25% các bạn trẻ tốt nghiệp ĐH và dưới 30 tuổi mong muốn khởi nghiệp. Như vậy chi phí cơ hội là các bạn sẽ không trở thành chuyên gia hoặc một nhân vật nào đó chăng. 

Còn tôi không nghĩ là có những mặt trái của khởi nghiệp. Ví dụ như thất bại, mất tiền, trầm cảm, thậm chí là lao lí, chỉ là những rủi ro mà bất cứ ngành nghề nào cũng có thể gặp phải. Không làm gì mới là thất bại lớn nhất. Đừng chỉ vì hào quang của thành công mà chạy theo con đường khởi nghiệp, mà không hiểu những người thành công họ đã phải đánh đổi những gì.

Nói chung tôi không hô hào ai cũng nên khởi nghiệp. Bạn khởi nghiệp khi bạn đủ tự tin về năng lực và sản phẩm của mình, và sự tự tin này cũng nên được kiểm chứng bởi thị trường, bởi những người có kinh nghiệm. 

Mọi người có thể xem lại những tập Quaranstream trong series tại đây trên website chaubui.net!

Bài viết Quaranstream mùa 4, tập 2: Hiện thực hoá ý tưởng khởi nghiệp cùng Shark Hưng! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Khách mời đầu tiên của Quaranstream mùa 4 chính là “con nhà người ta” Khánh Vy! Sau khi có cơ hội phỏng vấn Khánh Vy cho website chaubui.net, thì Châu chắc chắn Vy chính là hình mẫu Gen Z lý tưởng để có thể trao đổi về chủ đề nâng cao năng lực cho bản thân, mở rộng mối quan hệ có ích cho công việc và cuộc sống của mình.

Châu cảm ơn thương hiệu Curnon đã đồng hành cùng Quaranstream tuần này. Curnon là thương hiệu đồng hồ đầu tiên của Việt Nam, được ra đời để mang đến những sản phẩm phụ kiện mang tinh thần “Why not” của thế hệ trẻ Việt. Châu chọn Curnon màu bạc để đeo cho buổi Quanranstream vì phong cách smart-casual rất dễ phối đồ, vừa thanh lịch, trẻ trung mà vẫn đủ chuyên nghiệp, chững chạc cho sự kiện lần này. 

Năng lực bản thân là gì và tại sao chúng ta lại cần phát triển năng lực? 

Châu: “Năng lực của bạn là gì” là câu hỏi mình rất hay được nhận khi đi phỏng vấn xin việc, hay là tham gia một tổ chức, hoạt động nào đó. Châu thấy có nhiều người nhầm lẫn giữa năng lực và năng khiếu. Năng khiếu là cái mình sinh ra đã có, còn năng lực là cái mình hoàn toàn có thể đi từ con số 0 và phát triển lên. Năng lực sẽ được nâng cao khi song song với quá trình nỗ lực, cố gắng trong học tập và công việc của mỗi người

Nên là hôm nay với chủ đề này, mọi người cùng Châu và Khánh Vy đi tìm hiểu xem là chúng ta có thể nâng cao năng lực bằng cách nào nhé!

Khánh Vy bắt đầu học ngoại ngữ như thế nào, động lực nào khiến bạn bắt đầu và những phương pháp bạn đã áp dụng để có thể thành thạo được nhiều ngôn ngữ và tự học các kỹ năng khác nhau?

Khánh Vy: Em bắt đầu học tiếng Anh từ cấp 1 ở trường như mọi người thôi. Lên đến cấp 2 thì em rất thích xem Disney Channel, em muốn hiểu và nói chuyện như những nhân vật trên kênh này nên đã quyết tâm theo đuổi tiếng Anh.

Em nghĩ khi học một ngôn ngữ thì quan trọng là mình phải thích ngôn ngữ ấy, cả về đất nước, con người và văn hoá. Ví dụ nếu em thích Kpop thì em sẽ học tiếng Hàn nhanh hơn nhiều so với tiếng Pháp chẳng hạn.

Châu: Thế còn hành trình của em đến với VTV thì sao?

Khánh Vy: Hành trình đến với VTV bắt đầu từ khi em đăng video nói 7 thứ tiếng, sau đó có một anh biên tập bên VTV7 gọi điện mời em làm khách mời cho chương trình dạy IELTS. Sau đó từ vị trí khách mời em đã thử sức ở các vai trò khác nhau và hiện nay là MC. Còn chị Châu đã đến với nghề fashionista như thế nào?

Châu: Ban đầu chị là người mẫu chụp ảnh. Hồi đó những người xung quanh và chính chị cũng không nghĩ mình làm người mẫu được, vì chị thấp và không biết tạo dáng. Khi chụp ảnh chị chỉ biết cười thôi. Nhưng chị rất thích thời trang nên dần dần đã phát triển những kỹ năng cần thiết để có ngày hôm nay. Vậy nên chị nghĩ năng lực bản thân sẽ đến từ cái gì mình thích và quan tâm trước, rồi sau đó mình mới học các kỹ năng cần thiết để phát triển năng lực.

Yếu tố quan trọng nhất trong việc tự học hay việc tự phát triển bản thân?

Khánh Vy: Em nghĩ là yếu tố đầu tiên đó là kỹ năng đưa ra quyết định (decision making). Mỗi ngày mình có rất nhiều quyết định cần đưa ra trong cuộc sống, công việc, nên đây sẽ là kỹ năng mình cần dùng hàng ngày.

Thứ 2, em nghĩ mình cần hiểu bản thân, mình giỏi cái gì, chưa giỏi cái gì, cần học thêm gì.

Thứ 3, đó là kỹ năng giao tiếp và xây dựng mối quan hệ. Không ai có thể thành công khi đi một mình cả.

Thứ 4, sự thấu hiểu cũng là kỹ năng quan trọng để mình xây dựng được sự nghiệp thành công hơn.

Thứ 5, đó là sự chăm chỉ. Em follow chị từ những năm 2017, lúc đó là chị Châu mới chỉ có 20 tuổi thôi nhưng ngày nào em cũng thấy chị Châu đi quay chụp ngoài nắng rất vất vả. Khi đó em cũng bắt đầu đi quay và chính chị Châu là nguồn cảm hứng truyền năng lượng cho em, vì em nghĩ người khác làm được thì mình cũng làm được.

Châu: Với chị, sự chăm chỉ cũng là yếu tố tiên quyết. Việc càng khó lại càng phải chăm chỉ hơn vì mình sẽ cần dành nhiều thời gian, công sức cho nó hơn để vượt qua được.

Bên cạnh đó chị nghĩ việc đặt mục tiêu cho bản thân cũng là điều cần làm. Khi chị mới bắt đầu sự nghiệp, danh sách những việc chị làm chưa tốt, chưa giỏi nó dài lắm ấy. Chị nhìn xong sợ lắm vì không biết bắt đầu từ đâu cả. Chị nghĩ điều này ai cũng từng trải qua khi mới bắt đầu đi làm, càng nhiều thứ mình không biết thì mình càng hoang mang không biết học gì trước. Nếu chị đặt ra mục tiêu hàng ngày, mỗi ngày phải học cái gì, đạt được điều gì. Dần dần mình sẽ ngày càng hoàn thiện hơn.

Chị đoán là Vy cũng phải học ngoại ngữ một cách từ từ chứ đâu thể 1 ngày mà học được 7 thứ tiếng một lúc đúng không?

Khánh Vy: Vâng, với em thì việc mình bắt đầu học một cái gì đó chưa hoàn hảo và dần dần tiến bộ hơn nó sẽ hiệu quả hơn là ép bản thân phải hoàn hảo ngay từ đầu.

Châu: Đúng đấy! Tất nhiên chị cũng là người mong muốn đạt được sự hoàn hảo ngay từ đầu. Nhưng việc đặt mục tiêu cho bản thân từng bước một sẽ giúp mình có động lực hơn khi thấy mục tiêu được hoàn thành. Nếu không mình sẽ rất dễ nản chí, mất năng lượng.

Động lực nào khiến hai người cố gắng hoàn thiện và phát triển năng lực của bản thân?

Châu: Chị cũng gặp nhiều bạn khi đạt được thành công nhất định thì cảm thấy đã đủ rồi và không cần cố gắng hơn nữa. Nên chị nghĩ việc mà chúng ta luôn cố gắng để bản thân tốt hơn là một điều rất trân quý.

Khánh Vy: Với em thì em nghĩ những điều mình đạt được là một hành trình chứ không phải là đích đến. Trong hành trình này thì những va vấp hay những thành công đều là kinh nghiệm để mình học hỏi và để bản thân tiến bộ hơn. Em hay nghĩ hành trình này của mình là một hình chữ U vậy. Đôi khi em thấy mình đang ở đáy chữ U, nhưng điều đó cũng có nghĩa là mình đã đi được 1/2 chặng đường rồi và sau đó mình sẽ đi lên thôi.

Em nghĩ kiến thức thì rộng lớn vô hạn lắm, những gì mình học được chỉ là hữu hạn thôi. Sẽ luôn có người giỏi hơn mình, thông minh hơn mình, mặt khác thì mình của ngày hôm nay cũng đã giỏi hơn ngày hôm qua rồi. Em thích câu hát của Rose: “Everything I need is on the ground,” nên em muốn hai chân mình luôn chạm đất để học hỏi được nhiều hơn.

Châu: Với chị thì chị luôn chọn lọc các nội dung chị đọc và xem hàng ngày để học từ những người giỏi hơn mình, tài năng hơn. Khi ấy chị sẽ cảm thấy mình còn nhỏ nhoi lắm so với những người giỏi như vậy, nên mình còn cần cố gắng hơn nữa. Chính việc Vy làm những video chia sẻ kinh nghiệm học tiếng của mình, chị thấy hay lắm. Vì làm video không hề dễ dàng chút nào. Những video của em chắc chắn đã truyền cảm hứng cho các bạn học tiếng Anh tốt hơn.

Bên cạnh đó, chị tìm được động lực lớn từ chính những lời chê bai, chỉ trích trên mạng xã hội. Khi gặp những người không thích mình hay chê bai gì đó, chị gọi team để họp và nghĩ ý tưởng sao cho lần sau mình làm tốt hơn nữa. Tìm động lực từ áp lực là một cách chị tìm thấy niềm vui trong hành trình phát triển năng lực của mình.

Khánh Vy: Một điều nữa em để ý là chị Châu cũng có đam mê với công việc của mình, vì vậy việc biến áp lực thành động lực cũng dễ dàng hơn nữa.

Khánh Vy và Châu Bùi bắt đầu xây dựng các mối quan hệ từ khi nào?

Khánh Vy: Em quan niệm là những mối quan hệ mình cần xây dựng đầu tiên chính là từ gia đình, người thân, bạn bè mình. Mình đối tốt với gia đình mình trước thì mình mới có thể bước ra xã hội được. Em may mắn lớn lên trong một môi trường luôn dạy em rằng nếu mình muốn lấy trái tim của người khác, thì mình cần chia sẻ chính trái tim của mình trước.  Bố mẹ em luôn dạy em vậy.

Sau đó khi vào năm 1 đại học thì em mới nhận ra tầm quan trọng của mạng lưới chuyên nghiệp (professional network), không chỉ trong ngành của mình mà còn các mối quan hệ liên quan công việc khác nữa. Nếu mình xây dựng được mạng lưới tốt thì sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền bạc, công sức sau này. Và việc xây dựng mối quan hệ công việc thì cũng cần thời gian và công sức, khó như mình đi làm vậy.

Châu: Từ nhỏ bố chị dạy chị rất kỹ là nếu gặp ai đó mình không thích, mình cũng không nên tỏ thái độ. Vì việc mình tỏ thái độ nó không hẳn có nghĩa là mình sống thẳng. Có thể chỉ là do mình chưa hiểu được tính cách hay câu chuyện của người kia thôi. Được dạy từ bé thế nên chị cũng không tỏ thái độ ghét bỏ gì với ai trong công việc hay cuộc sống cả. Chị sợ bố chị tẩn chị lắm (cười.)

Nhờ có thói quen từ nhỏ nên chị gặp gỡ và xây dựng mối quan hệ với nhiều người khi lớn lên. Khi gặp ai đó, chị luôn cười với họ trước, kể cả trước đó có nghe nói những điều chưa hay lắm về họ. Vì biết đâu người kể với mình chuyện đó họ cũng có vấn đề gì thì sao? Nên chị cứ tốt, cứ vui vẻ với mọi người đã, để xem họ đối xử với mình ra sao. Sau này chị mới biết có rất nhiều câu chuyện sai lệch về bạn bè mình, may mà chị bỏ qua những chuyện đó để gặp được những bạn tốt như hôm nay.

Và nếu mình không đối xử tốt với ai thì những lời đó cũng đi rất xa, rất nhanh nữa. Cho nên mình không nên nghĩ là mình chỉ đối xử tốt với ai có lợi cho mình. Mình cứ tốt với tất cả mọi người, chị nghĩ điều đó không bao giờ sai cả.

Khánh Vy: Quan điểm này hai chị em mình chia sẻ hệ giá trị luôn ấy. Em cũng là con út trong nhà, em có chị gái, và mỗi lần đọc thư của bố chị Châu gửi cho chị, em thấy như bố mình dạy luôn vậy.

Cách hai người chọn lọc, duy trì và xây dựng những mối quan hệ lành mạnh và có ích cho sự phát triển của bản thân?

Khánh Vy: Em nghĩ điều tiên mình mình phải “biết mình biết ta.” Mình biết rõ giá trị cốt lõi của bản thân thì khi có bất kỳ mối quan hệ đi ngược lại giá trị này, mình sẽ phải giao tiếp và nói chuyện thẳng thắn. Chứ không cứ giấu giếm, tích tụ trong lòng thì đến một thời điểm sẽ không thể giải quyết được vấn đề.

Em cũng tâm niệm rằng bất kể ai đã, đang và sẽ xuất hiện trong cuộc đời mình đều biết một điều mình chưa biết. Có thể là từ trải nghiệm hay cuộc sống của họ mà mình học hỏi được. Và bất kỳ ai mình gặp cũng có ý nghĩa gì đó, có thể mình chưa nhận ra ngay nhưng rồi sẽ hiểu được. Nếu họ mang đến cho mình niềm vui thì điều đó sẽ thành kỷ niệm. Nếu họ mang cho mình bài học, thì đó là trải nghiệm.

Dần dần mình nhận ra mỗi người chúng ta đều khác nhau. Không phải ai cũng có những hệ giá trị giống nhau. Miễn là mình làm theo đúng lương tâm của mình, mình hết lòng đem lại giá trị cho mọi người trước khi nghĩ đến họ mang được gì cho mình, thì mình sẽ thấy nhẹ nhàng hơn.

Châu: Đúng vậy, khi mình ở trong những mối quan hệ khác nhau thì càng ngày mình càng gặp những tính cách khác nhau, quan điểm sống khác nhau. Mình không nên mong chờ ai cũng giống mình. Sẽ không tránh được sự tranh cãi hoặc tiêu cực. Lúc đó là mình cần “bộ lọc”.

Ví dụ nếu bạn chị có thói quen hay kể những chuyện của người khác và chị muốn tránh đi, chị sẽ nói sang chuyện khác như phim ảnh, âm nhạc, bất cứ chủ đề gì mà bạn ấy thích. Hoặc trong team chị cũng vậy, mỗi người có tính cách khác nhau, người thì thích gọi điện, người thích nhắn tin thật dài, người chỉ làm việc thôi không thích nói chuyện, vân vân.

Càng gặp nhiều người thì mình sẽ càng dễ thấu hiểu người đối diện hơn và tìm ra phương pháp, công cụ để giao tiếp với họ hiệu quả nhất.

Cảm ơn Khánh Vy đã đồng hành cùng Châu trong tập 1 mùa 4 Quaranstream! Mọi người theo dõi những bài viết trước đây trong series Quaranstream trên website và Youtube của Châu nhé.

Bài viết #Quaranstream mùa 4, tập 1: Nâng cao năng lực bản thân và mở rộng các mối quan hệ cùng Khánh Vy! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Châu xin cảm ơn chị Linh đã dành thời gian cho buổi livestream này. Mong rằng những chia sẻ của buổi livestream sẽ mang đến cho mọi người những thông tin bổ ích, để các bạn nâng cao hiệu quả công việc trong thời gian này nhé! 

Q: Câu hỏi đầu tiên là thời gian này hai chị ở nhà thế nào? Có thay đổi gì từ khi làm việc tại nhà không?

Chị Linh: Với chị thì khi work from home, chị sẽ phải sắp xếp một ngày làm việc kỹ càng. Nhà chị có hai bé nhỏ, tổng cộng là 6 người trong nhà với các nhu cầu khác nhau. Vì vậy chị phải biết trong một ngày mình cần làm gì. Từ thứ 2 đến thứ 6 chị sẽ có lịch khá giống nhau, làm gì cũng có giờ cố định.

Chị biết là thời gian này với những bạn sống một mình thì rất khó để mình tự thúc đẩy bản thân. Nên nếu mình có lịch trình và cảm thấy công việc hiệu quả hơn, thì sẽ dễ tìm động lực hơn.

Gần đây chị ngủ dậy lúc 4:30 sáng, tập thể dục, chuẩn bị bữa sáng, ăn sáng cùng gia đình, rồi làm việc đến chiều tối. Chị đã làm như thế hàng ngày từ khi giãn cách.

Châu: Vâng, hồi mới đầu ở nhà em cũng nghĩ là mình có thời gian nên làm việc bất cứ lúc nào cũng được. Nhưng như thế chỉ được một tuần thôi. Sau một tuần thì dễ mất động lực lắm, đang làm cái này lại nhảy sang làm cái kia. Vậy nên có kế hoạch rõ ràng, ưu tiên việc nào cần làm trong ngày rất quan trọng.

Q: Thời gian giãn cách này ảnh hưởng tới công việc của hai chị ra sao?

Chị Linh: Công việc của chị vẫn tiếp tục thôi. Mình cố gắng hoàn thành dự án đang làm, sáng tạo ra dự án mới, phân tích dữ liệu, thử nghiệm công việc. Chị làm việc như bình thường và cố gắng cải thiện mỗi ngày. Đừng nghĩ vì mọi người đang dừng lại nên mình cũng dừng lại. Thực tế là có nhiều người đang tiếp tục đi tiếp, nếu bạn dừng lại lúc này tức là bạn đang lùi.

Châu: Đúng vậy, dù hiện nay không thể ra ngoài gặp mọi người hay di chuyển để sáng tạo nội dung, em vẫn nghĩ lúc nào mình cũng có thể sáng tạo được.  Những lúc nào bản thân em cảm thấy bị down mood mà không thể sáng tạo được, thì em chuyển qua trau dồi một số kỹ năng cho bản thân. Quan trọng là chúng ta không để bản thân nghỉ ngơi quá lâu, vì thời gian mình nghỉ mới khiến mình mệt mỏi hơn. Và nhất là phải cố gắng làm việc để khi hết giãn cách mình không bị hụt hẫng khi phải trở lại làm việc.

Chị Linh: Có nhiều người cũng hỏi chị sao ở nhà mà phải dậy sớm vậy? Chị thấy thời gian khi mọi người còn ngủ và mình thức dậy để từ từ làm việc là rất quý giá. Nên chị bắt đầu được 3 ngày nay, dậy lúc 4:20 phút. Chị để đồng hồ tuốt bên kia bàn để bắt buộc phải dậy. Từ 4:30 đến 5:30 sáng là chị thiền, tập thể dục, viết mục tiêu trong ngày một cách từ từ. Chị thích trong một ngày mình có thể tự quyết định sáng dậy làm gì. Vì vậy dậy sớm cho mình cơ hội từ từ làm những việc mình muốn.

Châu: Ngày xưa em có hiểu lầm là cứ phải thức khuya đến 3-4h sáng thì mới có sự sáng tạo được. Nhưng thực ra vì mình cứ nghĩ vậy nên cơ thể mình cũng thức khuya theo thói quen như thế. Giờ thì em dậy vào lúc khoảng 6 – 6:30 sáng. Mình dậy trễ quá thì mình sẽ không có thời gian cho bản thân, không suy nghĩ được khi cần có không gian riêng, nhất là với gia đình đông người.

Hi vọng là ai đang xem buổi live này sẽ có động lực mỗi ngày dậy sớm hơn 30 phút để được như chị Linh!

Q: Các bạn trẻ nên thích ứng ra sao với môi trường làm việc ở nhà, không có đồng nghiệp để kết nối, chia sẻ? 

Chị Linh: Nếu bạn đang là sếp, bạn sẽ cần nghĩ sao để tiếp tục văn hoá làm việc cho nhóm của mình. Ngày xưa chị đi làm ở các công ty lớn thì được dạy là mỗi ngày chúng ta cần tương tác với nhau ít nhất một lần. Nên 2h chiều mỗi ngày, team chị đều online để cập nhật hoặc hỏi thăm nhau. Điều này hồi xưa đi làm văn phòng có thể không cần thiết, nhưng giờ làm việc online chị nghĩ rất hay để mọi người kết nối với nhau, ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Team của chị dùng Asana để theo dõi công việc và dự án. Chị khuyến khích các bạn trong team lên Asana cập nhật mỗi ngày, thì khi gặp nhau cuộc nói chuyện cũng ý nghĩa hơn.

Châu: Khi mới ở nhà em cũng có sự bỡ ngỡ, vì em quen là có thể nói chuyện với mọi người hàng ngày và hỏi han công việc liên tục. Nhưng giờ thì em cũng bắt đầu thích làm việc online rồi, vì mình có thể đặt ra lịch trình tốt hơn. Ví dụ từ 9-10h mình biết mình phải làm xong việc này, sau đó có thể thiền 5-10 phút rồi làm tiếp mà không ai làm mình xao nhãng.

Khi thực sự bị down mood em cũng gọi điện cho bạn bè 10-15 phút thôi cũng được để cảm thấy được kết nối.

Q: Khi làm việc với đồng nghiệp hay khách hàng online thì nên chú ý điều gì để tránh hiểu sai ý nhau?

Chị Linh: Chị nghĩ cơ bản nhất mình phải lắng nghe, tìm hiểu nhu cầu của họ, và xác nhận là mình đã hiểu đúng. Đừng nghĩ mình cứ lặp lại một câu thì người ta sẽ hiểu, vì nếu đã hiểu nhầm ngay từ đầu thì việc lặp lại cùng một thứ là vô ích. Vậy nên cuối buổi họp nên tóm tắt các nhu cầu của khách hàng và follow up ra sao.

Thứ hai là mình phải giữ đúng timeline đã hứa. Đừng nên email nói khách phải thông cảm khi bạn trễ deadline. Câu “thông cảm” là chị rất không thích. Khi đã hứa thì mình nên cố gắng hết sức có thể để đạt mục tiêu đề ra.

Châu: Sau nhiều lần rơi vào trường hợp hiểu lầm khi họp online, em rút ra kinh nghiệm là mình phải thay đổi cách nói chuyện về công việc. Cần nói ngắn gọn, đủ ý, hiểu rõ mục đích của mình là gì, và check xem người kia đã hiểu đúng ý mình chưa. Em để ý một số bạn trẻ khi nhắn tin rất dài và nhiều ý nên dễ bị hiểu lầm.

Bên cạnh đó khi nhắn tin thì nên nhắn ở một nơi thôi, nếu không chúng ta dễ bị nhầm và sót ý.

Q: Những cuộc họp online khi nào thì cần thiết và nên tổ chức ra sao?

Chị Linh: Chắc chắn là vẫn cần họp online để hiểu sâu hơn về đối tác hoặc team của mình. Có những ngày chị họp từ 7h sáng đến 9h tối vì có đối tác bên nước ngoài. Chị thấy họp online rất tiện vì mình chỉ cần nhấn nút là chuyển từ cuộc họp này sang cuộc họp khác, còn trước đây thì phải di chuyển lên xuống xe, kẹt xe, mua cà phê… khá tốn thời gian. Đây là cơ hội để mình gặp được thêm nhiều người.

Châu: Em học được một tip khá hay. Khi họp online thì mình chỉ nên ra quyết định thôi chứ không phải lúc đó mới suy nghĩ ý tưởng, bàn bạc khá mất thời gian. Mình xác định trước là buổi họp của mình muốn đạt được cái gì thì sẽ hiệu quả hơn.

Chị Linh: Chị luôn có một quy tắc trong buổi họp là “đang ở đâu thì nên ở đó,” ý là cơ thể mình đang ở đâu thì bộ não mình cũng nên ở đó. Vì đôi khi dù đang ngồi họp nhưng tay mình trả lời email, suy nghĩ mình đang ở nơi khác, vv..  Mình không tập trung thì tức là mình đang phí thời gian. Thà là mình tập trung giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định, thì sau khi kết thúc buổi họp mình qua buổi họp khác luôn mà không phải suy nghĩ về quá khứ nữa. Đừng cố gắng làm nhiều thứ một lúc quá.

Q: Những thói quen nào chúng ta nên duy trì để làm việc ở nhà hiệu quả?

Chị Linh: Như chị có nói thì tốt nhất là mình nên lên lịch trình rõ ràng cho một ngày. Nhưng đây cũng là lúc chúng ta tận dụng thời gian ở nhà để kết nối với gia đình. Như chị thì sẽ ra ôm, chơi với con chị khoảng vài phút giữa những buổi họp. Dù ít ỏi nhưng rất quý giá.

Châu: Em có nghe là chị Linh cũng tập thiền đúng không ạ? Chị có thể chia sẻ thêm được không?

Chị Linh: Thiền là một chủ đề mà chị đã tìm hiểu nhiều năm nay rồi. Nhưng ngày trẻ có lẽ năng lượng của mình chưa đúng nên chị không thấy hiệu quả. Vài năm gần đây, sau khi sinh con, thì chị nhận thấy là dù mình cố gắng đến đâu cũng không thể kiểm soát được mọi thứ. Và đôi khi có những lúc trước mắt mình có 3-4 còn đường mà mình không biết chọn ra sao. Nên chị bắt đầu tin vào giác quan thứ 6. Chị tin là vũ trụ đang gửi cho mình một thông điệp, nhưng nếu mình không lắng nghe thì mình không thể biết đi hướng nào.

Và chị cũng dành nhiều thời gian để tìm hiểu phương pháp thiền khác nhau. Có một phương pháp là mình phải bỏ đi những suy nghĩ trong đầu, nhưng bộ não chị có quá nhiều suy nghĩ nên chị không thể theo cách này. Sau đó chị tìm ra thiền chủ động, tức là luyện cho mình suy nghĩ theo hướng nhất định.

Điều này giúp chị cảm thấy yên tĩnh hơn và tập trung nghĩ về những điều mình muốn. Vì nếu chúng ta suy nghĩ về những việc không có hiệu quả thì rất phí thời gian của mình. Nên mình chỉ nên nghĩ về những gì tốt cho cuộc sống của mình.

Khi mới bắt đầu thì chị học thiền trên Youtube, giờ thì chị đang dùng Mind Valley. Ứng dụng này cũng có nhiều khoá học về cải thiện bản thân và giúp chúng ta sống hiệu quả hơn.

Châu: Vâng, với em thì thiền thực sự rất tốt cho tâm trí và sức khoẻ của mình, nhưng nhiều bạn tâm sự với em là dù cố gắng thế nào cũng không ngồi yên được để thiền.

Chị Linh: Với chị thì ngồi yên là đang phí thời gian. Một ngày mình chỉ có 24 giờ, có tiền cũng không thể mua thêm. Vì vậy nếu mình chỉ ngồi một chỗ thì chị thấy rất không hiệu quả. Bên cạnh đó, tất cả mọi thành công trong cuộc sống đều bắt đầu từ 1 suy nghĩ. Nên nếu mình không nghĩ gì hết trong 15-30 phút thì lãng phí quá. Chị chọn thiền động là vì dù đang ngồi một chỗ, não mình vẫn suy nghĩ đến hướng đi tiếp theo.

Q: Với các bạn sinh viên ra trường trong hoàn cảnh dịch bệnh như hiện nay, thì nên chuẩn bị như thế nào?

Chị Linh: Nếu bạn là sinh viên năm đầu, chị khuyên bạn nên đi tìm việc. Vì nếu chỉ học giỏi, bảng điểm cao, tốt nghiệp trường uy tín, thì có quá nhiều người làm được như bạn. Kinh nghiệm thực tế mới khiến bạn khác biệt với nhà tuyển dụng. Nhà tuyển dụng muốn tìm được ứng viên có kinh nghiệm để khi bắt đầu làm việc sẽ làm quen nhanh hơn.

Sự thật là những kinh nghiệm bạn có khi đi học hoặc tham gia CLB, tổ chức sự kiện, không liên quan đến công việc thực tế. Nếu bạn thích tổ chức sự kiện, hãy thử sức ở một công ty tổ chức sự kiện. Tất nhiên bạn vẫn nên tham gia hoạt động CLB để giao lưu, kết bạn mới, nhưng đó không phải là cách bạn kiếm việc. Nhiều bạn sinh viên đang hiểu lầm điểm này.

Nếu bạn đang học năm 4, mà chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc, thì bạn có thể tạo một portfolio với mục đích thể hiện cho nhà tuyển dụng thấy kỹ năng cứng của bạn, ví dụ như làm Excel hay Powerpoint trong những dự án trước đây. Chị thấy nhiều bạn làm trong agency hoặc thiết kế đồ hoạ đã có portfolio rồi, nhưng kể cả ngành tài chính, tiếp thị, phân tích dữ liệu, bạn vẫn có thể chuẩn bị portfolio này. Chính chị cũng từng làm như vậy khi đi phỏng vấn.

Q: Vậy trong thời gian giãn cách này các bạn trẻ có thể tập trung học hoặc lên kế hoạch cho công việc tương lai ra sao?

Chị Linh: Đúng là mình nên đi học, nhưng vấn đề là mình không biết những cái gì mình không biết. Mình không biết làm thế nào hoặc học gì để đến được nơi mình muốn.

Lời khuyên của chị là bạn nên tìm hiểu trước xem mình muốn gì, thay vì học nhiều thứ mà không đưa được đến nơi mình muốn, thì lại thành phí thời gian. Bạn có thể lên Linkedin hoặc trang web tuyển dụng để xem chức danh mình muốn đạt tới, họ yêu cầu kỹ năng gì. Nếu bạn vừa mới tốt nghiệp, hãy xem JD của một vị trí cao hơn nữa. Như vậy bạn có thể thấy những kỹ năng bạn phải học là gì, kinh nghiệm ra sao. Lưu ý là khi mình đặt mục tiêu, nên đặt cao hẳn lên chứ đừng đặt quá thấp nhé!

Châu: Chính bản thân em đôi khi cũng lo lắng vì thấy cái gì mình cũng chưa biết hoặc chưa đủ giỏi. Như chị Linh nói thì mình nên có mục tiêu để tập trung trau dồi những kỹ năng cần thiết cho ngành hoặc công việc mình muốn.

Chị Linh: Châu nói một ý rất đúng, đó là mình hãy nói là mình chưa biết, hoặc mình chưa thể làm, thay vì nói “không thể.” Như vậy mình mới có tư duy là mình có thể học và làm bất cứ thứ gì. Mục tiêu của mình có thể rất xa, nhưng không sao, mình chưa biết thôi, rồi dần dần mình sẽ làm được.

Châu: Vâng, đôi khi nói chuyện với khách hàng hoặc với đồng nghiệp em cũng nghĩ là mình nên thẳng thắn là mình chưa biết để xin lời khuyên của mọi người, từ đó mình sẽ học hỏi và tiến bộ trong những lần sau.

Q: Các bạn trẻ có thể tìm kiếm cơ hội làm việc trong nước hay ngoài nước ở đâu?

Chị Linh: Chị nghĩ là dù tìm việc trong nước hay ngoài nước thì vì những năm đầu mình chưa có kinh nghiệm, nên mình phải tìm được người sếp tốt.

Tất nhiên hầu hết thời gian mình sẽ làm những công việc công ty cần mình làm. Nhưng có 10-20% công việc sẽ giúp mình tiến xa hơn. Người quản lý của mình nên cho mình những cơ hội này. Tuy là thử thách nhưng nó sẽ giúp bạn có cơ hội phát triển.

Vì vậy, với chị quan trọng là con người chứ không phải là công ty. Khi bạn phỏng vấn, đó là cuộc nói chuyện hai chiều, nên bạn phải để ý xem người quản lý của mình là người như thế nào, họ có thời gian hay tư duy để giúp mình phát triển hay không.

Q: Các bạn trẻ nên tìm việc ở đâu trong mùa dịch?

Chị Linh: Chị nghĩ là vì giờ mọi thứ đã online hết rồi, nên nếu bạn không thể tìm một công việc full-time, bạn có thể tìm cơ hội làm part-time hoặc tư vấn với nhiều công ty khác nhau, thậm chí ở nước ngoài, vì họ cũng quen với làm việc từ xa rồi.

Bạn có thể tìm kiếm cơ hội với nhiều ngôn ngữ khác nhau, ví dụ như lên Google tìm tiếng Anh thay vì tiếng Việt, hay tiếng Nhật, Hàn nếu bạn du học ở những nước này. Mục tiêu ở đây là trên CV của mình không có khoảng trống. Nhà tuyển dụng tương lai sẽ hỏi tại sao bạn lại không có công việc gì vào thời gian này, thì nó cũng không hay. Bằng cách nào cũng nên tìm việc gì đó để làm.

Q: Những lưu ý khi phỏng vấn online là gì?

Chị Linh: Chị nghĩ là nó tương tự như phỏng vấn bình thường thôi. Việc bạn có được tuyển hay không phụ thuộc vào những câu trả lời của bạn. Vì vậy bạn cần chuẩn bị kỹ.

Chị thường chuẩn bị phỏng vấn bằng một bảng Excel. Chị lên danh sách những kỹ năng, yếu tố mà công việc này yêu cầu, ví dụ như kỹ năng excel, làm hợp đồng, thuyết trình, gặp khách… Sau đó chị sẽ suy nghĩ một câu chuyện chứng tỏ khả năng của mình theo từng phần kỹ năng đó. Nếu có 10 kỹ năng thì mình không cẩn kể 10 câu chuyện, nhưng với mỗi câu chuyện mình nghĩ xem có thể thể hiện bao nhiêu kỹ năng họ yêu cầu.

Một buổi phỏng vấn 30 phút thì bạn nên chuẩn bị khoảng 7 câu chuyện. Mỗi câu chuyện bạn nên đi khá sâu. Chị hay dùng một technique gọi là STAR. S-story là câu chuyện mình định kể. T-task là nhiệm vụ mình cần phải làm. A-action là những gì bạn đã làm trong dự án. Và R-results là kết quả.

Phần kết quả là phần quan trọng nhất. Khi làm trong một dự án, các bạn trẻ thường chỉ biết công việc của mình là gì và nghĩ kết quả đã có người quản lý lo. Nhưng bạn PHẢI biết kết quả dự án bạn làm là gì khi đi phỏng vấn. Nếu không bạn chỉ là con robot làm theo những gì người khác bảo mà thôi. Đó chính là kỹ năng để bạn phỏng vấn thành công.

Q: Với những bạn đã chuẩn bị kỹ rồi nhưng đến lúc phỏng vấn lại run quá thì chị Linh có lời khuyên gì không?

Chị Linh (cười): Chị cười vì nghĩ lại hồi xưa mình đi phỏng vấn cũng rất hay run. Chị thường đến buổi phỏng vấn khoảng 1 tiếng trước giờ hẹn, vì chị sợ kẹt xe, đụng xe hay vấn đề gì đó. Trong 1 tiếng chờ đợi thì chị uống cà phê để mình có nhiều năng lượng hơn. Đến lúc này là mình không thể ôn bài được nữa nên mình phải chuẩn bị tư duy và năng lượng cho tốt.

Khi mình lo lắng thì chị luôn nhắc nhở bản thân rằng, đây là chuyện tốt. Nhiều người khuyên rằng bạn nên thiền hoặc hít thở thật chậm, thật sâu để bình tĩnh. Tuy nhiên như vậy lại khiến chúng ta trở lại trạng thái “bình thường,” mà việc phỏng vấn thì lại là một sự kiện “ngoại lệ.” Nó nên khiến chúng ta phấn khởi. Nó nên nhắc chúng ta rằng đây là một cơ hội tốt.

Vì vậy khi tim mình đập nhanh và mình cảm thấy khẩn trương hơn, hãy thay đổi suy nghĩ trong đầu mình. Hãy nghĩ rằng đây là sự phấn khởi. Tận bây giờ, trước khi lên sân khấu phát biểu, chị vẫn thấy hồi hộp. Thì chị phải lập tức điều chỉnh suy nghĩ, chị cho phép bản thân chấp nhận cảm xúc đó. Như vậy mình sẽ không còn sợ hãi nữa và tự tin hơn.

Q: Một lời khuyên cuối cùng của chị cho các bạn sinh viên mới ra trường trong thời gian này?

Chị Linh: Bản thân chị khi còn trẻ cũng hay hoang mang về tương lai. Vì mình nghĩ là mình đã tập trung học hành rất chăm chỉ rồi, vậy thì kết quả sẽ ra sao? Công việc tôi đang làm có đáng không? Tôi nên đi hướng này hay hướng kia? Rất nhiều câu hỏi trong đầu khiến chị stress khi còn trẻ.

Giờ thì chị thấy chị lúc hai mấy tuổi còn ngây thơ lắm. Nếu có cơ hội chị sẽ muốn nói với chị hồi đó là hãy bình tĩnh. Mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi và mình sẽ hạnh phúc. Bạn phải tin tưởng vào điều đó.

Giống như chuyện lấy chồng. Sau 30 tuổi thì mình cũng cảm thấy khẩn trương hơn một chút. Nhưng có những chuyện mình không thể kiểm soát. Mình có thể làm việc chăm chỉ, ôn bài rất kỹ, nhưng việc gặp được một anh chàng dễ thương đúng ý mình thì không thể kiểm soát được. Mình không thể biết khi nào hoặc thế nào mà bạn ấy sẽ xuất hiện. Tuy vậy hồi đó chị vẫn suy nghĩ một chút đấy!

Giờ thì chị hiểu là mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi. Bạn cứ yên tâm, mình cố gắng chăm chỉ, mình là người tốt bụng, vui vẻ, tích cực, thì cuộc sống sẽ ngày một tốt hơn, mình sẽ hạnh phúc hơn. Nếu có máy thời gian chị cũng không muốn trẻ lại.  Chị thích bản thân mình ở hiện tại hơn tất cả những năm trước đây. Chị tin tương lai sẽ còn tốt hơn hiện tại.

Nếu bạn tin tưởng thì một ngày bạn sẽ rất hạnh phúc.

Châu: Vâng đúng rồi, từ nay em cũng sẽ tin tưởng như vậy. Mình cứ là người tốt thì việc tốt mới đến với mình đúng không chị Linh? Rất cảm ơn chị đã tham gia vào buổi live ngày hôm nay, em đã học hỏi được rất nhiều!

Xem thêm những tập #Quaranstream mùa 3 trên website và Youtube của Châu nhé!

Bài viết #Quaranstream mùa 3, tập 4: Tìm kiếm công việc trong mùa dịch cùng chị Thái Vân Linh! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Cảm ơn chị Misthy đã nhận lời tham dự buổi Quaranstream cực kỳ vui vẻ! Mong rằng mọi người cũng có gần 1 tiếng đồng hồ thật vui và có ích cùng Châu và mẹ Mít nha!

Q: Công việc hiện tại của 2 chị với vai trò là nhà sáng tạo nội dung phải đối mặt với áp lực gì?

Misthy: Với chị thì áp lực lớn nhất là càng nhiều người thích mình, ủng hộ mình thì cũng có càng nhiều người ghét mình. Mà ghét ở đây không có nghĩa là ghét bỏ gì đâu, chỉ là các bạn không thích gu của mình thôi. Có một thời gian chị sợ đến nỗi chị không dám vào Facebook. Có những người tấn công mình trên nhiều nền tảng khác nhau luôn.

Đúng là không ai có thể làm hài lòng tất cả mọi người. Hồi xưa chị cũng cố giải thích khi có hiểu lầm, nhưng sau chị nhận ra là người ta đã ghét mình thì người ta không coi video mình giải thích đâu ấy. Vậy mới tức! Nên thôi chị cũng không giải thích nữa.

Châu: Với em thì áp lực còn đến từ việc mình luôn phải sáng tạo nội dung mới nữa. Mà bản thân em thì không thể lúc nào cũng có cảm hứng sáng tạo hoặc cảm thấy vui vẻ để quay, chụp sáng tới chiều. May mắn là giờ em có team để support nên cũng có nhiều ý tưởng để làm hơn.

Misthy: Đúng vậy, lúc mình bí, mình càng nghĩ là càng không ra. Những lúc như vậy thậm chí chị chuyển qua coi video hoặc chơi game luôn cho nhẹ đầu. Team chị cũng giúp sức rất nhiều trong quá trình tìm hiểu xu hướng để ra ý tưởng cho các video tiếp theo.

Châu: Vậy chị Mít thì hay đi tìm cảm hứng từ game hả chị?

Misthy: Chị xem nhiều các kênh Youtube mà có cùng hướng đi với mình, xem cái nào mình học hỏi được, hoặc cái gì thịnh hành để mình làm.

Châu: Em cũng hay xem Youtube này, xem ảnh, tạp chí thời trang. Có lúc em ngồi nghe mọi người trao đổi là em cũng cảm thấy có năng lượng hơn để nghĩ ra ý tưởng tiếp theo.

Misthy: Ừ, chị cũng hay tự nhủ là người ta làm được thì mình cũng làm được.

Q: Tình hình giãn cách như thế này có ảnh hưởng đến cách chị sản xuất nội dung không? 

Misthy: Có chứ, chị không mua được đồ về để quay nên có sự hạn chế. Rồi không có ai quay cho mình, không có chỗ để quay, ở mãi trong nhà cũng thiếu nội dung thật. Nhưng được cái chị để ý là mọi người hiện nay ở nhà nhiều nên họ vẫn theo dõi mình thường xuyên lắm.

Châu: Em cũng vậy, em không có máy quay hay đủ đèn đóm ở nhà. Nên em phải đơn giản hoá các kịch bản và set quay để có thể làm được gì ở nhà thì làm luôn.

Misthy: Uh chị cũng tận dụng ở nhà có gì thì xài cái đó, vì không ai ship được đến nhà mình.

Châu: May là trước khi giãn cách em có qua nhà hàng xóm mượn được một cái máy chụp hình. Nên giờ em cũng tự học hỏi nhiều thứ như là cách setup đèn, sáng tạo background chụp hình… 

Q: Có nhân vật đặc biệt nào là người truyền cảm hứng sáng tạo cho 2 chị không?

Misthy: Dạo này chị tham gia vào một game mới, nó có thế giới khá là mở để người chơi sáng tạo nhiều thứ như là tổ chức event, làm show trong game. Với chị đó là cảm hứng khá lớn để thực hiện nội dung hay ho như vậy.

Châu: Với em thì chính là bố em đấy. Bố em năm nay đã hơn 70 tuổi rồi, mà ngày nào bố em cũng post ảnh lên mạng xã hội, nghĩ caption… Nên em nghĩ là mình cũng có thể làm được. Bố em là người truyền cảm hứng cho em mỗi ngày.

Q: Quá trình hai chị xây dựng và phát triển một nội dung sáng tạo?

Misthy: Đầu tiên, chị thường họp với team trước. Chị sẽ đưa ra một vài ý tưởng, rồi mọi người cùng đánh giá xem ý tưởng đó có khả thi hay không, có khó khăn gì, nên giải quyết ra sao. Cái gì khó quá thì team chị cũng góp ý để bỏ qua luôn. Sau khi thống nhất ý tưởng thì team sẽ chuẩn bị đồ nghề và sau đó là quay thôi.

Bình thường sẽ có một bạn quay phim chuyên quay cho chị, nhưng đợt này ở nhà nên chị nhờ người bạn ở cùng quay hộ. Chị thiên về cách diễn tự nhiên hơn nên chị không chuẩn bị kịch bản quá kỹ. Cứ lên khung ý tưởng là mình quay được thôi.

Sau khi quay xong thì sẽ có một bạn editor dựng video. Hồi xưa chị cũng có lúc từng tự edit video cho chính mình rồi. Chị thấy kỹ năng đó cũng hay, vì khi dựng thì chị sẽ nghĩ được là à, đáng ra mình nên quay góc này hay thêm chi tiết này kia. Nhờ vậy mà cảm giác quay của mình được tốt hơn.

Châu: Thế có bao giờ chị và người dựng không hiểu ý nhau?

Misthy: À, cũng có, lúc đó thì mình cãi nhau thôi em. Bạn editor cũng có sự sáng tạo của riêng họ. Làm việc với nhau một thời gian dài nên chị cũng có sự ăn ý nhất định với bạn editor. Nhưng trước đây chị cũng từng làm với những bạn làm theo ý mình 100%, tuy vậy sau đó video mình sẽ nhanh bị trùng lặp. Vì vậy chị thích những bạn có thể có ý kiến trái chiều với mình. Khi đó chị sẽ lắng nghe xem ý tưởng của bạn editor có hợp với fan hay phong cách của mình không.

Mỗi lần chị đổi editor là mọi người sẽ có ý kiến ngay. Lúc mình làm cùng một kiểu video lâu quá thì mọi người chê nhạt, nhưng lúc mình đổi thì cũng mất một thời gian mọi người mới quen dần với phong cách mới ấy. Sau đó thì thường mọi người cũng thích và ủng hộ sự thay đổi.

Châu: Em cũng thấy là lúc thay đổi phong cách, mọi người sẽ phản ứng. Nhưng thực ra mình thích và cảm thấy vui khi sản xuất nội dung là được, vì như vậy mình làm thêm được nhiều nội dung hơn. Không thể nghe theo tất cả ý kiến của mọi người được.

Q: Một số cách để duy trì sự sáng tạo mà hai chị muốn chia sẻ với khán giả?

Misthy: Dạo này chị chơi game có thế giới mở nên chị nói chuyện được với nhiều người lắm. Vì vậy dù đang ở nhà nhưng chị không cảm thấy quá cô đơn. Chị nghĩ là lên mạng giúp chúng ta đỡ chán hơn, có nhiều thứ để xem, để học. Hay là gọi điện nói chuyện với mọi người cũng rất tốt để giữ liên lạc và tìm cảm hứng.

Châu: Em cũng hay video call với gia đình, bạn bè để giữ tinh thần tích cực. Cùng lắm thì em ra nói chuyện với chó mèo là thấy vui ngay!

Q: Việc hình thành những thói quen lành mạnh/tích cực có vai trò như thế nào trong việc duy trì cảm hứng sáng tạo?

Misthy: Hồi chị bỏ bớt chơi game để tập thể dục hàng ngày chị thấy đời vui hơn hẳn. Có một chút hoạt động khi ở nhà là cũng tốt rồi. Chị cũng mấy lần cứ tập rồi bỏ, nhưng mỗi lần tập là chị thấy bớt có lỗi với bản thân. Lời khuyên của Misthy là, hãy tập trước khi mọi chuyện trở nên quá tồi tệ. Mỗi lần mọi người kêu chị mập là chị buồn phết đấy.

Châu: Với Châu thì Châu khuyên mọi người nên ngủ sớm, dậy sớm, ăn uống đủ chất. Đặc biệt là nên ăn ít đường đi, vì khi mình ăn đường quá nhiều là mình hay bị buồn ngủ và không có năng lượng làm việc. Ngày xưa Châu dậy buổi sáng là hay đi ăn bún, phở xong rồi lại quay lại đi ngủ luôn, lười lắm. Mọi người cứ thử bỏ bớt ăn đồ ngọt là sẽ thấy tỉnh táo hơn nhiều. Nên mọi người trang thủ thay đổi thói quen trong thời gian này để sau lockdown mình vẫn có thể duy trì nhé.

Misthy: Dạo này chị vẫn ngủ muộn quá, vì chơi game. Chị sẽ cố gắng ngủ sớm dậy sớm hơn xem sao!

Q: Lời khuyên dành cho cho các bạn đang làm sáng tạo nội dung trong thời gian này? 

Misthy: Chị chỉ mong mọi người giữ được tinh thần tích cực, tươi vui thì mọi chuyện sẽ ổn thôi. Dù mình đọc nhiều tin tức tiêu cực hàng ngày thì vẫn nên lạc quan nhé, để còn có sức khoẻ chống dịch. Chị hay nhiều nhiều video vui nhộn hoặc nói chuyện với người lạc quan thì cũng thấy mọi thứ nhẹ nhàng hơn.

Châu: Đúng vậy, em cũng cố gắng tránh những tin tức quá tiêu cực hiện nay. Em chỉ đọc tin đủ để bảo vệ bản thân và để hiểu biết thôi, chứ không đọc quá nhiều.

Xem thêm những tập #Quaranstream mùa 3 trên website và Youtube của Châu nhé!

Bài viết #Quaranstream mùa 3, tập 3: Tìm cảm hứng sáng tạo cho mùa dịch cùng chị Misthy đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Đến với tập livestream này, Châu rất vui khi giới thiệu với mọi người chị Giang Ơi, chị sẽ cùng Châu đi qua hết những vấn đề xung quanh chủ đề Xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội. Khi chúng ta biết cách tối ưu và tận dụng chúng, mình hoàn toàn có thể biến MXH trở thành một công cụ đắc lực trong việc xây dựng hình ảnh của bản thân.

Châu: Câu đầu tiên sẽ là chị Giang tự đánh giá vai trò của mình trên mạng xã hội ra sao? Có nghĩa là theo chị mọi người sẽ nghĩ gì đầu tiên khi nhắc đến chị?

Chị Giang: Nội dung chia sẻ của chị cũng thay đổi nhiều theo thời gian. Ngày xưa thì nó từng là chuyện du học này, chuyện học tiếng Anh này. Còn bây giờ những chuyện đó không còn là mảnh ghép lớn trong cuộc sống của mình nữa, giờ thì chị chia sẻ nhiều hơn về cuộc sống hôn nhân, gia đình, mẹ bầu…

Châu: Chị có thể làm rõ giúp các bạn khán giả hình ảnh cá nhân và xây dựng thương hiệu cá nhân là gì? 

Chị Giang: Nói thật ban đầu chị chỉ làm cho vui thôi, ban ngày đi làm, xong đến tối và cuối tuần thì chị có thời gian nên làm video. May mắn là những gì mình muốn chia sẻ và quan tâm được mọi người đón nhận. Các bạn cũng giao lưu và đóng góp nhiều ý tưởng cho kênh của chị.

Dần dà chị cảm thấy video mình làm có ý nghĩa vượt ra ngoài bản thân mình, vượt ra việc mình nói chuyện với cái camera trước mặt. Và đó là động lực để chị nghiêm túc hơn, đầu tư hơn cho kênh Youtube. Việc trở thành thương hiệu cá nhân Giang ơi là sản phẩm phụ chứ không phải mục đích của chị. 

Châu: Có một vấn đề mà các bạn cũng hay hỏi em là, nêu mình thích nhiều thứ như vậy thì mình nên bắt đầu từ đâu? Trên nền tảng nào?

Chị Giang: Nếu bạn mới làm, chị nghĩ mình cứ làm những gì mình thích trước. Ví dụ mọi người muốn có kênh Tiktok về trang điểm mà cũng muốn có kênh vlog về đọc sách, bên cạnh đó muốn có kênh Youtube để hát các bản cover chẳng hạn… thì hoàn toàn có thể làm cả 3 việc đó cùng một lúc. Theo thời gian mình sẽ chọn được chủ để mình cảm thấy đam mê nhất, cái nào làm mình có thể theo lâu nhất, nhiều nhất, nghiêm túc nhất, mình muốn dành thời gian cho nó.

Có làm mới biết được. Quãng đường nó rất dài và mình phải liên tục học hỏi, một cách nghiêm túc. Điều đó sẽ làm mình và hình ảnh của mình, chất lượng công việc và chất lượng sáng tạo của mình thay đổi theo thời gian. 

Châu: Trong thời gian xây dựng kênh của mình, chị thấy điều gì là mất thời gian nhất, điều gì khó khăn nhất và làm cách nào chị vượt qua nó? 

Chị Giang: Những cái luồng ý kiến trái chiều từ bên ngoài luôn luôn là điều mà chị cho là khó khăn nhất.

Ngày xưa chị cũng hay sợ bị nói này, nói kia, nhưng giờ mình lớn hơn rồi, kinh nghiệm sống mình cũng dày dặn hơn 1 chút thì mình sẽ hiểu rằng cái điều đó khó tránh khỏi. Thứ nhất là vì lượng khán giả quá lớn, mình không thể biết hết họ là ai để chiều lòng tất cả mọi người. Thứ hai là vì họ cũng không có trách nhiệm phải hiểu đúng vì mình, có khi họ chỉ xem lướt 1-2 phút video của mình thôi, không muốn xem thêm nữa.

Nói chung đó đều là những thứ chính mình không kiểm soát được. Nên hãy xác định một khi mình đã quyết định giơ mặt mình ra với thế giới, mình phải chấp nhận là có rất nhiều luồng ý kiến về mình. 

Châu: Chuyện mình bị hiểu sai, em cũng chấp nhận chuyện đó. Nhưng chắc chắn là sẽ có đôi lúc mình sẽ khó chịu. Theo chị Giang, lúc đó mình nên làm gì?

Chị Giang: Chị sẽ nghĩ xem câu chuyện hiểu lầm nó có xứng đáng, có quan trọng để mình bỏ công sức, thời gian để giải thích, đấu tranh hay không? Nếu là người thân mình góp ý, chắc chắn mình sẽ giải thích, vì mình thấy quan trọng.

Nhưng ví dụ em đang đi trên đường và có người nói “Đấy nhìn Châu Bùi trên video lẫn ngoài đời đếu thấy ghét,” thì em có cảm thấy vấn đề đó quan trọng để em mở cửa xe và giải thích không?

Tất nhiên là bị hiểu sai thì không ai thích cả. Nhưng nếu nó không quan trọng đủ để mình phải lên tiếng giải thích thì mình phải học cách bỏ qua thôi, và tập trung vào những công việc khác. Nhớ đến mục đích mình đang theo đuổi thay vì bận tâm những điều nhỏ nhặt hơn. 

Châu: Nếu chỉ được chọn một nền tảng để phát triển nội dung, chị sẽ chọn mạng xã hội nào và vì sao? 

Chị Giang: Khó trả lời ghê, vì mỗi nền tảng chị lại thích một thứ khác nhau. Mỗi nền tảng mình khai thác theo khía cạnh khác nhau. Ví dụ ngoài quay video trên Youtube thì chị thích chia sẻ trên Instagram những tấm hình đời thường, behind the scene mà mọi người không thấy.  

Châu: Thế thì chị cũng sẽ có phân hóa từng nội dung ứng với từng nền tảng xã hội không? Nên phát triển một kênh hay đa kênh hả chị? 

Chị Giang: Câu trả lời chắc chắn là nên phát triển đa kênh. Không có lí do gì phải hạn chế mình trên đúng một nền tảng hết.

Từ góc nhìn của khán giả, mọi người là khán giả, thì cách mình tiêu thụ nội dung trên Youtube nó khác cách mình lướt Tiktok hay Instagram và Facebook. Bạn sẽ phải để ý những điều đó, đó là sự nhạy cảm của người sản xuất nội dung để hiểu được cái cách mà mọi người tiêu thụ nội dung bạn tạo ra. Khi mà mình hiểu được tính chất của mỗi nền tảng, mình sẽ sản xuất ra được nội dung tối ưu và phù hợp cho những cái nền tảng đó.

Châu: Cám ơn chị Giang. Tiếp tục các bạn khán giả muốn hỏi về các bước để xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội. Theo em hiểu là cách để mọi người nhớ đến mình là ai và mình có cái chất riêng gì đó chẳng hạn?

Chị Giang: Chị thì nghĩ mình cứ thể hiện là đúng con người mình, thì sẽ xây dựng được hình ảnh cá nhân.

Chị biết cái câu “cứ là chính mình thôi” nghe rất là sách vở, ai cũng nói vậy hết. Nhưng chị thấy nó đúng. Nếu mình nghĩ nhiều về hình ảnh cá nhân mình nên thế nào, có thể mình sẽ mất bản sắc của mình. Chị cứ tập trung vào việc của mình, những lợi ích mình mang lại cho mọi người khi chia sẻ nội dung, thì với sự kiên trì và thời gian, nó sẽ hình thành 1 cái hình ảnh, thương hiệu mà mọi người nhìn nhận mình.

Châu: Chị có nhiều nền tảng như vậy thì bình thường chị Giang sẽ phân chia thế nào để chị làm hết được việc? Chị sẽ làm việc theo plan hay tuỳ hứng?

Chị Giang: Chị có plan nhưng không phải lúc nào cũng theo plan. Chị chỉ làm một mình thôi, nên là chồng nhiều khi phải giúp chị không công đấy. Chị cũng sẽ tự đưa mình vào kỷ luật, nhưng nhiều khi mình cũng sẽ có những cảm xúc bất chợt, ý tưởng đột xuất… Nên là chị nghĩ chị là người vừa làm việc có kế hoạch, vừa tuỳ hứng. Châu cũng sẽ có những ngày cảm thấy rất hào hứng với công việc mà muốn làm thật nhiều việc đúng không?

Thế nhưng đúng là sẽ có những hôm mình không có năng lượng, không thể làm được việc gì, kể cả mình có mặc đẹp, có makeup sẵn sàng, nhưng không biết nói gì là không biết nói gì. Sẽ luôn có những ngày như vậy, vì cuộc sống nó là vậy thôi. 

Châu: Kết thúc buổi livestream này, chị Giang có muốn có một chia sẻ gì đến với các bạn không?

Chị Giang: Giang chỉ muốn nói là khi mọi người nghĩ đến hình ảnh cá nhân của mình, đặc biệt khi là mình làm sáng tạo, mọi người hãy nhớ là ai cũng sẽ có bản sắc của mình hết, nó là con người mình thôi chứ không phải là cái gì mình phải đi kiếm cả. Hãy làm điều mình muốn làm, nói những gì mình quan tâm với tất cả sự thật lòng. Khi mình làm những điều đó liên tục, theo thời gian thì nó thành hình ảnh cá nhân của mình. Chỉ đơn giản như vậy thôi.

Cảm ơn chị Giang rất nhiều vì đã chia sẻ cùng Châu và khán giả hôm nay. Mọi người đừng quên theo dõi các tập #Quaranstream mùa 3 trên Instagram và website của Châu nha!

Theo dõi những bài viết về series #Quaranstream trên website chaubuinet tại đây. 

Bài viết #Quaranstream mùa 3, tập 2: Xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội cùng Giang Ơi! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .