Sau thời gian dài chọn làm freelance Ngọc đã có cho mình nhiều trải nghiệm riêng trên con đường đó. Chaubuinet biết được rằng nhiều bạn trẻ hiện nay cũng rất thích và mong muốn làm freelance nên đã trò chuyện với Lê Ngọc để gửi đến các bạn những thông tin hữu ích về “con đường” freelance này.

Tiền?

Số tiền đầu tiên bạn kiếm được là bao nhiêu? Cảm giác của bạn lúc đó như thế nào?

Mình không nhớ chính xác. Đâu đó trên dưới 100 nghìn. Đó là vào năm 2005 khi đang học cấp 2, lần đầu mình cộng tác viết bài cho báo Mực Tím và được nhận nhuận bút. Cảm giác lúc đó rất hạnh phúc vì lần đầu tiên trong đời có thể tự kiếm được một khoản thu nhập nho nhỏ để khoe với cha mẹ và chiêu đãi mấy đứa bạn thân. Và quan trọng hơn cả, đó là công việc part-time liên quan đến sở thích viết lách.

Một quyết định liên quan đến tiền mà bạn hối hận/ thấy đúng nhất?

Số tiền bỏ ra để kinh doanh quán cafe năm mình 20 tuổi. Thật ra đó là số tiền mình vay từ mẹ chứ ở tuổi đó làm gì đã tích lũy đủ để mở một cửa tiệm tươm tất. Vì chưa có kinh nghiệm, mình đã chưa biết cách đầu tư hiệu quả và kinh doanh đúng cách nên lợi nhuận không bõ với công sức và vốn. Sau 3 năm, công việc kinh doanh đầu tiên đó dừng lại. Gọi là hối hận thì cũng không hẳn, vì như mẹ mình nói “những cái mình nghĩ mình mất chính là học phí trường đời, mà trả phí đi học thì dĩ nhiên mình sẽ nhận lại rất nhiều”. Nên suy cho cùng, đó cũng chính là quyết định liên quan đến tiền mà mình thấy đúng nhất.

Bạn quan trọng tiền hơn hay đam mê hơn khi chọn công việc/sự nghiệp?

Có những giai đoạn bắt buộc mình phải có công việc kiếm đủ thu nhập mới có thể duy trì đam mê. Ví dụ như song song với thời điểm kinh doanh quán cafe, mình vẫn có công việc full-time. Nhưng chung quy, mình nghĩ bản thân mình luôn ưu tiên đam mê hơn. Nghĩa là, dù đó là việc làm với mục đích tạo ra thu nhập tốt, thì mình sẽ luôn chọn công việc mình yêu thích. Còn nếu bản thân công việc chưa đủ thú vị, mình cần tận tâm hơn để tạo ra sự thú vị và niềm vui trong công việc đó.

Vén màn sự thật nghề Freelance

Thu nhập

Thời gian đầu chuyển sang làm freelancer, công việc chưa tạo được thu nhập ổn định. Nhưng ở thời điểm hiện tại, mình thấy rất ổn. Mình đã chính thức làm freelancer từ năm 2013 đến nay và sự nghiệp freelance của mình tốt dần lên nhờ vào việc xây dựng được hình ảnh và uy tín tốt trong các việc mình đang theo đuổi.

Quá tải và vấn đề thời gian

Nếu nhiều việc đổ dồn cùng lúc thì cũng dễ phân tâm và quá tải thật. Bản thân mình phải trải qua một quãng đường dài để học cách quản lý tốt thời gian để giải quyết các đầu việc hiệu quả.

Với những công việc đòi hỏi mình phải làm trực tiếp như viết blog, viết sách, dạy các khóa học, mình cần học cách lên kế hoạch làm việc, phân chia thời gian hợp lý, và cố gắng bám theo kế hoạch hơn là cảm xúc, vì làm tự do rất dễ biếng lười.

Đối với công việc sản xuất hình ảnh cho blog, hay kinh doanh, mình cần những cộng sự tin tưởng để chia nhỏ công việc ra, bản thân mình đỡ phải ôm đồm nhiều thứ. Và khi làm việc với họ, mình cần học cách giao việc đúng người – đầy đủ – chi tiết.

Tự do vừa là lợi thế, vừa là bất lợi

Lợi thế của công việc tự do là có thể linh hoạt thời gian làm việc theo khung giờ mình thấy thoải mái, hoặc vừa có thể làm việc kết hợp đi du lịch khắp nơi. Ngoài ra, mình dễ dàng đa dạng các nguồn thu nhập từ nhiều công việc khác nhau chứ không chỉ nhận đúng một khoản tiền mỗi tháng. Điểm bất lợi chính cũng chính là… tự do quá.

Nếu không quản lý bản thân tốt thì khó phát triển công việc xa hơn, cũng như tạo được nguồn thu nhập ổn định tối thiểu. Nói cách khác là rơi vào trạng thái bấp bênh, về mặt cảm xúc, lẫn công việc và tài chính.

Freelancer “rảnh” lắm

“Những người làm tự do rất rảnh! Lúc nào cũng thấy họ… đi chơi chứ có làm gì đâu”. Mình cũng công nhận là đôi khi mình rảnh thật, vì xong dự án mình sẽ cho phép bản thân nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng. Mình chỉ muốn nhắn nhủ một điều cho những ai chưa hiểu về những người làm việc tự do: Để làm việc tự do thành công, họ phải làm việc rất hăng say. Hãy nhìn vào sản phẩm, thay vì những niềm vui tưởng rằng dễ dàng có được của họ.

Sổ tay Freelancer

Cân nhắc 3 điều trước khi chọn công việc freelance

Vừa làm full-time vừa làm thêm công việc khác sau giờ làm hoặc cuối tuần nếu các dự án freelance chưa đủ tạo ra thu nhập tốt.
Xây dựng network trong ngành nghề bạn theo đuổi.
Chuẩn bị tài chính cho giai đoạn đầu chuyển hẳn sang làm freelancer.

Kinh doanh là một mảng trong vũ trụ “công việc tự do”

Thật ra đối với mình, kinh doanh cũng là một mảng có thể phát triển trong “vũ trụ công việc” tự do. Ví dụ như mình viết blog về tình yêu, hôn nhân, phong cách sống, và việc kinh doanh của mình liên quan đến kitchen decor, home decor. Hai công việc ngày luôn có thể bổ trợ cho nhau. Và cơ bản, làm freelancer chuyên nghiệp cũng sẽ không khác gì vận hành doanh nghiệp. Bạn cũng cần quản trị bản thân và quản lý đội nhóm làm việc cùng mình, sale/ marketing để mọi người biết đến mình, quản lý tài chính để đảm bảo được sự ổn định, v.v…

Khi kinh doanh mỗi giai đoạn sẽ có những thử thách khác nhau. Hồi mới thành lập cửa hàng kinh doanh, thách thức lớn nhất là làm sao khách hàng biết đến mình. Khi đó, mình cần tập trung vào sản phẩm vì sản phẩm tốt sẽ giúp cửa hàng được biết đến nhanh chóng qua hình thức lan truyền bằng miệng. Sau đó, khi đã có khách hàng ổn định, làm sao để giữ khách hàng?

Lúc này, cần thay đổi nâng cao dịch vụ, làm mới liên tục, và tạo ra giá trị. Do đó, trong việc quản lý và điều hành cũng cần thay đổi theo. Đặc biệt là quản lý nhân sự để đảm bảo mọi người đều hiểu công việc họ làm, làm tốt, và hướng đến mục tiêu chung.

Đam mê và kỷ luật sẽ giúp bạn đạt được mục tiêu

Mình nghe một câu nói đùa từ một người bạn rằng: “Khi đam mê đủ lớn bạn sẽ kiếm được tiền từ nó”. Mình hoàn toàn đồng ý. Chúng ta hoàn toàn có thể theo đuổi đam mê, làm việc tâm huyết, cho ra đời những sản phẩm tốt, lâu dần, sẽ tạo được uy tín trong công việc mình theo đuổi và kiếm được tiền từ đó.

Kiến thức mình nghĩ cần nạp liên tục, ngoài kiến thức chuyên môn thì các kiến thức ngoài ngành càng đa dạng càng tốt. Kỹ năng cũng thế. Riêng có một điều mình nghĩ cần thiết phải rèn luyện, chính là tính kỷ luật. Cần kỷ luật với bản thân để làm cho ra việc. Mình cũng đang “thực tập” mỗi ngày.

Cảm ơn Lê Ngọc đã tham gia phỏng vấn cùng Chaubuinet. Chúc bạn sẽ thành công trên con đường sự nghiệp của mình.

Bài viết Freelancer dễ kiếm tiền hay dễ thất nghiệp? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Cùng Chaubuinet tìm hiểu về câu chuyện thương hiệu qua 2 bước “xây dựng” cơ bản nhé!

Tiền?
Số tiền đầu tiên bạn kiếm được là bao nhiêu? Cảm giác của bạn lúc đó như thế nào?

Lan “biết kiếm tiền” khá muộn vào khoảng thời gian sau khi tốt nghiệp Đại Học. Trong thời gian ở nhà nghỉ ngơi, Lan tự may tặng mẹ một chiếc áo dài rồi đăng hình lên trang cá nhân và nhận được rất nhiều lượt quan tâm của bạn bè, người quen. Ngay sau đó, trong suốt 3 tháng ở nhà, Lan đã tự tay may gần 30 chiếc áo dài thiết kế riêng cho từng khách hàng.

Số tiền kiếm được khi ấy khiến Lan rất vui nhưng trên hết là sự tự hào vì giá trị mình tạo ra được đón nhận và yêu thích.

Bạn đã từng đầu tư nhiều tiền nhất vào việc gì?

Số tiền Lan đầu tư nhiều nhất có lẽ là dành cho việc học. Cho đến hiện tại Lan vẫn khẳng định đó là khoản đầu tư “sinh lời” với rất nhiều giá trị.

Bạn quan trọng tiền hơn hay đam mê hơn khi lựa chọn công việc/sự nghiệp?

Ở những thời điểm khó khăn trước đây, Lan sẽ đặt vấn đề tiền bạc lên trước. Sau đó, khi có nền tảng tài chính vững chắc, Lan sẽ thoải mái nuôi dưỡng đam mê của mình.

Nhưng ở thì hiện tại, Lan luôn cố gắng cân bằng nhất có thể giữa “tiền” và “đam mê” trong công việc và sự nghiệp.
Tiền giúp Lan thoả sức sáng tạo hơn và cháy hết mình với đam mê. Ngược lại, đam mê giúp Lan tạo ra được tiền.

GIAI ĐOẠN “LÊN BẢN VẼ”

Chọn hướng đi của riêng mình

LULA LEUNG ra đời vào năm 2018. Ở thời điểm ấy, Lan muốn làm một thứ gì đó thật khác biệt không chỉ với áo quần, vải vóc… Lan nghĩ đến túi xách – món phụ kiện không thể thiếu. Khi thị trường Việt Nam còn khá mới mẻ ở mảng thiết kế túi xách và phụ kiện, Lan tự hỏi tại sao mình không thử tìm hiểu. Đó sẽ là những chiếc túi được tỉ mỉ tạo dựng từ những điều nhỏ bé nhất, chứa đựng những giá trị tuyệt vời mà Lan muốn gửi gắm.

Còn với YUAN – Shoes Design mọi thứ đến không có “tính toán” và rất “duyên”. Vào một buổi tối, Lan tình cờ nghe cô bạn thân tâm sự về việc tìm mãi không được một đôi giày cưới trong mơ. Sẵn vốn hai năm làm việc trong ngành dịch vụ cưới, có kinh nghiệm về thị trường cũng như sự thấu hiểu với các cô dâu, Lan nảy ra ý tưởng gây dựng nên một thương hiệu chuyên về giày cưới với cảm hứng từ những đám cưới miền Đông Dương.

LULA LEUNG là nơi Lan thoả sức bay bổng và gửi gắm thông điệp sáng tạo của riêng mình đến với khách hàng. Còn YUAN – Shoes Design là nơi Lan lắng nghe khách hàng nữ, say sưa làm đẹp cho họ trong ngày trọng đại nhất. Hai mục tiêu riêng biệt này khiến Lan cảm thấy mình được “cân bằng” và tạo ra nhiều giá trị “đa chiều” cùng lúc.

Khó khăn ngày đầu

Những ngày đầu cùng lúc đầu tư vào cả hai thương hiệu, điều khó khăn mà Lan gặp phải là tạo dựng sự tin tưởng với các cộng sự để xây dựng một quy trình làm việc hiệu quả, chặt chẽ. Mọi người đều phải công nhận sự khả thi của hướng đi, kế hoạch đưa ra thì mới có thể hợp tác lâu dài. Bên cạnh đó, Lan cần cân nhắc nhiều việc sử dụng tiền và phân bổ ngân sách, xếp hạng ưu tiên cho các hạng mục một cách hợp lý.

Kiến thức chuyên môn là chưa đủ

Ngoài những kiến thức chuyên môn để tạo nên các sản phẩm thời trang có tính sáng tạo thì điều cần có là “tính thực tế” và sự “tỉnh táo”. Tính thực tế được củng cố qua kiến thức về tài chính, vận hành. Sự tỉnh táo đến từ việc đưa ra các quyết định sáng suốt trước những thách thức và khó khăn.

Vậy nên ngoài khả năng sáng tạo, bạn cần trau dồi thêm kiến thức về tài chính, marketing… Không cần phải quá giỏi nhưng cần phải biết để có tầm nhìn tổng quát, giúp bạn điều hành thương hiệu với những bước đi bền vững.

Định vị thương hiệu
Để đi đến định nghĩa quy mô và đẳng cấp của thương hiệu thì bản thân người đứng đầu cần phải là có kiến thức vững chắc. Vừa phải là người biết lắng nghe, vừa là người dẫn dắt thương hiệu tạo ra giá trị và các sản phẩm có tính sáng tạo, đạt chất lượng.

Giống như hai thương hiệu của mình, Lan định vị tệp khách hàng là những người trẻ hướng đến chất lượng sản phẩm chỉn chu, giá thành dễ tiếp cận. Lan muốn tạo sự gần gũi giữa các sản phẩm mình làm ra và lan toả chúng đến những người yêu thích thời trang và cái đẹp. Đồng thời, Lan muốn xây dựng cảm nhận người dùng trên tiêu chí “khi bạn mang một chiếc Túi của LULA LEUNG bạn thấy tự tin và khi xỏ chân vào đôi Giày của YUAN bạn sẽ thấy hạnh phúc”.

Giữ vững mục tiêu cá nhân
Ở thời điểm hiện tại Lan thấy mình mới chỉ đạt 50% mục tiêu bản thân đề ra. Để hoàn thành phần mục tiêu còn lại, Lan đặt ra phương châm luôn dành sự khiêm tốn trong cách ứng xử, chăm chỉ trong công việc, đặt mục tiêu rõ ràng và chia nhỏ để không bị quá tải và trên hết là tin vào bản thân mình.

Tận dụng mọi nguồn “vốn”
Ngoài yếu tố tiên quyết là tiền, bạn cần “vốn đến từ nội tại” và “vốn từ các mối quan hệ” để giữ tư thế sẵn sàng trên thị trường.

“Vốn nội tại” về nền tảng “kiến thức đa nhiệm” giúp bạn điều hướng tốt thương hiệu phát triển. Sức bền giúp bạn vượt qua những áp lực, đồng thời nuôi dưỡng sự cân bằng và duy mĩ của người làm sáng tạo. “Vốn từ các mối quan hệ” giúp bạn có cơ hội tiếp cận, học hỏi đa chiều cũng như sự lan toả sức ảnh hưởng đến khách hàng. Những loại “vốn” này Lan nghĩ là cần thiết để bổ trợ và đóng góp vào quá trình phát triển thương hiệu lớn mạnh lâu dài.

Giai đoạn “thi công”

Dấu ấn chinh phục khách hàng
Khi xây dựng hai thương hiệu, Lan có ba điều quan trọng được ví như kim chỉ nam giúp tạo dấu ấn “riêng biệt” trong lòng khách hàng.

Ở LULA LEUNG, ba từ khoá để tóm tắt cho thương hiệu đó là:
Tính Văn Hoá, Tính Đa Nhiệm, Sáng tạo Duy Mỹ.
Đối với YUAN – Shoes Design, Lan xây dựng ba phương châm:
Tính Văn Hoá truyền thống, Thủ Công đặc thù, Sự thấu cảm với khách hàng.

Ban đầu Lan chỉ làm theo bản năng và những gì mình nghĩ chứ chưa xác định những từ khoá một cách cụ thể. Người truyền cảm hứng giúp Lan có thêm kiến thức chuyên môn cũng như hệ thống những mỹ từ định hình dấu ấn cho hai thương hiệu – Lan đặc biệt gửi cảm ơn cùng sự mến mộ của mình tới Anh Cường Đàm (Founder/ Creative Director 2 thương hiệu C.Dam và Chats by C.Dam).

Khi xác định được những từ khóa thể hiện tinh thần của thương hiệu, bạn sẽ biết mình cần làm gì để xây dựng và phát triển nó. Từ đó, khách hàng cũng sẽ thấy rõ và nhớ đến thương hiệu của bạn lâu hơn.

Dấu ấn trên thị trường cạnh tranh

Khi làm ra các sản phẩm của LULA LEUNG và YUAN, Lan luôn đặt tên riêng mỗi món đồ. Khi sở hữu chúng, người yêu thời trang sẽ hiểu được tầng giá trị ẩn sâu trong đó. Bên cạnh đó, mỗi năm Lan cho ra mắt một chiến dịch kết hợp các sản phẩm hiện đại với một kĩ thuật thủ công truyền thống cụ thể, hoặc ngược lại, một sản phẩm truyền thống kết hợp với lối thể nghiệm đương đại thông qua ngôn ngữ thời trang. Lan nghĩ đây là điểm nhấn tạo dấu ấn thương hiệu của mình trên thị trường.

Lan dùng sự thấu cảm của mình để nghiên cứu rất kĩ sở thích, mong muốn của các cô gái tạo nên những sản phẩm xinh xắn với đa dạng chiều cao, chất liệu, màu sắc cùng cách kể chuyện tình tứ và lãng mạn. Khi đặt tâm tư vào sản phẩm của mình, bạn sẽ tạo nên cái tôi độc nhất của thương hiệu.

Cân bằng và tiếp tục học hỏi
Điều khó khăn nhất đối với Lan hiện giờ là cân đối thời gian trong ngày để quản lý cả hai thương hiệu và dành thời gian cho các công việc cá nhân.

Lan vẫn đang cố gắng rất nhiều cho việc tiếp thu, học hỏi kinh nghiệm từ những người bạn, các anh, chị tiền bối đi trước và cả thế hệ Gen Z trẻ tuổi mà Lan có cơ hội làm việc cùng. Lan cố gắng học cách củng cố sự tin tưởng và trao quyền cho các cộng sự cùng góp sức với mình. Lan nghĩ đây cũng là điều cần thiết mà các bạn cần lưu ý trong quá trình điều hành và duy trì thương hiệu riêng.

Cảm ơn Hương Lan đã tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet. Chúc Hương Lan và hai thương hiệu của mình ngày càng thành công.

Bài viết Founder của LULA LEUNG và YUAN chia sẻ 2 bước cơ bản “xây dựng” thương hiệu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Bạn muốn đầu tư nhưng chưa biết bắt đầu thế nào? Trong bài phỏng lần này, chị Mina Chung đã chia sẻ kinh nghiệm cũng như góc nhìn của mình trong đầu tư tài chính dành cho phụ nữ.

Tiền?

Chị đã từng đầu tư nhiều tiền nhất vào việc gì?

Bất động sản.

Một quyết định liên quan đến tiền mà chị hối hận nhất?

Không bắt đầu từ sớm, từ lúc cầm đồng lương (thu nhập) đầu tiên trên tay.

Chị quan trọng tiền hơn hay đam mê hơn khi chọn công việc/sự nghiệp?

Sau 20 năm gây dựng sự nghiệp, tôi cảm thấy hạnh phúc vì đã luôn hướng về đam mê và làm những việc ý nghĩa. Nhưng khi mới ra trường, ổn định tài chính là ưu tiên hàng đầu.

Quan trọng nằm ở việc quản lý tài chính và đầu tư thật tốt từ lúc trẻ, để rồi khi bản thân có đủ điều kiện, ta mới tự tin và can đảm để theo đuổi đam mê trong tâm thế an tâm, chủ động và trách nhiệm với cuộc sống của mình. Đó là khi tôi lựa chọn “an tâm tài chính” mà không phải cứ theo “tự do” hoặc “độc lập tài chính” mà không biết mốc đó là gì cho bản thân. Có thể lúc trẻ tôi đặt đó là mục tiêu, nhưng sau hành trình hơn chục năm tôi mới nhận ra mình cần đặt tâm thế an tâm dù con số tiền tôi có như thế nào trong tài khoản.

Cần lưu ý gì khi chuẩn bị đầu tư?

Đầu tư càng sớm càng tốt

Tôi hay nói vui rằng các bạn đã phải bắt đầu đầu tư từ hôm qua. Có nghĩa nếu bạn chưa bắt đầu ngay, bạn đã trễ và bất lợi hơn 1 bước để có thể đạt được mục tiêu tài chính của mình.

Học đi đôi với hành

Tự trau dồi các thông tin đầu tư trên mạng, hoặc qua website Money With Mina, các nền tảng tài chính cộng đồng, nghe podcast như “Tâm sự Tài chính”, “Tài chính & kinh doanh”, đọc các sách tài chính. Học đi đôi với thực hành, bạn đừng chỉ nên học trên lý thuyết mà không tiến tới bước khởi đầu cho đầu tư, dù là bước thật nhỏ. Bạn sẽ không bao giờ đạt mục tiêu tài chính của mình nếu chỉ học.

Tập trung vào 5 nguyên tắc quản lý tài chính chuẩn bị khi đầu tư

1. Bắt đầu từ dòng thu nhập và biết tăng trưởng nó qua năm tháng.

2. Có thu nhập rồi thì tích lũy ngay (ví dụ mục tiêu ngắn hạn – quỹ dự phòng hoặc trả nợ, và đừng quên mục tiêu trung & dài).

3. Tích luỹ rồi thì mới chi tiêu phần còn lại (chi tiêu hiệu quả, biết giải quyết các vấn đề về chi tiêu quá khả năng, vì lúc ấy sẽ dẫn đến nợ thì tâm lý lúc đầu tư cũng đã có áp lực).

4. Tiền tích lũy đi đôi với đầu tư tăng trưởng và xây dựng tài sản cho bản thân (cần biết bằng cách nào, kênh nào, phục vụ cho mục tiêu ngắn hạn, hay mục tiêu lâu dài cho bản thân và gia đình, v.v…)

5. Có tài sản và dòng thu tăng trưởng rồi thì cần bảo vệ những gì mình xây dựng. Chắc hẳn bạn đã thấy người giàu phá sản vì họ chỉ làm ra tiền mà không biết kế hoạch bảo vệ nó cho quỹ đừng cạn kiệt.

Đầu tư vào đâu với vốn 1-5 triệu đồng?

Bất cứ số tiền nào cũng bắt đầu được. Bạn có thể tích lũy mỗi tháng vài trăm ngàn hay vài triệu, dần dần đầu tư dài hạn qua năm tháng. Hoặc bạn có thể gom một số tiền gọi là vốn nhàn rỗi để bắt đầu. Đầu tư là luôn luôn, không phải chỉ có 1 khoảng thời gian rồi bạn lại bỏ qua nó.

Với số vốn khoảng 1-5 triệu bạn có thể đầu tư vào chứng khoán, ví dụ: Chứng chỉ quỹ ở các quỹ đầu tư (dạng ủy thác cho chuyên gia) có thể thu gom túc tắc từng tháng, hoặc chọn mua 1 lần. Nhưng tôi khuyên bạn nên tích lũy (gom thu mua thường xuyên mỗi tháng trong vòng 3-5 năm trở lên và để đó cho nó tiếp tục tăng trưởng nhờ lãi kép); một loại chứng khoán khác là Cổ phiếu hoặc trái phiếu. Với cổ phiếu bạn có thể thực hành giao dịch tiền ảo trước bằng cách mở tài khoản ảo với nền tảng trên mạng, nếu bạn ngại bỏ tiền thật khi chưa đủ tự tin.

Sau một thời gian đã có lời thật và vốn nhiều hơn bạn có thể thêm vào các tài sản khác như đầu tư bất động sản (đầu tư chung nếu không có đủ vốn). Việc thêm tài sản khác còn được gọi là đa dạng hóa danh mục đầu tư để giảm thiểu rủi ro.

Nên chia vốn để đầu tư nhiều kênh

Tôi có một bài viết bàn về đa dạng hóa đầu tư, không nên để tất cả trứng trong một rổ. Bạn có thể hình dung thế này: mùa nắng mình đi bán kem, mùa mưa bán áo mưa. Có nghĩa rằng mùa nắng hay mưa thì ít nhất một mặt hàng vẫn có lời trong khi mặt hàng kia không ai mua (có ai đi mua áo mưa khi mùa nắng chói chang?). Vậy nên khi đầu tư vào các kênh khác nhau, thì mùa nào (thị trường lên hay xuống nào) tôi cũng có lợi nhuận, bù đắp cho vài tài sản khác đang bị lỗ để giảm thiểu rủi ro thất thoát quá lớn.

Tái đầu tư ở thị trường bạn đã hiểu

Nếu đã có lợi nhuận, bạn nên tái đầu tư ngay (cả vốn lẫn lời). Đó là quy tắc của lãi kép mà tôi đã làm với danh mục đầu tư của tôi trong suốt 15 năm qua. Tiền phải luôn luôn tiếp tục làm ra tiền cho chúng ta. Có nhiều bạn hỏi, bạn có nên đi tìm thị trường mới hay không. Tôi thấy không lý do gì bạn phải bỏ kênh mình đang làm quá tốt để tìm thị trường mới, mà nên đa dạng hoá vào lúc này. Lợi nhuận chính là thành công cho việc đầu tư của mình, đồng thời bạn đã có được kinh nghiệm, thông tin, kiến thức và sự tự tin. Bạn cứ tiếp tục tập trung nhiều hơn với kênh mà mình có hiểu biết nhằm tăng thêm lợi nhuận cho tương lai. Ví dụ tôi vẫn tập trung bất động sản nhiều hơn vì tôi làm khá tốt với đầu tư này của tôi, ngoài ra mình thêm các tài khoản khác như chứng khoán, kinh doanh.

Giải quyết rủi ro trong đầu tư nên do bản thân quyết định

Đầu tư nhất định có rủi ro. Nếu có ai nói với bạn đầu tư không rủi ro, hay họ “cam kết” các mức lợi nhuận cao mỗi ngày hay mỗi tuần, bạn cần tránh xa những lời mời gọi tiếp thị này. Trong đầu tư chẳng có ai có thể cam kết mọi thứ cả, vì nếu không họ đã tự làm và rất nhiều người giàu qua đêm. Tránh xa không có nghĩa không đầu tư, mà ý tôi muốn nói trong đầu tư không nên chỉ nghe theo ai cả, mà bạn cần phải bỏ thời gian tìm hiểu và sau đó tự quyết cho việc đầu tư của mình. Nếu lỡ quyết định của mình dẫn đến việc lỗ vốn, trong kế hoạch mình đưa ra cho cả hành trình quản lý tài chính, và việc đầu tư lâu dài của mình như thế nào mà bạn sẽ tính bài toán kế tiếp. Ví dụ, bạn bước vào đầu tư khi có quỹ dự phòng không nợ và việc đầu tư bạn đã đặt ra ít nhất cho 10 năm tới, thì việc lỗ hiện nay chỉ tạm thời. Và nếu bạn là nhà đầu tư giá trị thì nhiều lúc đây là cơ hội mua vào giá rẻ vì thị trường đang đi xuống. Hoặc bạn sẽ phải quyết định cắt lỗ vì đây là vốn nhàn rỗi không ảnh hưởng đến tài chính chung, để rồi lấy vốn đó đầu tư vào tài sản khác hay kênh khác hay đó là cơ hội mua tài sản bạn đã mong muốn từ lâu với giá rẻ, và bạn tin vào nó sẽ tăng trưởng trở lại.

Tất cả những việc này tôi chỉ có thể hướng dẫn, chia sẻ thông tin, và mong các bạn có thể sẽ biết quyết định, lựa chọn cho đầu tư của mình. Tôi cho ví dụ dễ hiểu hơn, tôi có thể đưa hết thông tin đầu tư kênh chứng khoán như thế nào, nhưng bạn sẽ là người quyết định nên mua chứng chỉ quỹ hay cổ phiếu, và cổ phiếu nào. Chứ tôi sẽ không kêu gọi bạn mua một cổ phiếu nào vì đó là công việc của chuyên gia tư vấn đầu tư. Ở các nước phát triển, các chuyên gia đầu tư phải có giấy phép của nhà nước để có thể tư vấn đầu tư cho khách hàng, vì thế bạn sẽ hiểu ra rằng ai cũng có thể cho lời khuyên nhưng nếu không có giấy phép hành nghề thì việc tư vấn có thể dẫn đến rủi ro vì sẽ không ai bảo vệ được tiền của chúng ta nếu mình chỉ nghe theo ý kiến của người khác.

Trau dồi kiến thức là cách tốt nhất để giảm rủi ro

Nếu chỉ là đầu tư để có nhiều tiền, tôi khuyên bạn nên chậm lại một bước và giúp bản thân tìm hiểu về tổng thể kế hoạch quản lý tài chính chung – năm bước tôi có đề cập trên. Có nhiều lúc vì thiếu kiên nhẫn, bạn có thể nhảy vào đầu tư mà bỏ qua các bước quan trọng khác. Giai đoạn đầu tư chỉ là Bước thứ 4 trong 5 bước kế hoạch quản lý chung, và các bước đều có ít nhiều liên quan và ảnh hưởng đến nhau. Tôi sẽ có tâm thế an tâm hơn khi tôi đã tính toán hết và đi qua hết các bước cho bản thân.

Nhưng vì đề tài hôm nay mình tập trung vào đầu tư, Tôi thấy khá quan trọng về rủi ro trong đầu tư để các bạn cần hiểu rõ. Đối với tôi, rủi ro lớn nhất là bạn không bỏ thời gian ra học hỏi và trau dồi kiến thức, kể cả bạn quyết định đầu tư uỷ thác cho đơn vị chuyên gia đầu tư cho mình, bạn cũng cần phải biết giám sát và quản lý họ và danh mục đầu tư của mình.

Cẩn thận lừa đảo khi đầu tư

Vì công nghệ phát triển nên việc lừa đảo ngày càng tinh vi hơn. Tôi cũng rất bức xúc về việc này khi các bạn ở cộng đồng đến và chia sẻ những phi vụ lừa đảo tài chính làm họ bị mất tiền dành dụm của mình. Tôi cũng đã có một bài viết dài về đề tài này các bạn có thể tìm đọc tại blog của tôi. Qua đây tôi gửi đến các bạn đọc giả của Money Smart: Bất cứ lúc nào bạn sử dụng dịch vụ (nhất là vay tín dụng, hay đầu tư tiền ảo….), bạn cần chậm lại một bước và đặt câu hỏi xem việc yêu cầu của các dịch vụ có hợp lý hay không?

Ví dụ: vì sao tôi đi vay nhưng tôi lại phải chuyển tiền cho họ để chứng minh tài khoản của mình. Hoặc khi đầu tư, các việc mời gọi nghe rất dễ lọt lỗ tai, và kêu bạn phải quyết định gấp rút vì hết tuần này là không còn khuyến mãi, hay họ sẽ trả lợi nhuận theo ngày hay theo tuần, rồi bạn lại cần chuyển khoản số tiền nào trước vì tài khoản bạn có vấn đề…tất cả lý do trên là tôi đã thấy việc này thật không hợp lý.

Cảm ơn chị Mina Chung đã dành thời gian tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet. Chúc chị sẽ thành công hơn nữa trên con đường sự nghiệp.

Bài viết Chuyên gia tư vấn tài chính nhắc bạn 5 nguyên tắc cơ bản nên biết trước khi đầu tư đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Làm thế nào để Thư Vũ xây dựng được một hệ thống ký gửi quần áo cũ và thay đổi cách nhìn của khách hàng về đồ secondhand? Câu trả lời sẽ được bật mí trong bài phỏng vấn này.

Những viên gạch đầu tiên của mô hình thanh lý ký gửi trực tuyến

Mình học ngành Fashion Merchandising Management. Ngành học của mình tập trung rất nhiều vào bán lẻ, quản lý chuỗi cung ứng và thời trang bền vững. Lúc đi học mình tình cờ tìm hiểu được các mô hình ký gửi quần áo và kinh doanh thời trang secondhand đang được ưa chuộng trên thế giới nhờ ứng dụng công nghệ và tận dụng mạng xã hội. Mình đã lập một kế hoạch kinh doanh dài tận 60 trang A4 cho một mô hình thanh lý ký gửi trực tuyến ở Việt Nam.

Bản thân mình là một người thích mua đồ ở các garage sales bởi vì vừa tìm được đồ đẹp giá hời, vừa tránh lãng phí, bảo vệ môi trường qua việc tiếp tục sử dụng một món đồ sẵn có. Đồng thời, bạn sẽ có một trải nghiệm mua hàng đầy bất ngờ, rất khác với việc đi vào trung tâm thương mại hào hứng mua, đến khi về nhà thì cảm giác đó biến mất. Mỗi món đồ “thrifted” luôn cho mình cảm giác chiến thắng và câu chuyện mua được chúng như thế nào là điều khiến mình cảm thấy yêu thích và muốn giữ gìn.

Đến năm 2019, mình thử tự tổ chức một buổi garage sales của riêng mình để thanh lý lại quần áo của bản thân và của bạn bè, vừa dọn tủ trước Tết vừa kiếm thêm chút tiền. Sự thật là lúc đó trong túi mình chỉ còn 5 triệu đồng nhưng mình liều đầu tư một sự kiện như vậy. Kết quả như thế nào thì bạn cũng biết rồi đó, buổi garage sales tự phát năm đó bây giờ đã trở thành passii.vn – kế hoạch kinh doanh trên trường ngày nào bây giờ đang dần được hiện thực hoá.

Cơ hội và thách thức ở thị trường đồ secondhand

Cơ hội:

Thị trường đồ secondhand tại Việt Nam hiện tại đang khá hấp dẫn và nhiều cơ hội vì các lý do sau:
Sự thay đổi trong quan niệm của người dùng (nhất là người dùng trẻ thế hệ Z) đối với việc mua sắm đồ secondhand nói riêng và cách lựa chọn, mua sắm sản phẩm thời trang nói chung. Giờ đây, người trẻ mua sắm đồ secondhand không chỉ để tiết kiệm mà còn là một cách để thể hiện lối sống tiến bộ, tiêu dùng có ý thức. Không chỉ chăm chút cho ngoại hình của bản thân mà còn góp phần bảo vệ môi trường qua việc tái sử dụng, kéo dài tuổi thọ của một món quần áo.

Việc mua đồ secondhand đã bắt đầu và sẽ trở thành hành vi tiêu dùng được ưa chuộng trong thời gian sắp tới. Nhiều mô hình kinh doanh thời trang secondhand được công nghệ hóa (digitalized) giúp cho trải nghiệm mua sắm thời trang qua sử dụng được mượt mà hơn, phục vụ nhu cầu ngày càng gia tăng của người trẻ sành công nghệ và ưa chuộng mua sắm trực tuyến.

Hiện tại, fashion resales là một trong những lĩnh vực thu hút đầu tư từ các quỹ đầu tư nhờ vào tính bền vững nằm trong giá trị cốt lõi của mô hình kinh doanh và sự tăng trưởng nhanh chóng trong số lượng người dùng, nhất là người dùng thuộc thế hệ Z.

Thách thức:

Ở đây mình bàn đến thách thức cho một start-up mảng re-commerce thời trang muốn mở rộng và phát triển bền vững.

Mỗi platform re-commerce sẽ đối mặt với một bài toán khó khác nhau dựa trên mô hình kinh doanh của từng platform. Nếu như mô hình managed marketplace như Passii gặp thách thức lớn nhất ở việc xây dựng hệ thống quản lý sản phẩm single SKU (mỗi món chỉ có một) thì các mô hình peer-to-peer (nghĩa là người dùng tự trao đổi với nhau thông qua nền tảng giống Shopee, Lazada,…) sẽ gặp các vấn đề liên quan đến xác thực, quản lý chất lượng và cạnh tranh cao với các mạng xã hội hoặc các marketplace khác đã có mặt trên thị trường.

Tạo thói quen cho người dùng: Dù cho càng ngày ý thức về tác hại của tiêu dùng quá mức lên môi trường ngày càng gia tăng, chúng ta cũng đọc được các báo cáo cho kết quả rằng ‘freeship’ mới là yếu tố lớn nhất thúc đẩy người dùng mua hàng, hay các bộ sưu tập đa dạng đến chóng mặt của thời trang giá rẻ. Vì vậy, việc ‘educate’ người dùng và thuyết phục người dùng chọn chậm lại, nghĩ kỹ giữa cơn say nhanh hơn, mới hơn, “trendy” hơn, dễ lãng quên hơn đối với mình là một thử thách. Mình cân nhắc rất nhiều thứ liên quan tới chiến lược và kế hoạch phát triển của Passii để làm thế nào có thể mang giải pháp của mình tới người dùng phổ thông chứ không chỉ người dùng thị trường ngách.

Nhân sự: Thời trang bền vững hay các mô hình kinh doanh theo các quy tắc của kinh tế tuần hoàn vẫn còn rất mới tại Việt Nam. Vì thế, để tìm được nhân sự không chỉ có chuyên môn phù hợp mà còn chia sẻ cùng tầm nhìn và giấc mơ là một thử thách mà các công ty gặp phải.

Những kinh nghiệm mình học được khi điều hành một doanh nghiệp về mua bán đồ secondhand

Một thương hiệu luôn cần sự chỉn chu từ trong ra ngoài

Đối với mình, sự chỉn chu trong xây dựng thương hiệu không phải cứ có tiền là mua được. Chỉn chu trong hình thức được hình thành từ sự không thỏa hiệp với bất cứ điều gì dưới mức chuẩn mình đã đặt ra. Nếu không có ngân sách đủ để hiện thực hoá trí tưởng tượng, mình sẽ tìm bằng được giải pháp mang chất lượng sánh ngang với tiêu chuẩn mình đặt ra từ đầu.

Khác với mọi người thường nghĩ, sự chỉn chu là thứ không thể ‘outsource’. Mình có thể bỏ tiền để thuê các đơn vị làm hình ảnh hàng đầu nhưng nếu thương hiệu thiếu đi giá trị cốt lõi thì hình ảnh dù có đẹp, có chuyên nghiệp cũng sẽ thiếu đi tính chân thực.

Muốn bắt đầu kinh doanh phải hiểu bản thân

Mình nghĩ điều đầu tiên một người cần quan tâm và tìm hiểu trước khi kinh doanh bất kì ngành nghề gì chứ không chỉ thời trang chính là tại sao mình muốn làm việc này ? Tại sao mình muốn kinh doanh chứ không phải là làm điều gì khác? Tại sao là thời trang? Nếu không phải thời trang thì sẽ là gì? Việc hiểu rất rõ lý do vì sao mình bắt đầu và trung thực với lý do đó sẽ giúp bạn dễ dàng sàng lọc, đưa ra những lựa chọn và quyết định phù hợp nhất mà không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố gây nhiễu xung quanh như dư luận, xu hướng hay các yếu tố gây “fomo” khác từ thị trường.

Sau khi hiểu bản thân phải hiểu thị trường

Điều quan trọng tiếp theo chính là nghiên cứu thật kỹ, hiểu rõ thị trường mục tiêu và thị trường kế thừa. Sau 10 năm, 20 năm nữa, tệp khách hàng hiện tại có thể không còn là tệp khách hàng chính của bạn nữa, thay vào đó là những người hiện tại chưa sử dụng sản phẩm và dịch vụ của bạn. Làm thế nào để tới lúc đó thương hiệu vẫn trường tồn bền vững là một điều vô cùng quan trọng vì chúng ta đâu chỉ muốn kinh doanh một năm hai năm, chúng ta muốn đi trên một con đường dài, rất dài.

Quản lý thương hiệu cần thấu cảm con người

Đối với mình, để quản lý tốt một thương hiệu mình cần hiểu con người thương hiệu. Con người đó được sinh ra như thế nào, trong điều kiện gì, ước mơ của con người đó là gì, con người đó quan tâm tới những vấn đề gì, con người đó được chào đón ở những cộng đồng nào,…. Khi xây dựng một thương hiệu như thế, thương hiệu đương nhiên sẽ có cá tính riêng và không sa vào bẫy phải thay đổi vì xu hướng.

Vị trí và vai trò của lãnh đạo quyết định sự thành công

Vì mình tìm khách hàng trước khi xây dựng sản phẩm nên thời gian đầu mình không gặp khó khăn liên quan tới vấn đề người dùng. Số lượng người biết đến thương hiệu những ngày đầu đủ để thương hiệu sống sót và bò chầm chậm. Thời gian đó, lúc nào mình cũng tràn trề cảm hứng vì ít áp lực hơn.

Khó khăn lớn nhất thời điểm đó có lẽ đến từ mình ở vị trí một người quản lý, một người lãnh đạo không có nhiều kinh nghiệm, không có kế hoạch đường dài và hay đặt lợi ích của bản thân lên trước nhất. Điều đó khiến cho đội ngũ đầu tiên của mình rời đi gần hết. Những người ở lại là những người khiến mình nhận ra bây giờ mình không còn làm mọi thứ một mình nữa, luôn phải đặt quyền lợi của tập thể lên trước rồi mới tới bản thân mình.

Đồ secondhand góp phần mở rộng mô hình thời trang bền vững

Mua đi bán lại quần áo đã qua sử dụng đương nhiên không phải là một giải pháp hoàn hảo và triệt để. Thế nhưng, đây là bước đi đầu tiên và chắc chắn để mở rộng thị trường cho các mô hình thời trang bền vững khác. Mình hy vọng những khách hàng ngày hôm nay bán đi những món đồ giá rẻ để mua những sản phẩm chất lượng secondhand sẽ là người trong tương lai ưu tiên lựa chọn những thương hiệu uy tín để giữ gìn. Đó là ý nghĩa đường dài của mô hình luân chuyển quần áo, giúp một món đồ có thể tới tay nhiều người hơn. Khi đó những món đồ kém chất lượng, làm ra chỉ để mặc một hai lần chắc chắn sẽ không còn nằm trong danh sách đầu tư của những khách hàng thông minh và nhạy bén nữa.

Bạn có thể thấy thị trường secondhand rất rộng mở và có nhiều cơ hội phát triển. Không chỉ mô hình thanh lý, ký gửi mà còn rất nhiều mô hình kinh doanh đồ secondhand khác mà bạn có thể lựa chọn phù hợp với nguồn lực của bản thân. Chúc bạn sẽ tìm được có hội kinh doanh phù hợp trong thị trường đồ secondhand và phát triển thành công nhé!

Cảm ơn Thư Vũ đã dành thời gian chia sẻ những thông tin rất hữu ích cho các bạn trẻ. Chúc Thư Vũ và Passii sẽ ngày càng thành công trong tương lai.

Bài viết Kinh doanh đồ secondhand: thị trường “hot” nhiều cơ hội hay cạnh tranh cao? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Bạn muốn tìm những công việc freelance như Minh nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Cần trang bị kỹ năng gì để làm tốt công việc này? Thiện Minh sẽ chia sẻ “chìa khóa” giúp bạn có thể tự tin tìm việc trên Upwork trong bài phỏng vấn này nhé!

“Upwork là một website được phát triển tại Mỹ, dùng để kết nối các công ty và Freelancer. Bạn có thể tìm công việc yêu thích, phù hợp. Còn những công ty sẽ tìm được một người làm công việc đó ngay. Với số lượng Freelancer gần 20 triệu người thì đây được coi là nền tảng kiếm việc làm tự do lớn nhất Thế Giới.”

Tiền?

Bạn từng đầu tư nhiều tiền nhất vào việc gì?

Nhiều tiền nhất là vào những mảng đầu tư như Crypto & Chứng khoán. Nếu không tính đến những mảng đầu tư đó thì những dự án kinh doanh của mình chiếm phần lớn tiền đầu tư. Cụ thể, hiện tại mình đang đầu tư để phát triển một thương hiệu về thời trang thể hình. Mình đã đầu tư khoảng 300 triệu và đang ở giai đoạn đầu phát triển.

Một quyết định liên quan đến tiền mà bạn hối hận/tâm đắc nhất?

Mình không có quyết định nào hối hận cả. Mỗi lựa chọn đều mang ý nghĩa riêng, kể cả những quyết định thất bại. Trước đây có một lần mình đầu tư để kinh doanh nhưng lúc đó còn non nớt và thiếu hiểu biết, dẫn đến mất một khoản tiền kha khá. Nhưng đổi lại, nó cho mình rất nhiều bài học quý ứng dụng vào những dự án kinh doanh sau này.

Còn quyết định tâm đắc nhất đó là đầu tư cho bản thân (kiến thức, kỹ năng,…). Mình chưa bao giờ tiếc tiền để đầu tư cho năng lực của bản thân, vì đây là khoản đầu tư không bao giờ lỗ.

Số tiền đầu tiên bạn kiếm được là bao nhiêu?

Khoảng 7 triệu/tháng từ một công việc viết content part-time làm online tại nhà (chỉ mất khoảng 3-4 tiếng/ngày). Lúc này mình mới học năm nhất thôi nên đây là số tiền khá tốt đối với mình ở thời điểm đó. Làm được một thời gian thì tăng lên mức 12 triệu/tháng và mình cũng làm thêm ở Upwork để gia tăng thu nhập.

Muốn kiếm tiền trên Upwork cần bắt đầu từ đâu?

Học là điều cần ưu tiên để hiểu về Upwork
Mình thường xem Youtube và mua những khóa học để học thêm về Upwork. Youtube thì lên search mọi người sẽ thấy rất nhiều. Ví dụ 2 người mình học được rất nhiều bài học hay ho về Upwork:

Daniel Throssell
Danny Margulies

Biết nhiều kỹ năng là một lợi thế khi làm việc trên Upwork

Upwork là nền tảng công việc freelance (làm việc tự do) nên bạn sẽ cần rất nhiều kỹ năng mềm để có thể làm tốt (ví dụ: kỹ năng quản lý thời gian, kiểm soát cảm xúc, kỹ năng giao tiếp, trình bày,…). Ngoài ra, bạn cần thêm kỹ năng chuyên môn để có thể đáp ứng yêu cầu của khách hàng trên Upwork (ví dụ: kỹ năng copywriting, thiết kế, edit, viết code,…)

Công việc đầu tiên của mình trên Upwork chỉ có $30. Tuy nhiên, thời gian bỏ ra chưa đến một ngày nên đối với mình lúc đó thì đây là một số tiền không quá tệ.

Không giỏi tiếng anh cũng có thể thử làm Upwork

Chỉ với vốn tiếng Anh giao tiếp bạn đã có thể bắt đầu làm trên Upwork, vừa làm vừa cải thiện song song. Trước đây mình từng là đứa mất gốc tiếng Anh. Lên năm nhất Đại học mình mới bắt đầu học lại tiếng Anh cơ bản, sau 1 năm mình đã có thể làm tốt các công việc trên Upwork.

Tìm một công việc với kỹ năng bạn có

Khi bắt đầu làm tìm việc trên Upwork mình làm về copywriting nên chỉ cần search “copywriting” và tìm những job phù hợp với năng lực, ngân sách mình mong muốn thôi. Thường người ta sẽ sợ cạnh tranh hoặc sợ khó mà không apply vào những job có mức lương cao, ví dụ như $1000 chẳng hạn. Nhưng cá nhân mình rất thích những job như vậy, vì nó sẽ đỡ bị cạnh tranh. Và khi nhận job mình sẽ cố gắng để làm thật tốt. Nhờ vậy mà mình tiến nhanh và kiếm được nhiều tiền hơn.

Chọn lọc công việc phù hợp với bản thân

Ví dụ, bản thân mình sẽ bỏ qua những công việc yêu cầu tiếng Anh như người bản xứ. Không nên áp lực bản thân vì đây không phải công việc dành cho chúng ta. Không chỉ về ngôn ngữ, họ còn có ưu thế về văn hóa và một số hiểu biết khác về công việc. Hơn nữa, với yêu cầu công việc như vậy, nhà tuyển dụng thường ưu ái người bản xứ hơn.Tất nhiên, nếu tự tin với khả năng và sẵn lòng trải nghiệm, bạn vẫn có thể thử xem liệu mình đủ năng lực làm hài lòng khách hàng chưa và đặt mục tiêu cho bản thân.

Xem công việc trên Upwork như việc full time

Bạn chỉ cần tìm 1 công việc chất lượng trên Upwork là đủ rồi. Giống như mình lúc trước có 1 client trả mình khoảng 8-12 triệu/tháng. Vì thế chỉ cần công việc này mình đã đủ trang trải. Sau đó có 1 client khác trả cho mình $1000/tháng nữa. Như vậy với 2 nguồn thu nhập này mình đã có mức thu nhập cao hơn khá nhiều so với đi làm cho bên ngoài rồi.

Lúc mới bắt đầu, bạn nên xem nó như 1 công việc full time – dành cho nó ít nhất 6-8 tiếng/ngày. Còn khi đã có kinh nghiệm rồi thì tùy vào bạn sắp xếp. Có những người chỉ làm khoảng 2-3 tiếng/ngày vẫn kiếm được vài ngàn đô mỗi tháng.

To-do list – vũ khí “chống lười” của Freelancer

Mình không gặp khó khăn khi quản lý quỹ thời gian của bản thân. Khi làm freelance, mình thường làm 10-12 tiếng mỗi ngày vì muốn phát triển nhanh nhất có thể.

Mỗi sáng thức dậy mình, lập ra 1 to-do list về những việc phải làm trong ngày. Cụ thể là gửi bao nhiêu proposal và hoàn thành bao nhiêu job hiện có cho client. Từ đó mình sẽ ráng để hoàn thành càng nhiều việc càng tốt. Nhờ có to-do list mà mình cải thiện được năng suất của bản thân rất nhiều. Thêm vào đó, khi làm việc mình rất tập trung chứ không lơ là hay chèn những việc giết thời gian khác. Nhờ vậy, hiệu suất công việc của mình nhanh hơn phần lớn các bạn khác ít nhất gấp 2-3 lần.

Lưu ý để không bị lừa trên Upwork

Lừa đảo trên Upwork rất nhiều, nhưng thật ra rất dễ né vì nó chỉ theo một concept lặp đi lặp lại. Bạn nên né những công việc lương cao ngất ngưởng trong khi yêu cầu chỉ rất đơn giản như là đánh máy, soạn file,… Làm gì có việc nào dễ mà lương cao phải không? Chỉ có lừa đảo mới vậy thôi. Và nếu mà ai ham việc nhẹ lương cao thì tất nhiên rất dễ bị lừa.

Kiên trì và quyết tâm – bí quyết thành công

Kiên trì và quyết tâm là 2 điều cơ bản nhất mà các bạn cần. Quyết tâm gạt bỏ những thú vui nhất thời và chuyên tâm làm việc, đầu tư cho bản thân,… ít nhất 10-12 tiếng mỗi ngày. Liên tục duy trì từ ngày này qua ngày khác để rút ngắn con đường đến với mục tiêu.

Kiên trì đi đến cuối cùng. Không ai thất bại mãi, đến một thời điểm bạn chắc chắn sẽ thành công. Quan trọng là giữ được sự kiên trì của mình đến lúc ấy. Phần thưởng chỉ dành cho những người đi đến cuối đường, bỏ cuộc giữa chừng sẽ chỉ là quãng đường lãng phí.

Cảm ơn Thiện Minh đã dành thời gian tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet. Chúc Thiện Minh ngày càng thành công trên con đường sự nghiệp của mình.

Bài viết Gen Z làm freelancer và content creator kiếm 10.000$/tháng ở tuổi 21 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Tự lập và bắt đầu khởi nghiệp từ sớm, Hà Linh đã trải qua nhiều va vấp trên thương trường. Chính vì thế chaubuinet tin chắc rằng những kinh nghiệm mà Hà Linh chia sẻ vô cùng thực tế và gần gũi với các bạn trẻ.

Tiền?

Đối với bạn tiền có ý nghĩa như thế nào?
Từ bé Linh đã chứng kiến ba mẹ kinh doanh vất vả kiếm tiền như nào và việc sung sướng thế nào nếu được mua những món đồ mình thích nên Linh đã ghim vào tiềm thức khi còn từ rất bé là mình phải phấn đấu “thoát nghèo”, báo hiếu cha mẹ, và giúp cho chính bản thân và gia đình mình về sau có một cuộc sống sung túc.
Tiền nhiều người nói không phải là thước đo của hạnh phúc, Linh đồng ý rằng chúng ta có nhiều tiêu nhiều, có ít tiêu ít, nhưng rõ ràng nếu bạn được mua những thứ bạn cần mà không phải quá đắn đo, đi những nơi bạn thích, cho con học trường mình muốn thì vì sao chúng ta lại không phấn đấu để đạt được những điều đó khi ta còn trẻ? Chỉ có nhiều tiền thì mới giúp bạn được điều đó.

Số tiền đầu tiên bạn kiếm được là bao nhiêu? Cảm giác của bạn lúc đó như thế nào?
Mình nhớ là số tiền kiếm được đầu tiên là từ việc bán ba lô thời đi học cấp 3. Chiếc ba lô mình bán là tầm 250k, giá gốc là 120k và mình lời 130k/ cái. Mình còn dùng chính chiếc balo mẹ mua cho để chào hàng vì nhận ra là các bạn trong lớp rất thích chiếc balo của mình, xong tình cờ mình lại biết chỗ nhập buôn của dòng túi này, nên mình đã mạnh dạn mượn thêm mẫu của họ để đi chào và gom các bạn trong trường mua túi của mình.
Cảm giác thực sự là rất “Phê” khi mọi người ủng hộ ý tưởng mặt hàng kinh doanh của bạn chứ không chỉ là việc bạn có lời từ việc buôn bán này. Một kỉ niệm vui là, mình và cô bạn cùng bàn hồi hộp đến độ đếm tiền lén lút dưới gầm bàn xem mình kiếm được bao nhiêu tiền, xong chắc do hí hửng quá, và lại lén thầy cô làm việc riêng nên thậm thụt dưới gầm bàn và kết quả là quên luôn số tiền đó trong ngăn bàn. May nhờ có cậu bạn ngồi đằng sau nhìn thấy và chạy theo trả lại cho bọn mình lúc tan học. Thực sự là kỉ niệm vui thời đi học đến bây giờ nghĩ lại vẫn thấy buồn cười.

Bạn đã từng đầu tư nhiều tiền nhất vào việc gì?
Mình từng đầu tư nhiều tiền nhất đến bây giờ là bất động sản.

Bạn quan trọng tiền hơn hay đam mê hơn khi chọn công việc/sự nghiệp?
Dù tiền là động lực để đến đích nhưng khi chọn công việc hay định hướng sự nghiệp mình luôn ưu tiên đam mê. Chỉ có đam mê dẫn lối bạn mới kiên trì vượt qua được khó khăn và bám đuổi mục tiêu của mình tới đích.

Tiền sinh tiền

Bắt đầu kinh doanh từ khi còn là sinh viên, bạn gặp những thử thách gì khi quản lý tiền bạc trong khoảng thời gian này?
Thực sự mình rất thấm thía câu kiếm tiền đã khó – giữ tiền còn khó hơn. Mình gặp thử thách trong việc quản trị dòng tiền, quản lý rủi ro khi đầu tư trong việc điều hành trung tâm tiếng Anh. Để tiền đẻ ra tiền là bài học mà rất nhiều năm vẫn mắc nhiều lỗi sai. Câu chuyện đầu tư “chỗ hà ra chỗ hổng” là chuyện rất hay gặp.

Nguồn vốn có phải là vấn đề lớn nhất cần phải giải quyết khi bắt đầu kinh doanh không?
Nguồn vốn lại không phải là vấn đề của mình, bởi mình luôn biết cách bắt đầu một mô hình kinh doanh với số vốn đầu tư ít nhất có thể và nâng dần số vốn trong quá trình mình làm thực tế. Ví dụ với trung tâm tiếng Anh, mình chỉ mất 250k vốn ban đầu đặt cọc tiền thuê 1 phòng học sẵn trang thiết bị, chứ không phải ngay từ đầu mình đã thuê những toà nhà to hoành tráng và phải đầu tư thiết bị lớp học. Giáo viên nước ngoài đầu tiên là cộng sự của mình luôn nên mình ko phải chịu áp lực thuê giáo viên.

Tại sao bạn quyết định khởi nghiệp bằng trung tâm tiếng Anh, rồi chuyển sang mảng F&B? Kinh doanh đa ngành có gì vui, có gì khó?
Mình quyết định khởi nghiệp với mô hình trung tâm Tiếng Anh vì hồi đó mình hiểu rằng giá trị học tập sẽ đưa mình đến nhiều cơ hội cao xa hơn. Mình không đi du học để tiết kiệm tiền cho ba mẹ, nhưng mình hiểu rằng ngôn ngữ và mối quan hệ với nước ngoài là rất quan trọng nếu mình làm được từ sớm. Khi mình có cơ hội làm việc trong Language Link, mình có cơ hội được quen biết nhiều thầy cô giáo nước ngoài, quan sát được ai là người dạy tốt, và chính bản thân lại có nhu cầu phải có chứng chỉ IELTS 6.0, mình đã nghĩ ra cách để học IELTS không mất tiền thì có 1 cách là mình sẽ tổ chức lớp học với giáo viên giỏi mình mời cộng tác cùng. Từ đó dần dần mình tuyển sinh được 4 lớp ngay mùa đầu tiên và mở rộng thành trung tâm tiếng Anh. Chọn giáo dục là khởi nghiệp đầu tiên để phát triển bản thân, được giao lưu học hỏi từ người nước ngoài là cách dễ nhất để mình thuyết phục cha mẹ cho vừa học vừa kinh doanh.

Chính nhờ làm việc với nhiều giáo viên nước ngoài, mình trong 1 lần được giáo viên hẹn cà phê ở quán Cộng cà phê điểm đầu tiên rất bé xinh ở Triệu Việt Vương mà mình mới biết mô hình này, và ngay lập tức mình thấy yêu thích mô hình caphe này bởi mình nhìn thấy tiềm năng phát triển của mô hình F&B đang còn rất thiếu thời đó, và mức đầu tư cũng không cao thời bấy giờ. Mình đã mạnh dạn đề xuất mua nhượng quyền mô hình này khi nó còn chưa có có nhượng quyền. Điểm của mình chính là điểm đầu tiên nhượng quyền trong chuỗi Cộng lớn mạnh bây giờ.

Lúc bắt đầu kinh doanh cần chuẩn bị điều gì để không quá bỡ ngỡ khi tiếp xúc với thị trường? Một lời khuyên bạn ước mình đã biết khi bắt đầu kinh doanh?
Lúc bắt đầu kinh doanh cần nhất đó là chuẩn bị nạp cho mình những kiến thức căn bản của ngành mình định đầu tư. Quan trọng nhất là đảm bảo xác định được “sản phẩm” mình định đầu tư kinh doanh có phải là sản phẩm sẽ được thị trường đón nhận và đón nhận 1 cách bền lâu hay không? Bạn có tự tin vào tay nghề tạo ra sản phẩm đó hay không? Ví dụ với trung tâm tiếng Anh mình phải tự tin vào giáo viên của mình sẽ dạy tốt và mình đã chọn IELTS là sản phẩm key của mình để khai phá thị trường ngách vì mình biết quy mô mình nhỏ, không thể chọn tất cả các loại lớp học để đánh được mà phải chọn đúng ngách đi.

Nếu để khuyên mình sẽ khuyên các bạn trẻ nếu bắt đầu kinh doanh, “không được ngủ quên trên chiến thắng.” Bởi mình tin với sự hừng hực của tuổi trẻ, cơ hội để bạn sẽ thành công chiếm rất cao, nhưng để bền được và đạt được những nấc thang cao hơn bạn sẽ cần nhiều sự học hỏi, đầu tư phát triển bản thân, vào các khoá học từ marketing, kinh doanh, nhân sự, tài chính, … tất cả đều cần học để đáp ứng được sự thay đổi của thị trường, mở rộng mối quan hệ trong ngành.

Kinh doanh ăn uống là một thị trường rất lớn nhưng cũng rất khó để trụ vững. Bạn đã làm thế nào để thương hiệu của mình không bị lãng quên với khách hàng?
Bí kíp là đặt tâm vào khách hàng, ăn uống chỉ có 2 thứ là sản phẩm và chất lượng phục vụ. Bạn sẽ khó để duy trì 100% khách hàng hài lòng khi đến với bạn, bởi đó là làm dịch vụ, như làm dâu trăm họ, nhưng chỉ cần bạn làm khách hàng hài lòng đến 70% là bạn đã có thể tự tin rằng mình đang chiếm được dần tình cảm của khách. Và không ngừng cải tiến, không ngừng tái đầu tư. Mình luôn cập nhật điều mới, từ món mới, phong cách mới đến đào tạo khách hàng mình đều phải chú trọng.

Khi quản lý nhiều doanh nghiệp và món đầu tư khác nhau, làm thế nào để tiền sinh tiền? Bạn quản lý dòng tiền ra sao cho hiệu quả?
Mình bắt buộc phải có bộ phận kế toán tốt để quản trị được dòng tiền hiệu quả.
Để tiền sinh tiền không gì bằng việc bạn phải liên tục tìm kiếm cơ hội đầu tư mới. Bạn có thể giữ 30% vốn của mình cho đầu tư hoạt động dòng tiền như kinh doanh nhà hàng, cà phê, buôn bán.., 30% vào bất động sản có sổ đỏ pháp lí rõ ràng, 30% vào những tài sản có biến động ổn định như vàng hay đô la, 10% còn lại vào các phi vụ mạo hiểm hơn như coin, chứng khoán, bất động sản mạo hiểm,..

Với bạn, kỹ năng gì là quan trọng nhất khi quản lý doanh nghiệp? Ngược lại, kỹ năng gì bạn yêu cầu đối với nhân viên của mình?
Vì mình làm sáng tạo và marketing truyền thông, nên cách quản lý của mình có hơi khác so với truyền thống. Mình quan trọng hiệu quả công việc thay vì phải chấm công đủ ngày đủ giờ, nên mình quản lý doanh nghiệp với kỹ năng thấu hiểu năng lực của nhân viên để giao việc và mục tiêu phù hợp với mỗi cá nhân theo mình là chìa khoá để mình giữ nhân sự. Mình cũng luôn nằm lòng: Nếu bạn không làm việc cho nhân viên, vì nhân viên thì đừng mong nhân viên làm việc cho mình. Chính nhân viên phải nhìn thấy mình tận tụy cùng họ, lớn lên cùng họ, giúp đỡ họ thì họ mới hết mình với mình.
Điều mình yêu cầu đối với nhân viên từ trước đến nay là bằng mọi cách hoàn thành được nhiệm vụ được giao. Mình sẽ không thích khi nhân viên quay trở về với mình và nói rằng không có cách để làm được việc này. Bởi khi mình giao tức là mình đã biết rằng sẽ có cách, chỉ là cách này hay cách khác và mình có quyết tâm đạt được nó hay không.

Theo bạn, điều gì mà nhiều người thường lầm tưởng về công việc kinh doanh?
Nhiều người thường lầm tưởng kinh doanh là nhiều tiền lắm. Phải kinh doanh rồi, start up rồi mới thấy tụi mình chả bao giờ có tiền cả vì tiền đều mang đi đầu tư hay tái đầu tư hết rồi.

Cảm ơn Hà Linh đã tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet. Chúc Hà Linh có thật nhiều thành công với những dự án hiện tại và trong tương lai.

Bài viết Khởi nghiệp chỉ với 250K tiền vốn – có thể hay không? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet trong chuyên mục “Money Smart,” Cường đã chia sẻ về những khó khăn của CHATS trong ngày thành lập. Cùng với đó là các bài học, kinh nghiệm Cường muốn gửi đến các bạn trẻ yêu thích kinh doanh thời trang. Tìm hiểu về Cường Đàm và CHATS trong bài phỏng vấn này nhé!

Tiền?
Đối với bạn tiền có ý nghĩa như thế nào?
Tiền giúp Cường có cơ hội học hỏi những điều mới, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe gia đình và cải thiện cuộc sống tốt hơn.

Số tiền đầu tiên bạn kiếm được là từ đâu? Cảm giác của bạn lúc đó như thế nào?
Cường may mắn có được những khoản thu thập đầu tiên sau khi mở thương hiệu CHATS vào năm 2014. Cường vẫn nhớ rất rõ cảm giác tự hào khi nhận được tiền từ công sức lao động của bản thân.

Bạn cảm thấy xứng đáng nhất khi chi tiền cho việc gì?
Cường cảm thấy mọi số tiền mình bỏ ra cho công việc sáng tạo đều xứng đáng và có ý nghĩa với bản thân Cường.

Một thói quen tốt liên quan đến chi tiêu, tiền bạc mà bạn đã xây dựng được cho bản thân?
Cường không tiếc khi chi tiêu cho chuyện học hành hoặc phục vụ mục đích phát triển bản thân. Đó là thói quen mà Cường cho là tốt trong việc chi tiêu tiền.

Bạn quan trọng tiền hơn hay đam mê hơn khi chọn công việc/sự nghiệp?
Cân bằng được hai điều đó là quan trọng nhất bởi chúng luôn bổ trợ cho nhau.

Tiền sinh tiền
Tại sao bạn quyết định theo đuổi thời trang? Đây có phải là một ngành khá tốn kém khi để theo đuổi không?
Cường có niềm yêu thích với thời trang từ khi còn nhỏ, Cường thích việc chăm sóc vẻ ngoài của mẹ và muốn mẹ luôn xinh đẹp và hạnh phúc. Đó cũng là phương châm làm nghề của Cường – giúp mọi người phụ nữ có được hình ảnh hoàn hảo và niềm kiêu hãnh nhất có thể.
Cường nghĩ ngành nghề nào cũng tốn kém theo những cách riêng, việc lựa chọn đầu tư vào thời trang theo cách tốn kém hay tiết kiệm là do cách người ta lựa chọn.

Trong những ngày đầu xây dựng thương hiệu thời trang của mình, bạn có gặp phải thử thách gì không ngờ đến không, đặc biệt là mặt chi phí?
Dĩ nhiên rồi, Cường nghĩ đó là khó khăn đầu tiên mà ai startup cũng gặp phải. Khi quyết định đi theo đam mê của mình, trong 4 năm đầu tiên, Cường vừa phải sáng tạo, vừa lo tài chính, lại chưa đủ kiến thức, kinh nghiệm. Đó có lẽ là quãng thời gian thử thách bản thân Cường nhất.

Thời trang có thể coi là một loại hình sáng tạo, bay bổng, trong khi kinh doanh thì phải rất thực tế. Có bao giờ bạn phải lựa chọn giữa những ý tưởng bay bổng của thiết kế và tính khả thi để có thể thu được lợi nhuận khi kinh doanh trong các Bộ sưu tập của mình chưa? Nếu có bạn ưu tiên cái nào hơn?
Cường nghĩ điểm mạnh của mình là bên cạnh tính sáng tạo, Cường còn thấu hiểu được nhu cầu người mặc và dung hòa được hai yếu tố đó. Việc cân bằng tốt hai yếu tố sáng tạo và thực tế đã tạo ra sự thành công cho thương hiệu, điều đó phần nào được chứng minh qua những tình cảm mà khách hàng dành cho CHATS by C.DAM.

Một bộ sưu tập thời trang từ bản vẽ đến sản xuất để bán tại cửa hàng là cả một quá trình. Đâu là mắt xích khó khăn mà nhiều người chưa biết tới trong quá trình này? Thương hiệu cần đảm bảo tiêu chí gì để có thể giữ được chất lượng sản phẩm?
Để có được những sản phẩm hoàn hảo, bộ máy hoạt động gồm nhiều công đoạn cần sự phối hợp logic và nhịp nhàng. Mắt xích khó khăn và đồng thời là tiêu chí để giữ được chất lượng sản phẩm chính là xây dựng tinh thần trách nhiệm với sản phẩm và không ngừng đổi mới sáng tạo trong lao động.

Bạn nghĩ điều gì quan trọng nhất để một thương hiệu thời trang có thể phát triển và tồn tại trong thời gian dài?
Điều quan trọng để một thương hiệu có thể phát triển là sứ mệnh, giá trị cốt lõi mà thương hiệu cần xây dựng từ những bước đi đầu tiên. Đồng thời với Cường, việc có được Văn Hoá Doanh Nghiệp lành mạnh, văn minh cũng là yếu tố sống còn để giữ chân được khách hàng và đội ngũ cộng sự.

Bạn nghĩ điều gì tạo nên dấu ấn của CHATS giữa rất nhiều thương hiệu thời trang trên thị trường?
Xuất thân từ kiến trúc thế nên mọi thiết kế của Cường đều ảnh hưởng từ yếu tố kết cấu và nhịp điệu từ lĩnh vực này. Theo Cường, việc kết hợp yếu tố kiến trúc và cảm hứng từ Văn Hoá Việt Nam chính là điểm khác biệt mà CHATS by CDAM đã tạo dấu ấn trong nền công nghiệp thời trang.

Bên cạnh đó Cường cũng luôn thúc đẩy bản thân tìm hiểu sâu hơn về những nhu cầu, mong muốn của khách hàng. Trong tương lai, CHATS by C.DAM sẽ còn tiếp tục đổi mới không chỉ trong các thiết kế mà còn trong tính nhận diện của thương hiệu.

Điều điên rồ nhất bạn từng thực hiện cho đam mê thời trang của mình mà phải trả bằng tiền hoặc rất nhiều tiền là gì? Nếu được làm lại bạn vẫn sẽ lựa chọn như ngày xưa không?
Đối với một số người, những chiến dịch hay dự án của Cường trong thời trang có thể phải trả giá bằng rất nhiều tiền, có thể nói là điên rồ nhưng tất cả những bước đi ấy đều có sự tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng của Cường. Nếu được làm lại, Cường vẫn sẽ lựa chọn như lúc ban đầu.

Bạn nghĩ cần kỹ năng hay trang bị những kiến thức gì thì mới có thể làm kinh doanh thời trang? Liệu người ngoài ngành thời trang có thể kinh doanh thời trang không?
Cường thấy để kinh doanh thời trang thì cần tích lũy kỹ năng, kiến thức từ nhiều mảng khác nhau như quản lý tài chính, quản lý doanh nghiệp, phân tích thị trường, tổng hợp thông tin, giao tiếp, quản lý cảm xúc…. Ngoài những kiến thức đã biết cần liên tục unlearn và relearn những kiến thức mới cũng như không ngừng nâng cao hiểu biết của mình trong những lĩnh vực liên quan.

Theo Cường, ai cũng có cơ hội với thời trang vì ngành thời trang vốn đa dạng, phong phú, chỉ cần tìm được bản nguyên không bị trộn lẫn của chính mình nhất định sẽ có được thành công trong lĩnh vực đầy màu sắc này.

Nếu được học thêm một điều gì đó mới, bạn sẽ muốn học gì? Bạn sẵn sàng chi bao nhiêu để học được kỹ năng này?
Nếu có cơ hội, Cường muốn học thêm kỹ năng quản lý thời gian, cân bằng cảm xúc bởi bản thân Cường đã và đang có nhiều vấn đề trong phương diện này. Không thể đưa ra cụ thể con số sẽ chi bao nhiêu bởi như Cường nói ở trên, Cường không tiếc chi tiêu cho việc tiếp thu, học hỏi kiến thức.

Cảm ơn Cường đã tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet. Chúc Cường ngày càng thành công trong sự nghiệp của mình.

Bài viết NTK Cường Đàm: “Kinh nghiệm kinh doanh thời trang phải trả giá bằng rất nhiều tiền.” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Có lẽ Marketing vẫn là một ngành không bao giờ hết hot nhất là trong thời đại 4.0 hiện nay. Vì thế chaubuinet đã mời Thanh Ngân cùng chia sẻ về kinh nghiệm học và làm Marketing gửi đến các bạn trẻ yêu thích ngành này. Cùng chaubuinet khám phá bí quyết ngành qua bài phỏng vấn này nhé!

Tiền?
Đối với bạn tiền có ý nghĩa như thế nào?
Với mình, tiền là công cụ để có đủ điều kiện làm và trải nghiệm những điều mình muốn. Tiền không phải là điều mình theo đuổi (vì mình không xem nó là tài sản hay mục tiêu), nhưng trên hành trình theo đuổi giá trị của mình, chắc chắn cần có tiền.

Số tiền đầu tiên bạn kiếm được là bao nhiêu? Cảm giác của bạn lúc đó như thế nào?
Lâu quá nên mình cũng không nhớ rõ lắm. Từ bé thì ba mẹ mình đã tập thói quen làm việc kiếm tiền và quản lý tiền cho chị em mình. Ví dụ ba mẹ sẽ dạy và tập cho mình cách trồng trọt (hồi đó là trồng bí đao thì phải), sau đó là thu hoạch và chở mình vào chợ, bán lại cho các cô hàng rau. Cảm giác thì vừa vui vừa thấy trách nhiệm. Kiểu mình đã kiếm được tiền, mình đã rất cực khổ, chờ rất lâu mới có số tiền ấy, nên mình hiểu giá trị của nó hơn.

Bạn đã từng đầu tư nhiều tiền nhất vào việc gì?
Việc học. Vì mình nghĩ thế này (mà nhiều anh chị cũng bảo thế): Đầu tư cho bản thân là đầu tư không bao giờ lỗ. Cấp 2, cấp 3, mỗi khi đi thi được tiền thưởng hoặc có tiền lì xì là mình đều mua sách nâng cao, truyện tranh, tạp chí và sách để đọc. Gần như mình có bao nhiêu tiền là mình đều dùng cho việc mở rộng tri thức cả. Lên đại học, và cho đến bây giờ, trung bình mỗi năm mình sẽ chi tầm 30-50 triệu cho việc học tập. Nó có thể là tiền học 1 khóa học, tiền mua sách, hoặc là cơ hội tham gia chương trình nào đó.

Một quyết định liên quan đến tiền mà bạn hối hận/ thấy đúng nhất?
Chắc là tiền mua kính. Mình vừa cận vừa loạn, mà hồi xưa tiếc tiền nên mua kính thường ngoài mấy cửa hàng ngã tư. Một thời gian sau thì độ cận tăng lên thêm, vừa do chất lượng kính kém vừa do mình làm việc hơn 12 tiếng/ngày. Mà thực ra với dân Marketing, làm việc laptop nhiều như mình thì đôi mắt có thể xếp vào công cụ kiếm cơm. Mà không đầu tư đúng cho công cụ kiếm cơm thì sao tăng thu nhập được. Thế là mình đi tậu hẳn con kính mới, gần 4 triệu thì phải, chống lóa, chống ánh sáng xanh, … sang xịn mịn. Mà dùng đồ xịn mắt mình nó không tăng độ nữa dù mình vẫn làm việc màn hình khá nhiều.

Có câu nói: “Đừng đuổi theo tiền, hãy để tiền phải chạy theo bạn”, bạn nghĩ sao về câu nói này?
Mình thấy hợp lý. Tiền chỉ là công cụ quy đổi và trao đổi giá trị thôi. Nếu xem tiền là mục tiêu theo đuổi thì cuộc sống của bạn chán lắm. Bạn theo đuổi giá trị của bạn (ví dụ mình thì theo đuổi sự Tự do, Độc lập và Hạnh phúc), trên hành trình đó, bạn sẽ gặt hái được tiền và bạn dùng tiền để tận hưởng cuộc sống, làm bàn đạp tiếp tục theo đuổi các giá trị khác. Chẳng hạn, mình thích ăn ngon, nên làm ra tiền mình sẽ đi ăn sashimi cho đã, chứ bạn làm việc cực khổ để ra tiền rồi lại nhịn ăn nhịn mặc để dành tiền ra đếm thì cũng hơi bất công với bản thân. (À, trừ khi sở thích của bạn là đếm tiền thì được nha).

Tiền sinh tiền

Được biết ngành học ban đầu của bạn không phải là marketing. Bạn đã làm thế nào để chuyển sang theo đuổi được ngành nghề bạn yêu thích?
Thật ra mình đã chọn marketing từ khi còn học lớp 11 cơ. Nhưng mình vẫn quyết định thi vào ngành Kinh tế đối ngoại của Ngoại Thương chứ không phải ngành Marketing của Đại học nào khác. Vì thời điểm đó, mình quan điểm là: Không quan trọng bạn có học đúng chuyên ngành hay không (vì ra trường đi làm thì cũng rất khác so với những gì học trên trường), mà quan trọng là bạn gặp ai. Thì Đại học Ngoại thương có thể nói là trường top đầu về kinh tế ở Sài Gòn, điểm đầu vào cao ngất ngưỡng nên các bạn đậu vào đa số là trường chuyên, học rất giỏi hoặc có tư duy rất khác, chăm chỉ và may mắn nữa. Nên mình quyết định thi vào trường thôi. Trước đó mình cũng đã liên hệ các anh chị khóa trên để hỏi về việc anh chị học và theo đuổi Marketing (trái ngành) thế nào thì anh chị bảo vẫn ổn. Thế là mình chọn thôi. Còn năm 11 mình đã dành thời gian tìm hiểu về bản thân, về ngành này rồi, mình thấy phù hợp nên lựa chọn.

Bạn làm thế nào để cân bằng chi tiêu và tiết kiệm được một khoản để tự học thêm về marketing?

Mình phân bổ ra nguồn học và kế hoạch tài chính. Để học được kiến thức, kinh nghiệm của 1 ngành nào đó, không phải chỉ học ở trường hay khóa học là đủ. Nó sẽ bao gồm:

• Học kiến thức nền tảng => học qua trường lớp, khóa học hoặc sách.
• Học từ các case study, va chạm thực tế => cuộc thi marketing, câu lạc bộ, các tổ chức cho sinh viên, bài phỏng vấn người đi trước.
• Xây dựng mối quan hệ trong ngành => đi workshop, các webinar, coffee talk.
• Tích lũy kinh nghiệm thực tế => đi làm.

Với mỗi thứ cần phải học, mình có kế hoạch tài chính riêng. Ví dụ kiến thức thì cái nào mình có thể tự học, học online khóa học miễn phí, đọc sách được thì mình tự học cho tiết kiệm; một số kiến thức bắt buộc phải đi học thì mình lên kế hoạch tiết kiệm. Tham gia cuộc thi marketing và đi làm thì được học nhưng không tốn tiền mà còn được trả tiền nữa. Workshop hay webinar thì giá không đắt, mỗi tháng để ra một quỹ có tên là Network tầm 500k – 1 triệu là quá đủ rồi. Chủ yếu mình quản lý chi tiêu bằng phương pháp chia quỹ, mỗi việc quan trọng đều có quỹ tiền riêng, và gói ghém trong khoản đó là được.

Bạn cảm thấy số tiền mình đầu tư vào việc học marketing có xứng đáng không?
Có. Nhưng thực ra mình học có 1, 2 khóa học về Marketing thôi. Chủ yếu mình học từ công việc và dự án thực tế.

Khi bắt đầu làm công việc marketing, kỹ năng gì là quan trọng nhất để ra tiền?
Kỹ năng bán hàng, mình hay đùa là bán thân. Nếu xem bản thân là một sản phẩm, thì bạn sẽ mô tả sản phẩm này có những tính năng nổi bật gì, khác biệt gì so với các sản phẩm khác trên thị trường, bạn bán thân cho đối tượng khách hàng nào (làm freelancer thì phải nhìn được tệp mình phục vụ là ai, làm in-house phải biết nhà tuyển dụng muốn gì…), vì sao họ nên mua sản phẩm là bạn…

Mình hay bảo học viên của mình, bản thân còn chưa bán được, thì sao bán được hàng, sao kiếm được tiền.

Những nguồn thu nhập chính của bạn đến từ công việc marketing là gì? Bạn có làm thêm công việc trái ngành nào không?
Mình hiện đang làm Marketing Manager tại Ngân hàng số Timo. Ngoài ra, mình có 2 lớp học nhỏ về Content Marketing, Bán hàng online. Một vài kênh truyền thông mình xây dựng và sở hữu cũng mang lại thu nhập cho mình và team (dịch vụ booking và làm content quảng cáo cho nhãn hàng).
Trái ngành thì mình từng làm nhiều lắm. PG, phục vụ bàn, gia sư, tarot reader chuyên nghiệp… Chủ yếu các công việc này mình làm là để thêm trải nghiệm và rèn tính cách, kỹ năng cho bản thân; vẫn là để hỗ trợ cho công việc chính – làm Marketing của mình.
2 năm gần đây thì mình bắt đầu đầu tư tài chính như: chứng khoán, crypto và chứng chỉ quỹ.

Ngành marketing có phải là một ngành lương cao, sang chảnh như nhiều bạn trẻ nghĩ?
Không nha, nghèo lắm bạn ơi. Sang chảnh thì tùy vào môi trường bạn làm. Nếu bạn làm ở tập đoàn lớn, global agency thì sẽ sang chảnh thôi, đi làm bắn tiếng Anh như gió, văn phòng to đùng chẳng hạn. Còn lương bao nhiêu phụ thuộc vào năng lực, thành tựu thực tế của bạn trong công việc đã làm và khả năng đầu tư cho Marketing của doanh nghiệp đó nữa. Ví dụ có những ngành hàng Marketing không quan trọng lắm với doanh nghiệp, thì bạn vào đó làm cho dù có giỏi lương cũng không cao.
Nhưng giỏi Marketing thì thu nhập sẽ ổn đó. Vì lúc này nó quay lại cách bạn áp dụng kiến thức Marketing vào cuộc sống thế nào. Như mình nói ở trên: Bán thân. Bạn bán năng lực bản thân cho ai, với giá bao nhiêu, bạn có lợi thế cạnh tranh gì không là những câu hỏi quan trọng cần được trả lời.

Công việc hiện tại có thoả mãn nhu cầu tài chính của bạn không?
Có. Thu nhập mình thì cũng bình thường. Ngoài khoản ăn nhiều và thích ăn ngon ra thì mình cũng rất ít chi tiêu nên cũng có dư. Một phần do làm Marketing và khá khó tính trong việc mua hàng nên mình tâm bất biến giữa các cơn bão sale rồi.

Được biết bạn là người sáng lập ra nhóm “Tâm sự gen Z”. Bạn có thể chia sẻ thêm về lý do mình thành lập lên nhóm này không?
Mục đích thì đơn giản lắm: Mình có lớp học Truyền nghề Content, nên mình lập nhóm ra để cho các bạn học trò có môi trường luyện tập làm content và học cách xây cộng đồng, các bạn ấy hiện đang là mod.
Mục tiêu thứ 2 là mục tiêu lớn nhất, cũng là sứ mệnh mà cộng đồng Tâm sự Gen Z theo đuổi là: Tạo ra 1 sân chơi, nơi mà các bạn trẻ (cấp 3, Đại học và mới ra trường đi làm) có thể vào tâm sự những vấn đề về phát triển bản thân, học hành, công việc và được các anh chị đi trước, có chuyên môn và trải nghiệm tư vấn cho. Ngày xưa lúc mà mình mới vào đời, mình phải tự bơi, mình không có nơi để hỏi, để an ủi và dựa dẫm mỗi khi vấp ngã, nên mình muốn giúp các bạn khác.

“Tâm sự gen Z” có phải là một món đầu tư sinh lợi của bạn?
Có tuy về tiền thì lỗ. Tính chi phí booking để kéo member, tiền làm minigame, sắp tới sẽ là offline group quy mô lớn thì lỗ là cái chắc. Chưa kể tâm tư, thời gian, tình cảm và công sức của cả đội ngũ hơn 20 người vận hành group. Thật sự làm cộng đồng rất mệt và tốn kém. Nhưng mình vẫn làm vì có lợi. Mình và các bạn mod vui vì có thể giúp đỡ nhiều bạn trẻ như bọn mình hơn, tạo được nhiều giá trị cho cộng đồng, mấy lúc đọc comment, tâm sự, chia sẻ chuyên môn của các bạn member mà vui lắm. Ngoài ra, bọn mình có thêm bạn bè, nhiều anh chị lớn sẵn sàng giúp đỡ trong việc xây dựng group, lẫn ngoài đời sống hằng ngày. Lời lớn nhất chính là mối quan hệ.

Nếu được đi học thêm về một kỹ năng, kiến thức nào đó bạn sẽ chọn học gì? Bạn nghĩ số tiền mình sẽ chấp nhận bỏ ra cho việc học đó là bao nhiêu?
Học làm bánh. Học làm bánh thì mình thấy vui, như một trải nghiệm mới, nó giúp ích cho việc sáng tạo của mình, và cả cái bụng của mình nữa. Mình nghĩ đâu đó tầm 3 – 7 triệu/lớp ngắn hạn là ổn.

Cảm ơn Thanh Ngân đã dành thời gian tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet. Chúc Thanh Ngân ngày càng thành công trên con đường sự nghiệp của mình.

Bài viết Muốn làm Marketing giỏi phải biết “bán thân” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .

Trong số đầu tiên của chuyên mục Money Smart, Chaubuinet đã có dịp trò chuyện cùng Sue chia sẻ những suy nghĩ của Sue về tiền, cách chi tiêu và xây dựng, quản lý cửa hàng kinh doanh của mình.

Chaubuinet hy vọng chuyên mục Money Smart sẽ giúp các bạn có nhiều thông tin hữu ích từ các anh chị đi trước đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực của mình. Còn trong bài phỏng vấn hôm nay, chúng ta cùng trò chuyện với Sue nhé!

Tiền?
Bạn định nghĩa về tiền như thế nào?
Có rất nhiều định nghĩa về tiền khác nhau, nhưng Sue thấy, đối với việc tạo ra thu nhập cho bản thân thì tiền chính là thước đo giá trị. Số tiền bạn đang kiếm được là bao nhiêu đại diện cho những giá trị mà bạn đang tạo ra cho tổ chức, cho tập thể, cho cộng đồng.

Số tiền nhiều nhất bạn từng kiếm được là bao nhiêu?

Số tiền nhiều nhất mình từng kiếm được là hơn 200 triệu/tháng, bao gồm thu nhập từ nhiều công việc khác nhau (Phiên dịch, Influencer, Marketing, Kinh doanh).

Bạn cảm thấy xứng đáng nhất khi chi tiền cho việc gì?
Mình cảm thấy xứng đáng nhất khi chi tiền cho việc đầu tư tri thức cho bản thân. Mỗi tháng mình đều dành 1 số tiền nhất định để mua sách, tài liệu hoặc khóa học… để tìm hiểu thêm các kiến thức phục vụ cho công việc của mình.

Mình thấy đầu tư tri thức cho bản thân là hoàn toàn xứng đáng vì nó sẽ giúp mình phát triển sự nghiệp, tăng thêm thu nhập trong tương lai. Đây là khoản đầu tư mình thấy an toàn và sinh lời tốt nhất.

Bạn quan trọng tiền hơn hay đam mê hơn khi chọn công việc/sự nghiệp?

Nếu không có đam mê thì sẽ không có động lực để làm việc mỗi ngày, còn nếu không có tiền thì sẽ không có đủ điều kiện tối thiểu để mình có thể tiếp tục duy trì cuộc sống. Vì thế khi lựa chọn công việc mình luôn cân bằng 2 yếu tố này.

Tất nhiên, không điều gì tốt hơn là vừa được làm việc mình thích, vừa kiếm được nhiều tiền. Nhưng trong cuộc sống không phải lúc nào cũng được như ý muốn. Nếu mình không được làm công việc thực sự 100% như mình yêu thích mình sẽ tìm ra những góc cạnh, những điểm thú vị mà công việc ấy mang lại để tạo động lực làm việc cho mình.

Tiền sinh tiền
Theo kinh nghiệm của bạn, cần khoảng bao nhiêu vốn để có thể mở một cửa hàng thời trang?

Không có 1 con số cụ thể nào cho mức vốn cần có để mở một cửa hàng thời trang. Điều này phụ thuộc vào: mô hình kinh doanh, vị trí địa lý, sản phẩm, định hướng và tiềm lực có sẵn của mỗi người… Không thể lấy con số của người này để lắp vào người khác được.
Tuy không thể nói về 1 con số cụ thể nhưng mình sẽ note ra những hạng mục cơ bản cần có để mở 1 cửa hàng thời trang. Mọi người có thể dựa trên các đầu mục này, áp dụng vào tình hình thực tế của mình để tính mức vốn cần có. Bao gồm:
Mặt bằng cửa hàng trưng bày sản phẩm: tiền sửa chữa mặt bằng, tiền đặt cọc, tiền thuê nhà
Cơ sở sản xuất/kho bãi hoặc văn phòng làm việc: tiền sửa chữa/xây dựng, tiền đặt cọc, tiền thuê nhà
Hàng hóa: tiền mua sản phẩm treo bán và sản phẩm dự trữ trong kho
Dụng cụ, trang thiết bị: giá/kệ treo đồ, bàn thu ngân, máy tính, điều hòa, camera, hệ thống đèn, phần mềm quản lý bán hàng…
Chi phí vận hành, điểm bán, văn phòng (trong vòng 3-6 tháng đầu khởi sự)
Lương nhân sự (trong vòng 3-6 tháng đầu khởi sự)
Chi phí MKT, truyền thông, quảng cáo(trong vòng 3-6 tháng đầu khởi sự)

Theo bạn, bước nào khó nhất trong quá trình chuẩn bị và kinh doanh cửa hàng thời trang?

Theo mình, điều khó nhất trong quá trình chuẩn bị và kinh doanh thời trang chính là bước lên kế hoạch, định hướng cho thương hiệu của mình. Bạn sẽ phải xác định các yếu tố mang tính chất quyết định, xuyên suốt toàn bộ quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu như:
– Khách hàng mục tiêu
– Phân khúc thương hiệu
– Tính cách thương hiệu
– Giá trị cốt lõi
– Sản phẩm chủ đạo…
Nếu xác định không đúng các yếu tố này thì doanh nghiệp của bạn sẽ khó có thể hoạt động ổn định và phát triển lâu dài. Vì thế cần phải trau dồi kiến thức, nghiên cứu thị trường, xem xét, cân nhắc thật kỹ để có hướng đi đúng đắn.

Thời điểm nào bạn tự hào nhất về thương hiệu và business của mình?

Đó là thời điểm thương hiệu Caffeine Studio mới ra mắt. Mình cảm thấy tự hào bởi “đứa con” tinh thần của mình đã được khách hàng đón nhận và yêu mến. Chỉ trong một thời gian ngắn, Caffeine Studio đã có lượng khách ổn định và đặc biệt hơn là sự quay trở lại mua hàng của những khách hàng cũ. Đó là lời khẳng định cho sự cố gắng và nỗ lực của mình trong suốt một thời gian dài chuẩn bị kỹ lưỡng.

Trong thời đại 4.0, quảng cáo digital rất quan trọng để một sản phẩm đến được với khách hàng. Bạn cảm thấy những kênh quảng cáo nào hiệu quả nhất cho thương hiệu của mình?

Với Caffeine Studio thì Facebook vẫn là kênh quảng cáo hiệu quả nhất. Bởi khách hàng của Caffeine Studio chủ yếu là các chị, các bạn trong độ tuổi từ 23-35 – những người đã đi làm và Facebook chính là nền tảng xã hội mà họ xuất hiện nhiều nhất. Việc tập trung quảng cáo trên Facebook giúp Caffeine Studio dễ dàng tiếp cận khách hàng và chốt đơn hiệu quả hơn.

Thế nhưng, với sự phát triển của các nền tảng khác và mong muốn mở rộng thị trường tiếp cận nhiều đối tượng khách hàng hơn thì Caffeine cũng phát triển song song các kênh truyền thông trên 1 số nền tảng mạng xã hội khác như Instagram, Tiktok, Youtube và cả các sàn thương mại điện tử.

Bạn nghĩ có cần phải học trong ngành thời trang mới có thể kinh doanh thời trang?

Xuất phát điểm của mình là trái ngành trái nghề, mình không hề học ngành thời trang trước khi bước chân vào công việc này nhưng vẫn có thể xây dựng và phát triển thương hiệu riêng. Và mình nghĩ, nếu mình làm được, thì tất cả những bạn khác có niềm đam mê với thời trang cũng có thể làm được. Tất nhiên, trong quá trình phát triển đó mình cũng đã phải tìm tòi và học hỏi rất nhiều kiến thức về thời trang và kinh doanh. Thế nên không cứ phải học trong ngành thời trang mới có thể kinh doanh thời trang được, chỉ cần mọi người có đam mê và thực sự nghiêm túc với nghề.

Làm thế nào để quản lý nguồn vốn và chi tiêu hợp lý khi kinh doanh cửa hàng thời trang?

Mình đã từng chia sẻ về vấn đề này trong bộ tài liệu “Khởi sự kinh doanh thời trang” do chính mình biên soạn thì kinh doanh là bài toán khó, mà trong đó người kinh doanh bắt buộc phải biết tính toán và lên kế hoạch. Để có thể nắm bắt và điều hành được doanh nghiệp, làm chủ được nguồn vốn, trước tiên bạn phải là người biết và hiểu về quản trị kinh doanh, kế toán. Nếu muốn đi đường dài thì mọi người vẫn cần phải học nhiều hơn, trang bị nhiều kiến thức chuyên môn hơn bằng cách học thêm kiến thức về: kế toán, quản trị tài chính, quản trị dòng tiền…

Một sự thật về kinh doanh thời trang mà nhiều bạn trẻ không biết trước khi bắt đầu?

Rất nhiều bạn chia sẻ với mình là đi làm mệt mỏi và gò bó quá, muốn về nhà tự kinh doanh cho nhẹ đầu. Sự thật là kinh doanh thời trang không nhàn và nhẹ đầu như nhiều người nghĩ.

Khi kinh doanh thời trang hay bất cứ ngành nghề nào bạn sẽ phải làm rất nhiều việc và suy nghĩ rất nhiều. Đi làm thuê còn có ngày nghỉ, hết giờ hoặc hết việc bạn có thể nghỉ ngơi rồi. Công việc dù áp lực tới đâu nhưng cũng sẽ có đồng nghiệp cùng san sẻ, hoặc sếp của bạn sẽ là người giúp bạn hoàn thành công việc còn thiếu sót.

Nhưng nếu làm chủ, trong khoảng thời gian đầu khởi sự, bạn sẽ phải làm việc liên tục nhiều tiếng 1 ngày, thậm chí cuối tuần cũng phải làm việc như ngày thường. Bạn không chỉ phải chịu trách nhiệm về những việc mình làm mà còn phải chịu trách nhiệm những việc mình không làm. Nếu bán được hàng còn vui, chứ nếu không bán được hàng thì lại phải chịu áp lực về tiền: Lấy tiền đâu để trả tiền thuê nhà, tiền đâu để trả lương nhân viên, rồi tiền điện, tiền nước, tiền internet, phí ngân hàng, tiền đóng các loại thuế… Chỉ riêng việc nhìn số hàng tồn trong kho cũng đủ khiến bạn cảm thấy đau đầu vô cùng. Đó là chưa kể đến những lúc phát sinh vấn đề, bạn sẽ phải là người giải quyết, không thể nào trốn tránh hay đùn đẩy cho ai. Thế nên nếu nghĩ kinh doanh cho nhẹ đầu thì mọi người nên cân nhắc lại nha.

Bạn có kế hoạch tương lai nào cho business của mình? Bạn muốn mở rộng sang những ngành khác hay tiếp tục theo đuổi thời trang?

Hiện tại mình đang trong quá trình hoàn thiện từng khâu, từng quy trình bài bản cho hệ thống online và cửa hàng vật lý để chuẩn bị hướng tới mở rộng Caffeine Studio ra nhiều tỉnh thành, phát triển Caffeine Studio trở thành chuỗi cửa hàng thời trang với phong cách dành riêng cho những cô gái yêu thích sự cá tính, hiện đại và thời thượng.

Cảm ơn Sue đã tham gia phỏng vấn cùng chaubuinet. Chúc Sue thành công hơn nữa trên con đường sự nghiệp của mình.

Bài viết Kinh doanh thời trang để có thu nhập 200 triệu/ tháng – dễ hay khó? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Chaubuinet .